พิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะถ่ายทอด 2 บทบาทของนักธุรกิจและนักชงชา
พิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะ (Matsunaga Kinenkan) ในย่านอิตาบาชิ เมืองโอดาวาระ (Itabashi, Odawara-shi) เป็นสถานที่ที่มัตสึนางะ ยาสุซาเอมง (Matsunaga Yasuzaemon) ผู้มีบทบาทในวงการไฟฟ้าจัดตั้งขึ้นเพื่อเผยแพร่โบราณวัตถุศิลป์ที่เขาสะสมไว้
ในฐานะนักชงชา มัตสึนางะใช้นามว่า จิอัน (Jian) และผสานอาคาร สวน และเครื่องชาเข้าด้วยกันด้วยความรู้สึกที่ต่างจากโลกธุรกิจ
เมื่อชมทั้งสิ่งจัดแสดง บ้านพักในบั้นปลายชีวิต และห้องชาหลายหลังภายในพื้นที่เดียวกัน จะช่วยให้เข้าใจพื้นที่ที่ผู้หลงใหลศิลปะแบบสุกิยะสมัยใหม่แสวงหาได้อย่างรอบด้าน
จุดประสงค์ของการก่อตั้งเพื่อเปิดโบราณวัตถุศิลป์สู่สังคม
มัตสึนางะก่อตั้งมูลนิธิพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะเพื่อเปิดโบราณวัตถุศิลป์ที่สะสมมาหลายปีแก่สาธารณชน และเปิดสถานที่ในปี 1959 (โชวะ 34)
หลังมูลนิธิยุบตัว ที่ดินและอาคารถูกบริจาคให้เมืองโอดาวาระ และเปิดให้ชมในฐานะสาขาของพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมท้องถิ่นของเมืองตั้งแต่ปี 1980 (โชวะ 55)
เมื่อรู้เส้นทางที่ของสะสมส่วนบุคคลเปลี่ยนเป็นแหล่งเรียนรู้สาธารณะ ก็จะเข้าใจบทบาทของห้องจัดแสดงได้ง่ายขึ้น
มองกิจกรรมของนักชงชาผ่านนามจิอัน
มัตสึนางะ ยาสุซาเอมงสนใจวิถีชาอย่างลึกซึ้ง และเชิญนักชงชา นักการเมือง และนักวิชาการมาพบปะแลกเปลี่ยนกัน
สุนทรียภาพของจิอัน ซึ่งได้รับสมญาว่า “นักชงชาสุกิคนสุดท้าย” ไม่ได้ปรากฏเพียงในการครอบครองเครื่องชาราคาแพง แต่ยังอยู่ในเส้นทางต้อนรับแขก แสง วัสดุ และวิวสวน
อย่าติดตามเพียงชื่อสถานที่ ลองชมไปพร้อมกับคิดว่าพื้นที่นี้เคยต้อนรับใครและอย่างไร จะช่วยให้เข้าใจลึกซึ้งขึ้น
แยกบทบาทการจัดแสดงของอาคารหลักและอาคารเสริม
อาคารหลักจัดแสดงเอกสารที่เกี่ยวข้องกับจิอัน ส่วนอาคารเสริมจัดแสดงงานศิลปะของเมืองและของสะสมที่ได้รับบริจาค รวมถึงของนักเขียนนากางาวะ โยอิจิ (Nakagawa Yōichi)
เนื้อหาจัดแสดงมีการหมุนเวียน ดังนั้นผลงานที่เคยได้รับการแนะนำอาจไม่ได้จัดแสดงในวันที่ไปเยือนเสมอไป
ตรวจสอบข้อมูลนิทรรศการที่กำลังจัด และในวันเยี่ยมชมให้สังเกตที่มา เจ้าของเดิม และความสัมพันธ์ระหว่างเอกสารกับพื้นที่จัดแสดง
| สิ่งที่ชม | เบาะแสหลัก | สิ่งที่อ่านได้ |
|---|---|---|
| นิทรรศการอาคารหลัก | เอกสารเกี่ยวกับจิอัน | แนวคิดเรื่องการสะสมและเผยแพร่ |
| นิทรรศการอาคารเสริม | ของสะสมของเมืองและของบริจาค | วัฒนธรรมที่แผ่สู่ท้องถิ่น |
| กลุ่มห้องชา | วัสดุ ขนาด และเส้นทางสัญจร | วิธีต้อนรับแขก |
| สวน | สระน้ำ หิน และพรรณไม้ | ทิวทัศน์ที่เชื่อมอาคาร |

อ่านวิถีชีวิตบั้นปลายของจิอันที่โรเคียวโซ
โรเคียวโซ (Rōkyō-sō) คือบ้านพักตากอากาศที่จิอันสร้างขึ้นเมื่อย้ายมาโอดาวาระในปี 1946 (โชวะ 21) เป็นสถาปัตยกรรมสุกิยะสมัยใหม่ที่ให้การออกแบบแตกต่างกันแก่บ้านพักบั้นปลาย ห้องชา ห้องโถง และพื้นที่รอ
อาคารได้รับการอนุรักษ์ในฐานะทรัพย์สินทางวัฒนธรรมที่จับต้องได้ซึ่งขึ้นทะเบียนระดับชาติ และถ่ายทอดองค์ประกอบที่พื้นที่อยู่อาศัยซ้อนทับกับพื้นที่ชา
เปรียบเทียบความตึงเครียดระหว่างโชอินกับสุกิยะ
ในห้องโถง ให้ดูองค์ประกอบของเสา เพดาน และโทโคโนมะ แล้วเปรียบเทียบส่วนที่แสดงความเป็นทางการกับส่วนที่ใช้ผิวสัมผัสตามธรรมชาติของวัสดุ
ความโค้งและปุ่มปมของไม้แทรกอยู่ในเส้นสายที่จัดไว้อย่างเรียบร้อย สร้างความสงบที่ไม่ได้มีเพียงความเคร่งครัด
นอกจากดูเสาโทโคบาชิระและส่วนประกอบประตูหน้าต่างแยกกัน ลองจินตนาการว่าสวนถูกจัดกรอบอย่างไรจากระดับสายตาของผู้ที่นั่งอยู่
คิดถึงการเปลี่ยนใจจากพื้นที่รอไปยังห้องชา
โยริสึกิเป็นสถานที่ที่แขกในงานชารอเข้าที่นั่ง แม้อยู่ด้านนอกห้องชาแต่ก็เป็นส่วนหนึ่งของพิธีชา
เวลาที่รอ เวลาที่เดินผ่านสวนโรจิ และท่าทางขณะเข้าสู่ห้องสร้างลำดับขั้น เปลี่ยนความรู้สึกจากชีวิตประจำวันไปสู่พื้นที่ชา
ขณะเยี่ยมชมก็ไม่ควรรีบจากทางเข้าไปยังห้องหลัก ลองดูว่าธรณีประตูและหินก้าวนำการเคลื่อนไหวอย่างไร แล้วความหมายของพื้นที่จะปรากฏขึ้น
การซ่อมแซมและเปิดให้ชมส่งต่ออาคารสู่คนรุ่นต่อไป
หลังโรเคียวโซกลายเป็นทรัพย์สินของเมืองโอดาวาระ ได้มีการซ่อมแบบรื้อบางส่วนเพื่อรับมือกับความทรุดโทรม
อาคารเก่าไม่ได้ดำรงอยู่ด้วยวัสดุดั้งเดิมเพียงอย่างเดียว แต่ยังคงเหลือผ่านการซ่อม การดูแล และการใช้งานซ้ำแล้วซ้ำเล่า
อย่ามองร่องรอยการซ่อมเป็นข้อบกพร่อง แต่ให้รับรู้ว่าเป็นประวัติศาสตร์ของการปกป้องทรัพย์สินทางวัฒนธรรมไปพร้อมกับใช้งาน

ชมการพบปะของนักชงชาสมัยใหม่ที่โยอันและอุยากุเท
โยอัน (Yōu-an) เป็นห้องชาที่สร้างโดยโนซากิ โคตะ (Nozaki Kōta) นักธุรกิจและนักชงชาที่เคยดำรงตำแหน่งประธานห้างมิตสึโคชิ (Mitsukoshi) และใช้นามว่า เก็นอัน (Gen-an)
หลังย้ายอาคาร โยอันและอุยากุเท (Uyaku-tei) ที่อยู่ติดกันถูกใช้สำหรับงานชาและกิจกรรมวัฒนธรรม
ชมห้องชาที่ย้ายมาจากพื้นที่อื่น
เดิมโยอันอยู่ในย่านมินามิโจ เมืองโอดาวาระ (Minamichō, Odawara-shi) และเป็นเวทีจัดงานชาที่เชิญบุคคลจากวงการการเมืองและธุรกิจส่วนกลาง
ในปี 1986 (โชวะ 61) อาคารถูกย้ายและบูรณะภายในพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะ และถ่ายทอดวัฒนธรรมนักชงชาของโอดาวาระสมัยใหม่
อย่าจบการชมไว้เพียงทิวทัศน์ในที่ตั้งปัจจุบัน เมื่อรู้เหตุผลที่อาคารถูกย้ายและกระบวนการอนุรักษ์ คุณค่าของการเป็นทรัพย์สินทางวัฒนธรรมจะชัดเจนขึ้น
เชื่อมชื่ออุยากุเทเข้ากับต้นไม้
อุยากุเทซึ่งอยู่ติดกับโยอัน ตั้งชื่อตามต้นเท็นไดอุยากุที่อยู่หน้าอาคาร
ชื่อห้องชาเชื่อมโยงกับพืชในพื้นที่ แสดงให้เห็นว่าสถาปัตยกรรมกับสวนมีความสัมพันธ์ที่แยกจากกันไม่ได้
การเปิดให้เข้าภายในเปลี่ยนไปตามงานและการใช้งาน ในเวลาปกติจึงควรสังเกตภายนอกกับทิวทัศน์รอบข้างอย่างละเอียด
| อาคาร | บุคคลที่เกี่ยวข้อง | จุดเน้นในการสังเกต |
|---|---|---|
| โรเคียวโซ | มัตสึนางะ จิอัน | บ้านพักและห้องชา |
| โยอัน | โนซากิ เก็นอัน | ห้องชาที่ย้ายอาคาร |
| อุยากุเท | อาคารเสริมของโยอัน | ต้นไม้กับชื่ออาคาร |
| ห้องญี่ปุ่นชั้น 2 ของอาคารหลัก | มัตสึนางะ จิอัน | ห้องโถงและเสาโทโคบาชิระ |

รู้จักวิถีชาแบบบ้านชนบทที่มูจูอัน
มูจูอัน (Mujū-an) เป็นห้องชาแบบบ้านชนบทที่จิอันสร้างโดยใช้ประโยชน์จากส่วนหนึ่งของบ้านพื้นบ้านเก่า
ความรู้สึกของพื้นดินกับพื้นไม้ที่ต่างจากโชอินหรือห้องชาขนาดเล็ก ถ่ายทอดความหลากหลายของวิถีชาของจิอัน
นำวัสดุจากบ้านพื้นบ้านมาใช้ในพื้นที่ใหม่
จิอันใช้ส่วนหนึ่งของบ้านเก่าในจังหวัดไซตามะ และย้ายมูจูอันไปไว้ด้านหลังโรเคียวโซในปี 1955 (โชวะ 30)
ไม้เก่าไม่ได้เป็นเพียงการสร้างบรรยากาศเก่าแก่ แต่ยังนำผิวสัมผัสของไม้ที่ใช้งานมานานและความทรงจำของชีวิตเข้าสู่พื้นที่ชา
เมื่อสังเกตรอยต่อระหว่างเสา พื้นดิน และพื้นไม้ จะเห็นพื้นที่เป็นกันเองที่ต่างจากห้องเสื่อทาทามิอันเป็นระเบียบ
คิดถึงทางเลือกในการอนุรักษ์จากการย้ายซ้ำ
หลังจิอันเสียชีวิต มูจูอันถูกย้ายไปที่อื่น ต่อมาได้รับการบริจาคให้เมืองในปี 2017 (เฮเซ 29) และย้ายพร้อมบูรณะภายในพื้นที่พิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะในปี 2020 (เรวะ 2)
การย้ายอาคารทำให้อาคารออกจากสถานที่เดิม แต่อีกด้านก็เป็นวิธีปกป้องจากความเสี่ยงที่จะสูญหาย และถ่ายทอดไปพร้อมกับสถานที่ที่เกี่ยวข้อง
เมื่อชมโรเคียวโซและโยอันต่อเนื่องกัน จะเปรียบเทียบความต่างของพื้นที่แบบโชอิน สุกิยะ และบ้านชนบทได้

เพลิดเพลินกับสวนสระน้ำและสิ่งก่อสร้างหินระหว่างอาคาร
สวนของพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะเชื่อมอาคารกับห้องชาโดยมีสระน้ำเป็นศูนย์กลาง และนำเสนอพรรณไม้ตามฤดูกาลกับสิ่งก่อสร้างหินเก่า
อย่ามองเป็นเพียงเส้นทางเดินชมสถาปัตยกรรม แต่ให้เผชิญหน้ากับสวนในฐานะผลงานหนึ่งชิ้นที่ปรับสายตาและความเร็วในการเดิน
ซ้อนภาพอาคารไว้เหนือสระน้ำ
เมื่อนำผิวน้ำ หิน ต้นไม้ และอาคารด้านหลังเข้ามาในมุมมองเดียว จะเห็นว่าสวนไม่ได้กำหนดด้านหน้าของสถาปัตยกรรมไว้เพียงหนึ่งเดียว
แค่ขยับไม่กี่ก้าว ปริมาณหลังคาที่มองเห็นและการซ้อนกันของต้นไม้ก็เปลี่ยน เกิดเป็นองค์ประกอบใหม่
ขณะถ่ายภาพอย่าออกนอกทางเดินสวน และรอการเปลี่ยนแปลงของแสงกับเงาสะท้อนในจุดที่ไม่กีดขวางทางสัญจร
ค้นหาสิ่งก่อสร้างหินจากสมัยนาราและเฮอัน
ภายในสวนมีสิ่งก่อสร้างหินจากสมัยนาราและเฮอันกระจายอยู่ เพิ่มชั้นเวลาที่เก่าแก่ยิ่งขึ้นให้สวนซึ่งจัดแต่งในสมัยใหม่
อย่าตัดดูเฉพาะสิ่งก่อสร้างหิน แต่ให้ตรวจสอบว่ามองเห็นจากอาคารใดและอยู่ตำแหน่งไหนท่ามกลางพรรณไม้
อย่าคาดเดาที่มาหรือยุคสมัยเกินกว่าคำอธิบายในสถานที่ และใช้ป้ายที่เชื่อถือได้เป็นเบาะแส
อ่านองค์ประกอบมากกว่าช่วงสวยที่สุดของฤดูกาล
ช่วงเวลาและสีสันของดอกไม้กับใบไม้เปลี่ยนสีจะแตกต่างไปตามสภาพอากาศ
แม้พืชที่ต้องการชมไม่อยู่ในช่วงสวยที่สุด ก็ยังเพลิดเพลินกับองค์ประกอบสวนได้จากการซ้อนกันของไม้ไม่ผลัดใบกับไม้ผลัดใบ พื้นที่ว่างของสระ และทิศทางของหินก้าว
บริเวณใบไม้ร่วงหรือทางเดินสวนที่เปียกอาจลื่น จึงควรสวมรองเท้าที่เดินสะดวก
| องค์ประกอบสวน | ตำแหน่งชม | ความสัมพันธ์ที่อ่านได้ |
|---|---|---|
| สระน้ำ | โค้งของทางเดินสวน | ผิวน้ำกับอาคาร |
| หินก้าว | ระหว่างทางไปห้องชา | ช่วงก้าวกับสายตา |
| สิ่งก่อสร้างหิน | ระหว่างพรรณไม้ | ชั้นเวลาที่เก่าแก่ |
| ต้นไม้ | จากภายในและฝั่งสวน | ทิวทัศน์ที่เป็นเสมือนกรอบภาพ |
วางแผนเยี่ยมชมให้สมดุลทั้งนิทรรศการและสถาปัตยกรรม
พิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะอยู่ห่างจากสถานีฮาโกเนะอิตาบาชิ (Hakone-Itabashi Station) บนสายฮาโกเนะโทซัง โดยเดินประมาณ 10 นาที และยังจัดแผนชมร่วมกับสถาปัตยกรรมสมัยใหม่และสวนในย่านอิตาบาชิได้
การเข้าชมตามปกติฟรี ส่วนนิทรรศการพิเศษอาจมีค่าใช้จ่าย และภายในพื้นที่มีที่จอดรถ 23 คัน
ห้องจัดแสดง สวน และห้องชามีขอบเขตเปิดให้ชมกับสถานะการใช้งานต่างกัน โปรดตรวจสอบข้อมูลการเปิดและการใช้งานของวันที่ไปเยือน
ดูนิทรรศการก่อนเพื่อรู้จักบุคคล
หากมาเป็นครั้งแรก ควรทำความเข้าใจกิจกรรมของจิอันจากนิทรรศการอาคารหลัก แล้วไปยังโรเคียวโซ ห้องชา และสวนตามลำดับ จะเข้าใจได้ง่าย
เมื่อรู้จักบุคคลและภูมิหลังการสะสมก่อน รายละเอียดอาคารจะดูเป็นการแสดงแนวคิด ไม่ใช่เพียงรสนิยม
วันที่ตั้งใจชมเป็นพิเศษที่นิทรรศการเฉพาะเรื่อง ก็ควรแบ่งเวลาไว้สำหรับพื้นที่กลางแจ้งด้วย
ให้ความสำคัญกับป้ายเปิดภายในและการถ่ายภาพ
ห้องชาและห้องญี่ปุ่นใช้สำหรับกิจกรรมหรือให้เช่า จึงไม่อาจเข้าไปในขอบเขตเดิมได้ทุกเวลา
เรื่องการเข้า การถ่ายภาพ รองเท้า และอาหารเครื่องดื่ม ให้ปฏิบัติตามป้ายในแต่ละจุดและคำแนะนำของเจ้าหน้าที่
แม้เข้าไปภายในไม่ได้ ก็ยังอ่านบทบาทของพื้นที่จากภายนอกได้ด้วยการตรวจสอบชายคา หน้าต่าง สวนโรจิ และทิศทางที่หันเข้าหาสวน
สรุปพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะ
พิพิธภัณฑ์อนุสรณ์มัตสึนางะเป็นสถานที่ที่ติดตามการสะสมโบราณวัตถุศิลป์และวิถีชาของมัตสึนางะ จิอัน ผ่านนิทรรศการอาคารหลัก บ้านพักบั้นปลายโรเคียวโซ โยอัน มูจูอัน และสวนสระน้ำ
เมื่อจัดความสัมพันธ์ของบุคคลกับการใช้งานในแต่ละอาคาร และมองประวัติการย้ายกับการซ่อมแซมด้วย จะเห็นความลึกของพื้นที่วัฒนธรรมที่ผู้หลงใหลสุกิยะสมัยใหม่สร้างขึ้นและท้องถิ่นสืบทอดต่อมา
ตรวจสอบข้อมูลของวันที่ไปเกี่ยวกับเนื้อหาจัดแสดงและการเปิดภายใน พร้อมเยี่ยมชมด้วยความระมัดระวังเพื่อรักษาสภาพแวดล้อมอันเงียบสงบและทรัพย์สินทางวัฒนธรรม





รีวิว (0)