Doi Kachū là khu phố lưu giữ diện mạo của một thị trấn võ sĩ đạo đến ngày nay
Doi Kachū ở thành phố Aki, tỉnh Kōchi, là khu lịch sử nơi quy hoạch phố với các dinh thự võ sĩ đạo, hàng rào cây, tường bao và nhà chính vẫn còn được bảo tồn như một quần thể.
Giá trị của nơi đây không nằm ở việc chỉ ngắm một ngôi nhà cổ riêng lẻ, mà ở việc tìm hiểu cuộc sống trong khu dân cư võ sĩ đạo qua toàn bộ thị trấn, bao gồm cả chiều rộng đường và ranh giới các dinh thự.
Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng cấp quốc gia
Ngày 9 tháng 7 năm 2012, Doi Kachū được công nhận là Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng thuộc loại thị trấn võ sĩ đạo.
Cảnh quan nối tiếp của nhà chính, nhà phụ, hàng rào cây và tường bao từ cuối thời Edo đến trước Chiến tranh thế giới thứ hai trong thời Shōwa được đánh giá cao.
Khu dân cư võ sĩ đạo thể hiện qua tên gọi Kachū
Tương truyền vào thời Edo, Gotō Masanori đời thứ 5 đã chỉnh trang đất đai và hình thành các dinh thự tương ứng với chức phận của gia thần.
Khi biết nơi đây từng là khu vực cư trú của võ sĩ, những con đường ngay ngắn và quy mô dinh thự sẽ hiện lên như cơ chế thị trấn thể hiện địa vị và vai trò.
Quan sát quy hoạch phố trước khi xem công trình
Khi đi dạo, đừng đi thẳng đến những ngôi nhà nổi tiếng; hãy quan sát đường nét của từng ô đất từ các giao lộ và khúc cua trước để dễ hình dung phạm vi của khu bảo tồn.
Việc công trình cổ và nhà ở xây về sau cùng tồn tại cũng là một phần lịch sử địa phương; đừng chỉ tách riêng cảnh quan xưa mà hãy nhìn sự tiếp nối với đời sống hiện tại.
Quan sát hàng rào từ sồi Ubamegashi và tre Doyōdake
Điểm nổi bật trên các con phố của Doi Kachū là cảnh quan hàng rào bằng sồi Ubamegashi và tre Doyōdake tạo thành rìa các dinh thự.
Ngoài loại cây, hãy so sánh chiều cao, mật độ và mối liên kết với cổng để nhận ra cách tạo ranh giới cho dinh thự.
Các góc nhìn khi quan sát hàng rào cây và tường bao có thể được sắp xếp như sau.
| Yếu tố | Đặc điểm chính | Góc quan sát |
|---|---|---|
| Ubamegashi | Hàng rào lá dày | Cách cắt tỉa và mật độ |
| Doyōdake | Hàng rào tre mảnh | Độ thông thoáng và chiều cao |
| Tường đất lèn Neri-bei | Các lớp ngói và đất | Mặt cắt và cách xếp |
| Tường đá cuội | Sự kết hợp đá tròn | Kích thước và hàng đá |
Ubamegashi tạo đường nét cho phố
Lá của hàng rào Ubamegashi xếp chồng, nhẹ nhàng che tầm nhìn và tạo nên ranh giới xanh khác với tường đá hay tường ngói.
Không bẻ lá hoặc cành; hãy quan sát toàn bộ dải hàng rào từ phía đường, chú ý cấu trúc chỉ mở trước cổng và sự khác biệt với dinh thự bên cạnh.
Tìm hiểu trí tuệ đời sống và truyền thuyết qua tre Doyōdake
Tương truyền hàng rào tre Doyōdake không chỉ giúp chắn nóng mùa hè, lạnh mùa đông và gió mạnh mà còn được trồng để làm cung tên khi khẩn cấp.
Không nên khẳng định truyền thuyết là sự thật; hãy tiếp nhận đó như một nét văn hóa cho thấy cộng đồng đã kể lại vai trò của hàng rào tre qua các thế hệ.
Thưởng thức sắc xanh và ánh sáng thay đổi theo mùa
Màu lá và cách ánh sáng xuyên qua hàng rào thay đổi theo mùa và thời tiết, khiến cùng một con phố cũng tạo ấn tượng rất khác về các công trình.
Khi nắng gắt, hãy chú ý bóng đổ trên tường; khi trời nhiều mây, quan sát sự khác biệt màu sắc giữa lá và ngói để chụp cảnh quan mà không hướng ống kính quá nhiều vào nhà dân.
Đọc bản sắc địa phương qua tường ngói và đá cuội
Ở Doi Kachū, tường bằng ngói và đá cuội cùng hàng rào cây tạo nhịp điệu cho phố, hình thành cảnh quan khu võ sĩ đạo đặc trưng của vùng Aki.
Tường bao vừa là công trình bao quanh dinh thự, vừa là tư liệu truyền lại vật liệu sẵn có tại địa phương và kỹ thuật của thợ thủ công.
Tường đất lèn xếp các mảnh ngói vỡ
Loại tường đất lèn xếp chồng ngói vỡ thường thấy ở vùng Aki, nơi từng sản xuất ngói, và phần lớn được cho là xây từ cuối thời Mạc phủ đến giữa thời cận đại.
Quan sát lần lượt các đường ngang do lớp ngói tạo ra, sự khác biệt màu với đất và cách xếp ở góc sẽ giúp bạn nhận ra sự kết hợp giữa tính thực dụng và vẻ đẹp khi tận dụng ngói vỡ.
So sánh sự kết hợp giữa đá cuội và ngói
Ở những phần dùng đá cuội tròn, hãy xem kích thước và cách xếp đá có đồng đều hay không rồi so sánh với các lớp ngói thẳng.
Đặt tay lên hoặc dựa vào tường có thể gây hư hại, vì vậy hãy giữ khoảng cách, quan sát từ đường và chú ý xe cộ qua lại.
Kết nối không gian bên trong và bên ngoài dinh thự võ sĩ tại nhà Nomura
Nhà Nomura mở cửa cho công chúng là nơi giúp bạn liên hệ ranh giới dinh thự nhìn từ phố với đời sống bên trong công trình.
Điều kiện tham quan có thể thay đổi; hãy kiểm tra hướng dẫn chính thức của thành phố Aki ngay trước khi đến và ưu tiên thông báo tại chỗ.
Có thể phân biệt việc đi dạo ngoài trời và tham quan trong nhà theo bảng sau.
| Bối cảnh | Điểm chú ý | Điều cần tuân thủ |
|---|---|---|
| Trên phố | Quy hoạch phố và hàng rào cây | Ưu tiên xe cộ và cư dân |
| Quanh cổng | Lối vào dinh thự | Không đi vào đất tư nhân |
| Nhà Nomura | Nhà chính và vườn | Tham quan theo biển hướng dẫn |
| Trong nhà | Bố cục phòng và đồ mộc | Xác nhận có được chụp ảnh hay không |
Chỉ xem giờ mở cửa của nhà Nomura như thông tin tham khảo
Theo hướng dẫn về Doi Kachū của thành phố Aki, nhà Nomura được tham quan miễn phí, khoảng từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều.
Đừng coi từ “khoảng” là sự bảo đảm tuyệt đối về giờ vào cửa; nếu đóng cửa, không cố vào mà hãy chuyển sang đi dạo khu phố.
Quan sát cấu trúc của một không gian sống
Trong dinh thự, hãy xem mối quan hệ vị trí giữa phòng tatami, nền đất doma, khu vườn và cổng, đồng thời suy nghĩ cách tầm nhìn và lối đi chuyển từ phố vào phía trong.
Không chạm vào hiện vật hoặc đồ mộc; nếu có người tham quan khác, đừng chiếm một phòng quá lâu mà hãy yên lặng nhường lối cho nhau.
Phân biệt nhà mở cửa tham quan với nhà ở thông thường
Dù nhà Nomura mở cửa, điều đó không có nghĩa mọi dinh thự trong khu bảo tồn đều có thể vào; nhiều nơi vẫn là không gian sinh hoạt hiện nay.
Ngay cả khi thấy cổng hoặc vườn đang mở, đừng xem đó là sự cho phép đi vào; khu đất không có biển mở cửa chỉ nên được ngắm từ phía đường.
Kết hợp di tích thành Aki và bảo tàng để hiểu sâu hơn
Khi kết hợp quy hoạch phố Doi Kachū với di tích thành Aki và Bảo tàng Lịch sử Dân gian gần đó, bạn có thể hình dung rõ hơn sự cai quản địa phương xoay quanh thành và đời sống võ sĩ.
Nếu thấy chỉ ngắm phố chưa đủ thông tin, một trình tự hữu ích là vào bảo tàng để xem tư liệu của gia tộc Gotō và lịch sử thành phố Aki.
Suy nghĩ về vị trí thị trấn võ sĩ từ di tích thành Aki
Thành Aki được cho là thành của gia tộc Aki; đến nay vẫn còn dấu tích các khu kuruwa, hào cắt horikiri, lối vào koguchi và ô vuông masugata trước cổng Ōtemon.
Tại di tích thành, hãy chú ý sườn dốc và chênh lệch độ cao, so sánh địa hình cao thấp với quy hoạch bằng phẳng của Doi Kachū để hiểu khu phòng thủ và khu cư trú đã được phân chia ra sao.
Xem tư liệu gia tộc Gotō tại Bảo tàng Lịch sử Dân gian
Bảo tàng Lịch sử Dân gian tại di tích thành Aki lưu giữ mỹ thuật thủ công và cổ văn thư của gia tộc Gotō, từng giữ chức karō của phiên Tosa, giúp tìm hiểu bối cảnh Doi Kachū.
Nội dung trưng bày và ngày mở cửa có thể thay đổi; hãy kiểm tra lịch trong ngày trên trang chính thức và nếu có triển lãm muốn xem, hãy chừa đủ thời gian trước giờ nhận khách cuối.
Quy tắc chụp ảnh và biện pháp an toàn khi đi trong khu dân cư
Doi Kachū vừa là điểm du lịch vừa là khu dân cư nơi đời sống thường nhật tiếp diễn; cảnh quan yên tĩnh được gìn giữ nhờ sự chu đáo của khách tham quan.
Ở nơi đường hẹp, hãy ưu tiên lưu thông hơn chụp ảnh, không đi thành nhóm dàn ngang và chọn vị trí thích hợp khi dừng lại.
Không tự ý chụp người hoặc bên trong nhà
Khi chụp cảnh phố, hãy chọn bố cục không để khuôn mặt cư dân, biển số xe, cửa sổ mở hoặc không gian trong nhà xuất hiện quá rõ.
Ngay cả khi không có biển cấm chụp, bạn vẫn cần tôn trọng đời tư; trong tình huống khó xin phép, lựa chọn không bấm máy là phù hợp.
Không chạm vào hàng rào cây hay tường, chỉ quan sát từ đường
Cây cối và tường cũ có thể hư hại chỉ vì va chạm nhẹ, vì vậy không gạt cành để bước vào khu đất và không đặt thiết bị lên tường.
Chân máy dễ cản trở người đi bộ và xe cộ; nếu chưa rõ có được dùng hay không, hãy chụp cầm tay và di chuyển trong thời gian ngắn.
Chuẩn bị chống nóng và mưa khi đi bộ
Vì phần lớn thời gian là đi ngoài trời, hãy mang mũ và nước uống; vào ngày nóng, nên nghỉ sớm tại cơ sở có thể sử dụng.
Ngày mưa, khu vực quanh đá và rãnh thoát nước dễ trơn; hãy chọn giày chống trượt, tránh để ô che tầm nhìn và chú ý âm thanh xe đang đến gần.
Tổng kết | Hãy xem toàn bộ Doi Kachū như một tư liệu lịch sử
Sức hấp dẫn của Doi Kachū nằm ở việc quy hoạch thị trấn võ sĩ thời Edo, hàng rào cây, tường đất lèn và nhà chính chồng lớp lên khu dân cư hiện tại, để cảnh quan được truyền lại trong đời sống.
So sánh Ubamegashi với Doyōdake, ngói với đá cuội, rồi kết nối nhà Nomura, di tích thành Aki và Bảo tàng Lịch sử Dân gian sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn cả bên trong, bên ngoài dinh thự và lịch sử địa phương.
Tuân thủ phạm vi mở cửa và phép lịch sự khi chụp ảnh, đồng thời ưu tiên cư dân và xe cộ khi đi bộ là thái độ quan trọng nhất để tôn trọng cảnh quan thị trấn võ sĩ yên tĩnh.
Đánh giá (0)