Dinh thự Ehrismann là ngôi nhà kiểu Tây ở Yamate được tái hiện trong Công viên Motomachi
Nằm giữa mảng xanh của Công viên Motomachi ở Yokohama, Dinh thự Ehrismann là công trình được di dời và tái hiện từ tư dinh của Fritz Ehrismann, người hoạt động trong ngành buôn bán tơ sống. Tại đây, bạn có thể đồng thời tìm hiểu tư tưởng về nhà ở hiện đại và đời sống tại Yamate.
Do Dinh thự Ehrismann không phải là công trình được xây mới tại vị trí hiện nay, có thể phân biệt những phần được kế thừa nhằm bảo tồn với những phần được sử dụng như một cơ sở mở cửa cho công chúng ngày nay.
Thay vì chỉ chú ý đến ấn tượng về một “ngôi nhà kiểu Tây cổ”, hãy nhìn công trình trong 4 bối cảnh: Yokohama thịnh vượng nhờ giao thương quốc tế, nhà ở trong khu định cư người nước ngoài, thử nghiệm của kiến trúc sư hiện đại, cùng việc bảo tồn và tái hiện. Khi đó, ý nghĩa của từng chi tiết sẽ trở nên rõ ràng hơn.
Tìm hiểu chủ nhân ngôi nhà
Fritz Ehrismann, chủ nhân ngôi nhà sinh tại Thụy Sĩ, từng là người quản lý chi nhánh Yokohama của công ty thương mại tơ sống Sieber Hegner. Đằng sau đó là lịch sử thương mại nối Yokohama với nước ngoài sau khi cảng được mở cửa.
Chú ý đến kiến trúc sư Raymond
Antonin Raymond, người phụ trách thiết kế, là kiến trúc sư theo đuổi kiến trúc hiện đại thể hiện kết cấu và công năng thành hình khối thay vì tăng thêm trang trí. Tại Dinh thự Ehrismann, sự giản dị gắn với đời sống ấy có thể được nhận ra qua từng chi tiết.
Xem đây là 1 trong những ngôi nhà kiểu Tây ở Yamate, Yokohama
Yamate có 7 ngôi nhà kiểu Tây mở cửa cho công chúng, thuộc các thời kỳ và do những kiến trúc sư khác nhau thiết kế. Đừng chỉ dừng lại ở Dinh thự Ehrismann; khi so sánh tường ngoài, cửa sổ và bố cục nội thất với các công trình lân cận, bạn sẽ thấy sự đa dạng của kiến trúc nhà ở.
Theo dấu thời gian từ khi xây dựng đến lúc tháo dỡ và tái hiện
Trong giai đoạn 1925 đến 1926, Dinh thự Ehrismann được xây tại số 127 Yamate-chō; sau khi bị tháo dỡ, đến năm 1990 công trình được tái hiện tại vị trí hiện nay trong Công viên Motomachi. Vì vậy, nơi xây dựng ban đầu và nơi mở cửa hiện nay cách nhau một khoảng thời gian.
Thay vì chỉ ghi nhớ các mốc năm, hãy sắp xếp lịch sử thành 3 giai đoạn: thời kỳ được dùng làm tư dinh, thời kỳ công trình từng biến mất, và hiện tại khi được tái hiện dựa trên tư liệu cùng các cấu kiện. Cách nhìn này giúp hiểu ý nghĩa của việc bảo tồn dễ hơn.
Khi đối chiếu nơi xây dựng ban đầu và vị trí hiện nay trên bản đồ, bạn không chỉ hình dung cụ thể quãng đường công trình được chuyển đến Công viên Motomachi, mà còn thấy vai trò đã thay đổi từ nhà ở tư nhân thành cơ sở công cộng để người dân học hỏi.
| Thời kỳ | Sự kiện | Điểm cần quan sát khi tham quan |
|---|---|---|
| 1925～1926 | Xây dinh thự tại số 127 Yamate-chō | Hình dung mặt bằng và thiết kế khi còn là tư dinh |
| Khi mới xây | Nhà gỗ 2 tầng, kèm một khối nhà kiểu Nhật | Suy nghĩ về cách tổ chức đời sống không chỉ giới hạn trong ngôi nhà kiểu Tây |
| 1982 | Bị tháo dỡ để xây chung cư | Tìm hiểu quá trình công trình đã biến mất trước khi được bảo tồn |
| 1990 | Được tái hiện tại vị trí hiện nay trong Công viên Motomachi | Phân biệt địa điểm ban đầu với vị trí hiện tại |
Hình dung diện mạo lúc mới xây
Khi mới xây, công trình được cho là một ngôi nhà gỗ 2 tầng kèm khối nhà kiểu Nhật, với diện tích xây dựng khoảng 81 tsubo. Vì vậy, hãy hình dung rằng phía sau phần nhà kiểu Tây còn thấy ngày nay từng có không gian sống sử dụng linh hoạt cả phong cách Nhật lẫn Tây.
Ghi nhớ sự thật công trình từng bị tháo dỡ
Việc tháo dỡ năm 1982 cho thấy đây không phải là công trình được bảo tồn nguyên tại chỗ cho đến hôm nay. Đừng khẳng định không gian trước mắt hoàn toàn giống nguyên trạng lúc mới xây; hãy chú ý cả căn cứ tái hiện và những phần đã mất.
Đọc cách công trình được tái hiện tại vị trí hiện nay
Vị trí hiện nay tương ứng với lô số 81 của khu định cư Yamate cũ. Cây cối, sườn dốc trong công viên và ngoại thất màu trắng tạo nên một mối quan hệ mới, vì thế hãy xem cả cảnh quan nơi công trình được chuyển đến là một phần của việc bảo tồn và khai thác, chứ không chỉ nhìn riêng tòa nhà.
Ứng xử với công trình được Yokohama công nhận là kiến trúc lịch sử
Ngôi nhà mở cửa cho công chúng tạo cảm giác gần gũi, nhưng đồng thời là một công trình lịch sử. Không tùy tiện chạm vào sàn, đồ nội thất hay chi tiết trang trí, và hãy cùng những khách khác chia sẻ không gian yên tĩnh vẫn giữ tỷ lệ của một ngôi nhà.
Quan sát vẻ đẹp công năng thể hiện trên ngoại thất trắng
Ngoại thất kết hợp thiết kế nhà ở kiểu Tây với các yếu tố của chủ nghĩa hiện đại bằng gỗ. Thay vì tìm đồ trang trí nổi bật, hãy xem hình dáng và cách bố trí cấu kiện đáp ứng mưa, ánh sáng, thông gió và tầm nhìn để hiểu gần hơn ý đồ thiết kế.
Ánh sáng và bóng đổ trên ngoại thất thay đổi theo vị trí quan sát và thời tiết. Đừng chỉ xem mặt chính; hãy nhìn công trình từ phía công viên và kiểm tra hướng ốp ván, độ vươn của mái hiên cùng độ sâu cửa sổ tạo nhịp điệu cho mặt đứng như thế nào.
| Yếu tố | Đặc điểm có thể thấy | Cách quan sát |
|---|---|---|
| Tường ngoài | Ván ốp ngang ở tầng trên và ván ốp dọc ở tầng dưới | Quan sát bóng đổ do các cách ốp khác nhau tạo ra |
| Mái hiên | Cấu trúc nhấn mạnh đường ngang | Đọc hiệu quả khiến công trình trông thấp và trải dài |
| Cửa sổ | Cửa sổ trượt đứng và cửa chớp | Suy nghĩ về giải pháp lấy sáng, thông gió và chống nắng |
| Mái | Lợp đá phiến và có cửa sổ mái | So sánh độ dốc với cách đưa ánh sáng vào nội thất |
| Không gian bên ngoài | Ống khói và ban công | Quan sát chức năng nội thất biểu hiện ra hình dáng bên ngoài |
Xem hướng ốp ván và bóng đổ
Bức tường trắng không phải là một mặt phẳng đồng nhất. Hướng đường nét thay đổi giữa ván ốp ngang ở tầng trên và ván ốp dọc ở tầng dưới; từ vị trí hơi xa, hãy quan sát ánh sáng và bóng đổ phân tách biểu cảm của từng tầng.
Dõi theo đường ngang và nhịp điệu cửa sổ
Khi nhìn liền mạch mái hiên sâu chạy ngang, cửa sổ trượt đứng và cửa chớp, bạn sẽ thấy vẻ chỉnh tề của ngoại thất không chỉ là trang trí mà còn gắn với độ sáng trong nhà và cách ứng phó với khí hậu.
Đọc luồng di chuyển trong đời sống ở không gian tầng 1
Tầng 1 xếp liền nhau phòng khách có lò sưởi, phòng khách kiêm phòng ăn và phòng kính mở tầm nhìn ra vườn. Khi đi qua các không gian, bạn có thể xác nhận sự kết nối giữa nơi đón khách, nơi gia đình dùng bữa và nơi đón ánh sáng.
Đừng chỉ dừng lại trong từng phòng. Khi theo dõi từ cửa có thể nhìn thấy không gian kế tiếp ra sao và mảng xanh bên ngoài cửa sổ đi vào tầm mắt từ hướng nào, bạn sẽ nhận ra cách tạo chiều sâu trong một ngôi nhà nhỏ.
Kích thước mỗi phòng và cách bố trí đồ nội thất vừa nhẹ nhàng phân chia vừa kết nối khách với gia đình, bữa ăn với nghỉ ngơi và cảnh vườn. Vì vậy, số bước từ cửa vào đến cửa sổ cùng độ thông thoáng của tầm nhìn cũng là những điều đáng quan sát.
Xem trang trí giản dị của phòng khách
Trong phòng khách, hãy chú ý đến các chi tiết như kệ dưới cửa sổ và đầu đinh bằng đồng được chủ ý để lộ. Cách thể hiện không che kín hoàn toàn vật liệu và mối nối tạo nên bầu không khí hiện đại giản dị, không phô trương.
Xem cửa sổ và đồ nội thất phòng ăn cùng nhau
Cửa sổ trượt đứng lớn của phòng ăn đưa cảnh quan bên ngoài vào trong. Khi xem cùng phần trưng bày phục dựng đồ nội thất do Raymond thiết kế, bạn có thể hình dung lối sống trong đó kiến trúc và vật dụng được tổ chức như một thể thống nhất.
Tìm hiểu sự thích ứng với khí hậu Nhật Bản tại phòng kính
Phòng kính có trần cao là không gian được bố trí phù hợp với khí hậu Nhật Bản. Hãy so sánh hệ thống chiếu sáng ban đầu với ánh sáng từ khu vườn để suy nghĩ về cách tạo độ sáng và sự dễ chịu.
Mở rộng hiểu biết về Yamate qua trưng bày tầng 2 và cảnh công viên
Nơi đây trước kia có 3 phòng ngủ; nay tầng 2 là khu trưng bày tư liệu giới thiệu các ngôi nhà kiểu Tây ở Yamate. Từ trải nghiệm kiến trúc ở tầng 1, bạn có thể mở rộng hiểu biết về lịch sử toàn khu vực qua ảnh và bản vẽ.
Trưng bày ở tầng 2 không tái hiện nguyên trạng các phòng ngủ lúc mới xây. Vì vậy, hãy phân biệt nội dung tư liệu với cách sử dụng hiện nay như phòng triển lãm, đồng thời đọc chúng như manh mối để hình dung không gian sống trước kia.
Nhận thức sự thay đổi từ phòng ngủ thành phòng triển lãm
Đừng chỉ nhìn phòng triển lãm hiện tại mà quên công năng vốn có. Khi chồng lên nhau thời kỳ nơi đây là phòng ngủ có đồ đạc và hiện tại khi ta đọc tư liệu công khai, bạn sẽ hiểu cách một ngôi nhà được tái sử dụng thành cơ sở văn hóa.
Coi cảnh ngoài cửa sổ cũng là một phần trưng bày
Từ các cửa sổ rộng, hãy chuyển mắt đến mảng xanh của Công viên Motomachi và phố xá xung quanh. Thưởng thức mối quan hệ mới mà công trình tái hiện tại vị trí hiện nay tạo ra với công viên và tầm nhìn Yokohama như phần tiếp nối của trưng bày trong nhà.
Sắp xếp kế hoạch tham quan và dạo quanh khu vực
Bên trong vẫn mang tỷ lệ của nhà ở và lối đi khá hẹp. Khi đông người, hãy nhường nhau, thong thả đi theo thứ tự ngoại thất, từng phòng, trưng bày tầng 2 rồi công viên, đồng thời kiểm tra trước thông tin mở cửa và các sự kiện.
Giờ mở cửa, ngày nghỉ, phòng trà, sự kiện và việc cho thuê riêng có thể thay đổi. Đừng lập kế hoạch chỉ dựa vào thông tin cố định trong bài; ngay trước chuyến đi, hãy kiểm tra lại trang chủ của trang web và phần giới thiệu cơ sở.
| Mục cần kiểm tra | Trước khi khởi hành | Hành động tại chỗ |
|---|---|---|
| Thông tin mở cửa | Kiểm tra giờ mở cửa, ngày nghỉ và thay đổi tạm thời | Đọc lại thông báo ở lối vào |
| Giao thông | Kiểm tra tuyến đường từ ga hoặc trạm xe buýt | Tính đến đường dốc và đi bộ không vội |
| Bên trong | Kiểm tra quy định chụp ảnh và tham quan | Thay dép đi trong nhà và không chạm vào đồ nội thất |
| Khu vực xung quanh | Xác nhận Công viên Motomachi và các nhà kiểu Tây lân cận trên bản đồ | Chọn ít điểm ghé theo sức mình |
Tính trước việc dùng giao thông công cộng và đi đường dốc
Tuyến đường từ ga Motomachi-Chūkagai gần nhất hoặc trạm xe buýt Motomachi Kōen-mae có những chỗ cao thấp đặc trưng của Yamate. Hãy chọn giày dễ đi và quyết định phương tiện di chuyển với lưu ý rằng nơi đây không có bãi đỗ xe riêng.
Từ cửa ra số 6 của ga “Motomachi-Chūkagai” gần nhất trên tuyến Minatomirai, đi bộ khoảng 8 phút.
Quan sát không gian trước khi chụp ảnh
Việc chụp ảnh trong nhà chỉ nên ở mức ảnh kỷ niệm; hướng dẫn cũng yêu cầu hạn chế thiết bị như chân máy, gậy tự sướng, chiếm chỗ lâu, quay video và chụp cận cảnh. Trước hết, hãy tự quan sát kỹ các chi tiết, rồi chỉ ghi lại trong phạm vi không cản trở lối đi.
Có tiêu chí để so sánh với các nhà kiểu Tây lân cận
Nếu ghé Berrick Hall, Yamate 234-ban-kan và các địa điểm khác quanh Công viên Motomachi, hãy chọn 1 tiêu chí so sánh như năm xây dựng, kiến trúc sư, chủ sở hữu ban đầu, tường ngoài hoặc cửa sổ để chuyến dạo bộ trở thành bài học về lịch sử kiến trúc.
Tóm tắt chuyến tham quan Dinh thự Ehrismann
Tại Dinh thự Ehrismann, hãy lần lượt đọc thiết kế giản dị của Raymond, ván ốp trắng và mái hiên nằm ngang, các phòng tầng 1 gắn với đời sống cùng trưng bày tư liệu ở tầng 2. Khi vừa tham quan vừa ghi nhớ quá trình công trình được tái hiện tại Công viên Motomachi sau khi bị tháo dỡ và tuân thủ phép lịch sự, bạn sẽ hiểu văn hóa nhà ở Yamate từ cả công trình lẫn cảnh quan.
Đánh giá (0)