Những điều nên xem đầu tiên tại Jōmyō-ji
Tại Jōmyō-ji, nằm dọc tuyến Kanazawa Kaidō ở Kamakura, điểm khởi đầu là nhìn con đường hành lễ kéo thẳng từ cổng chính, bố cục với chính điện ở phía trước và khuôn viên nối lên sườn núi như một cảnh quan chùa Thiền liền mạch.
Khác với những ngôi chùa có các quần thể điện đường lớn tập trung dày đặc, ấn tượng nơi đây được tạo nên bởi khoảng thoáng của lối đi và sự tĩnh lặng của cây cối; vì vậy, hãy chú ý không chỉ đến công trình mà còn đến mối quan hệ giữa đường, vườn và sườn dốc.
Đi theo trục từ cổng chính đến chính điện
Khi đi qua cổng chính, tầm mắt tự nhiên hướng về chính điện; cây và đá trồng hai bên lối hành lễ tạo nên sự chuyển tiếp từ thế giới đời thường vào khuôn viên Thiền.
Đừng vội đi giữa lối. Nếu so sánh sự thay đổi của âm thanh và ánh sáng ở bên ngoài và bên trong cổng, bạn sẽ nhận ra lối vào giản dị nâng đỡ vẻ điềm tĩnh của toàn khuôn viên.
Xem chính điện là trung tâm khuôn viên
Chính điện phía trước thờ tượng chính Đức Phật Thích Ca, cho thấy Jōmyō-ji không phải nơi hành hương Quan Âm hay đền Thần đạo mà là một ngôi chùa Thiền lấy giáo pháp của Đức Phật Thích Ca làm cốt lõi.
Trước điện, hãy lần lượt quan sát độ rộng của mái, khoảng cách giữa các cột và độ cao của hiên rồi chắp tay; khi đó, tính chính diện của không gian lễ bái sẽ nối với trục của lối hành lễ.
Xác định vị trí Kisen-an và sườn dốc
Nếu trước tiên xác định Kisen-an bên cạnh chính điện, khu vườn của am và con đường tiếp tục lên cao, bạn có thể sắp xếp hợp lý việc lễ Phật, thưởng vườn và dạo trên sườn núi.
| Địa điểm quan sát | Điểm chú ý chính | Điều có thể hiểu |
|---|---|---|
| Cổng chính | Hướng của cổng và lối hành lễ | Trục đi vào khuôn viên |
| Chính điện | Đức Phật Thích Ca và bố cục điện | Trung tâm lễ bái của chùa Thiền |
| Kisen-an | Phòng trải chiếu và vườn khô | Thưởng trà và ngắm vườn |
| Sườn núi | Độ dốc và sự mở rộng của khuôn viên | Địa hình khuôn viên cũ |
Ashikaga Yoshikane sáng lập chùa và sự chuyển đổi thành thiền tự
Jōmyō-ji có sơn hiệu và tự hiệu đầy đủ là Inari-san Jōmyō Kōri Zenji; theo truyền thuyết, chùa được sáng lập năm 1188 với Ashikaga Yoshikane là người khai cơ và Taikō Gyōyū là vị khai sơn.
Thuở sáng lập, chùa mang tên Gokuraku-ji
Ban đầu, nơi đây được cho là một ngôi chùa Mật giáo mang tên Gokuraku-ji, chứ không phải ngay từ đầu đã có diện mạo của phái Kenchō-ji thuộc tông Rinzai như hiện nay.
Biết được sự thay đổi của tên chùa và tông phái giúp bạn hiểu một ngôi chùa đã tiếp tục tồn tại bằng cách biến đổi tính chất theo những chuyển động của chính trị và giới Phật giáo.
Geppō Ryōnen chuyển chùa thành thiền tự
Sau khi Geppō Ryōnen, người học với Rankei Dōryū, vị khai sơn Kenchō-ji, trở thành trụ trì, chùa được chuyển thành thiền tự và phát triển dưới tên Jōmyō-ji.
Quá trình Thiền tông từ nhà Tống bén rễ tại Kamakura không chỉ hiện diện ở Kenchō-ji và Engaku-ji mà còn được phản ánh trong hành trình của Jōmyō-ji, một ngôi chùa có sẵn đã chuyển thành thiền tự.
Đọc mối liên hệ với gia tộc Ashikaga
Nhờ mối liên hệ nối từ người khai cơ Ashikaga Yoshikane đến Ashikaga Sadauji, nhân vật liên quan đến công cuộc trung hưng, Jōmyō-ji ngày càng có vị thế như nơi tín ngưỡng và an táng tổ tiên của gia tộc Ashikaga ở Kamakura.
Tại Kamakura, nơi các mối liên hệ với gia tộc Minamoto và Hōjō thường nổi bật, việc truyền lại lịch sử dẫn đến gia tộc Ashikaga, những người mở Mạc phủ Muromachi, tạo nên vị trí riêng của Jōmyō-ji.
| Giai đoạn | Thay đổi chính | Dấu hiệu quan sát |
|---|---|---|
| Năm 1188 | Ashikaga Yoshikane sáng lập chùa | Lịch sử ngôi chùa gắn với gia tộc Ashikaga |
| Thuở sáng lập | Chùa Mật giáo mang tên Gokuraku-ji | Điểm khởi đầu trước khi đổi tông phái |
| Thời Kamakura | Chuyển thành thiền tự và mang tên Jōmyō-ji | Quan hệ với phái Kenchō-ji |
| Thời Muromachi | Trở thành vị trí thứ 5 trong Kamakura Gozan | Tự cách dưới chính quyền Ashikaga |
| Cận đại và hiện đại | Bảo vệ khuôn viên cũ như di tích lịch sử | Lối hành lễ, điện đường và địa hình núi |
Vị trí thứ 5 của Kamakura Gozan và Di tích lịch sử Quốc gia
Đừng xem hệ thống Gozan chỉ là thứ hạng của các ngôi chùa
Jōmyō-ji được xếp thứ 5 trong Kamakura Gozan và nằm trong trật tự chùa viện đảm nhiệm việc tu hành, học thuật, ngoại giao và văn hóa của các thiền tăng.
Con số “thứ 5” không nên được hiểu đơn giản là xếp hạng độ nổi tiếng, mà là tự cách trong hệ thống mà chính quyền Muromachi dùng để tổ chức các chùa Thiền.
Tương truyền trước đây khuôn viên có nhiều tháp viện phụ, gợi mở một xã hội chùa viện rộng lớn khó hình dung nếu chỉ nhìn quy mô tĩnh lặng ngày nay.
Toàn bộ khuôn viên được bảo vệ như một di tích lịch sử
Khuôn viên Jōmyō-ji được chỉ định là Di tích lịch sử Quốc gia vào năm 1966; không chỉ các công trình hiện tại mà toàn bộ vùng đất lưu giữ cảnh quan và quy mô xưa của chùa đều thuộc diện bảo vệ.
Khi tham quan di tích, đừng di chuyển đá hay cây và đừng đi vào sườn dốc không có biển cho phép; như vậy, bạn cũng góp phần bảo vệ những dấu tích có thể còn nằm dưới lòng đất.
Đừng chỉ xem công trình hoàn chỉnh là tài sản văn hóa. Cách cơ bản để tìm hiểu di tích là đọc hướng lối hành lễ, các khoảng đất bằng, sườn dốc và cách bố trí điện đường như một tổng thể.
Đọc không gian Thiền qua chính điện và Đức Phật Thích Ca
Mái lớn và mặt tiền giản dị
Chính điện có mái lớn nhưng tiết chế trang trí ở mặt trước, tạo nên một khối tích điềm tĩnh ở cuối lối hành lễ.
Thay vì tìm kiếm vẻ lộng lẫy ở chi tiết, hãy quan sát sự cân bằng yên tĩnh do mái hiên sâu, mái trải ngang và khoảng trống của sân trước tạo nên.
Đối diện với tượng chính Đức Phật Thích Ca
Tượng chính Đức Phật Thích Ca biểu hiện Đức Thích Ca lịch sử như một vị Phật; hình tượng ngồi chỉ ra cội nguồn của tu hành và giác ngộ mà Thiền tông coi trọng.
Hãy tuân theo biển chỉ dẫn tại chỗ về phạm vi được vào trong điện và việc có được chụp ảnh hay không; đừng đi ngang trước người đang lễ bái, hãy lặng lẽ chắp tay rồi chiêm bái tượng.
Dòng truyền thừa tăng sĩ được tượng khai sơn kể lại
Jōmyō-ji lưu truyền pho tượng ngồi thể hiện vị khai sơn Taikō Gyōyū, cho thấy lịch sử chùa được nâng đỡ không chỉ bởi võ tướng khai cơ mà còn bởi các tăng sĩ kế thừa giáo pháp.
Nếu tách dòng dõi võ gia và dòng truyền thừa thiền tăng để suy xét, bạn sẽ thấy 2 vai trò của chùa: vừa được bảo trợ về chính trị, vừa tiếp nối giáo lý tôn giáo.
Lặng lẽ thưởng thức Kisen-an và vườn khô
Nhìn khu vườn chính diện từ phòng trải chiếu
Tại Kisen-an, bạn có thể ngồi trong phòng trải chiếu, đối diện khu vườn khô và bình tâm ngắm chiều sâu do cát trắng, đá, rêu và cây trồng phía sau tạo nên.
Đừng bước vào vườn. Khi xem các cột trong phòng và viền chiếu tatami như một khung tranh, bạn sẽ hiểu cách thưởng ngoạn tĩnh khác với việc vừa đi vừa ngắm trên lối hành lễ.
Đọc khoảng trống giữa cát trắng và đá
Vườn khô không chứa nước thật mà dùng hoa văn trên cát và cách xếp đá để gợi lên dòng chảy hay hòn đảo.
Đừng gán cho đá một câu chuyện cụ thể duy nhất. Thưởng thức khoảng trống nơi cảnh quan thay đổi theo góc nhìn và ánh sáng sẽ đưa bạn gần hơn đến tính trừu tượng của vườn Thiền.
Xem thời gian uống trà cũng là một phần của chuyến lễ chùa
Nếu dùng matcha, đừng coi đó chỉ là ăn uống; hãy tiếp nhận cách sử dụng dụng cụ, chỗ ngồi hướng ra vườn và sự tĩnh lặng xung quanh như một trải nghiệm văn hóa thống nhất.
Tình trạng hoạt động và nội dung phục vụ có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra thông báo chính thức ngay trước chuyến đi; khi đông khách, tránh ở quá lâu và nhường chỗ cho nhau.
| Yếu tố | Điểm quan sát | Hành động nên tránh |
|---|---|---|
| Cát trắng | Hoa văn và sắc độ ánh sáng | Bước vào vườn |
| Cụm đá | Kích thước và quan hệ trước sau | Khẳng định chỉ một ý nghĩa |
| Rêu và cây trồng | Tương phản màu sắc với cát | Chạm vào cành lá hoặc rêu |
| Phòng trải chiếu | Bố cục khu vườn nhìn qua cột | Chụp ảnh làm tắc lối đi |
Thứ tự tham quan Jōmyō-ji an toàn
Ưu tiên lối hành lễ đến chính điện
Trước hết đi từ cổng chính đến chính điện, xác định trục chùa và tượng chính rồi mới mở rộng sang Kisen-an và sườn núi; như vậy, bạn có thể đi mà không đánh mất ý nghĩa của khuôn viên.
Lối hành lễ cũng là đường dẫn tới nơi lễ Phật, vì vậy đừng dừng ở giữa; khi chụp ảnh, hãy ưu tiên người qua lại và người đang lễ trước điện.
Kiểm tra mặt đường và lối quay về trên sườn dốc
Con đường lên sườn núi có độ dốc và bậc cấp. Sau mưa hoặc vào thời điểm nhiều lá rụng, hãy kiểm tra độ trơn và sẵn sàng quyết định không cố đi đến tận trên cùng.
Ngay cả khi sử dụng các cơ sở quanh khuôn viên như Ishigama Garden Terrace, đừng nhầm phạm vi tham quan chùa với phạm vi kinh doanh của cơ sở; hãy tuân theo hướng dẫn riêng của từng nơi.
Kiểm tra thông tin thay đổi ngay trước chuyến đi
Giờ tham quan, phí vào cửa, chỗ uống trà, cơ sở ăn uống và thời gian tiếp nhận goshuin có thể thay đổi; hãy xác nhận thông tin mới nhất với Hiệp hội Du lịch thành phố Kamakura hoặc chỉ dẫn tại chỗ.
Nếu thời gian hạn chế, hãy lấy cổng chính, chính điện và Kisen-an làm trục; nếu còn dư thời gian mới đi lên sườn núi. Cách này giúp bạn nắm được cốt lõi của thiền tự trước khi mở rộng sang cảnh quan.
| Thứ tự | Địa điểm | Điều cần kiểm tra |
|---|---|---|
| 1 | Cổng chính | Trục lối hành lễ và địa hình khuôn viên |
| 2 | Chính điện | Đức Phật Thích Ca và luồng di chuyển lễ bái |
| 3 | Khuôn viên di tích | Khoảng đất bằng, sườn dốc và vùng chùa cũ |
| 4 | Kisen-an | Vườn khô và bố cục phòng trải chiếu |
| 5 | Sườn núi | Mặt đường và lối quay về |
Tóm tắt chuyến tham quan Jōmyō-ji
Jōmyō-ji là ngôi chùa kết nối lịch sử chuyển từ chùa Mật giáo do Ashikaga Yoshikane sáng lập sang thiền tự tông Rinzai, rồi phát triển ở vị trí thứ 5 của Kamakura Gozan, với chính điện thờ Đức Phật Thích Ca, Kisen-an nhìn ra vườn khô và Di tích lịch sử Quốc gia lưu giữ khuôn viên cũ. Đi lần lượt từ cổng chính đến chính điện, khu vườn và sườn núi sẽ giúp bạn lặng lẽ đọc được tín ngưỡng của gia tộc Ashikaga, hệ thống Gozan và không gian Thiền.
Đánh giá (0)