Tìm hiểu lịch sử Kenchō-ji qua Hōjō Tokiyori và Rankei Dōryū
Kenchō-ji là đại bản sơn của phái Kenchō-ji thuộc tông Rinzai, đứng đầu Ngũ Sơn Kamakura. Chùa được vị shikken đời thứ 5 Hōjō Tokiyori sáng lập vào năm 1253, với Rankei Dōryū là vị khai sơn.
Khi tham quan, nếu không chỉ lần lượt ngắm cổng Sanmon và các điện đường đồ sộ mà còn hiểu vai trò của nơi này như một đạo tràng chuyên tu, nơi thiền phong đời Tống từ Trung Quốc bén rễ tại Kamakura, toàn bộ già lam sẽ hiện ra như một môi trường tu hành thống nhất.
Hōjō Tokiyori trở thành người khai cơ
Hōjō Tokiyori sáng lập Kenchō-ji vào năm 1253 và tổ chức lễ cúng dường.
Thay vì chỉ chú ý đến chân dung và tên của Tokiyori, hãy nhìn vào bối cảnh một người gánh vác chính sự của Mạc phủ đã mở một đạo tràng Thiền hoàn toàn mới tại Kamakura.
Rankei Dōryū truyền bá thiền phong đời Tống
Rankei Dōryū từ Trung Quốc sang Nhật Bản và hướng dẫn hơn 100 tăng sĩ tu hành tại Kenchō-ji.
Bản “Hōgo Kisoku” do chính tay ông viết, hiện được bảo tồn như Quốc bảo, cho thấy thiền lâm không chỉ quy định nghiêm ngặt việc tọa thiền mà còn sắp xếp chặt chẽ tụng kinh, lao tác và tác phong hằng ngày.
Đạo tràng chuyên tu đầu tiên ở Nhật Bản tự xưng là thiền tự
Quả chuông Phật giáo được đúc năm 1255, hiện là Quốc bảo, mang dòng chữ “Kenchō Zenji”, cho thấy đây từng là đạo tràng chuyên tu Thiền Rinzai theo phong cách đời Tống và là ngôi chùa đầu tiên ở Nhật Bản tự xưng là thiền tự.
Trong bối cảnh nhiều chùa thời trung đại cùng thuộc nhiều tông phái, việc Kenchō-ji được thiết kế như đạo tràng một chùa một tông chính là nét đặc trưng lịch sử của nơi này.
| Nhân vật/Tư liệu | Vai trò | Điều có thể tìm hiểu |
|---|---|---|
| Hōjō Tokiyori | Người khai cơ | Mối liên hệ giữa Mạc phủ và thiền tự |
| Rankei Dōryū | Vị khai sơn | Sự du nhập thiền pháp đời Tống |
| “Hōgo Kisoku” | Quốc bảo | Quy tắc của đời sống tu hành |
| Chuông Phật giáo | Quốc bảo | Dòng chữ “Kenchō Zenji” |
Tham quan trục già lam thẳng từ Sōmon đến Hattō
Sōmon, Sanmon, Butsuden, Hattō và Hōjō của Kenchō-ji gần như nằm trên một đường thẳng; mỗi khi đi qua một cổng, tâm trí lại tiến sâu hơn vào bên trong chùa.
Vừa đi vừa xác nhận bố cục kiểu lục địa này từ chính lối dưới chân, bạn không chỉ thấy quy mô kiến trúc mà còn hiểu được trình tự tu hành và lễ bái qua không gian.
Xác nhận trục chùa tại Sōmon
Sau khi qua Sōmon, trước tiên hãy xem sơ đồ khuôn viên để xác định vị trí các điện chính và Hansōbō, rồi quyết định đi dọc trục già lam thẳng trước hay đi thẳng về phía sườn núi.
Nếu dừng gần lối vào, đừng cản dòng người đến quầy tiếp đón hoặc nơi xin goshuin; điểm hẹn với người đi cùng cũng nên tránh lối đi.
Chuyển tâm thế từ cõi tục sang Phật đạo tại Sanmon
Sanmon đồ sộ không chỉ đáng ngước nhìn mà còn đáng để lặng lẽ đi qua phía dưới, cảm nhận khoảnh khắc quang cảnh điện đường thay đổi trước và sau cổng.
Khi lùi lại để chụp trọn công trình, hãy kiểm tra phía sau, không dùng chân máy ba chân hoặc một chân và chừa lối chính diện cho người hành hương.
Xem Butsuden và Hattō là nơi lễ bái
Tại Butsuden, trước hết hãy chắp tay lễ Địa Tạng Bồ Tát, bản tôn của chùa.
Hattō là điện nơi tăng sĩ giảng pháp; ngay cả khi ngắm trần và kiến trúc bên trong, hãy giữ nhỏ tiếng và chú ý không để người đang hướng về Phật tiền lọt vào nền ảnh.
| Địa điểm | Vai trò chính | Điểm tham quan |
|---|---|---|
| Sōmon | Lối vào khuôn viên | Xác nhận toàn bộ trục chính |
| Sanmon | Cổng vào Phật đạo | So sánh tầm nhìn trước và sau cổng |
| Butsuden | Nơi thờ bản tôn | Chắp tay trước Địa Tạng Bồ Tát |
| Hattō | Điện giảng pháp | Lặng lẽ quan sát bên trong |
Đối diện Địa Tạng Bồ Tát và ký ức trước khi Kenchō-ji ra đời
Kenchō-ji thờ Địa Tạng Bồ Tát làm bản tôn. Đằng sau đó là câu chuyện vùng đất này xưa kia được gọi là Jigokudani và từng là nơi hành quyết tội nhân.
Đừng chỉ nhìn vẻ trang nghiêm của thiền tự; hãy suy ngẫm ý nghĩa của việc đặt lời cầu nguyện cứu độ người đã khuất vào trung tâm khuôn viên.
Truyền thuyết về Jigokudani và Shinpei-ji
Tương truyền trước khi Kenchō-ji được xây dựng, tại Jigokudani có chùa Garadasan Shinpei-ji thờ Địa Tạng Bồ Tát làm bản tôn.
Khi Kenchō-ji được sáng lập, điện đường cũ tuy được dời đi, nhưng pho tượng Địa Tạng Bồ Tát ngồi được cho là bản tôn của ngôi chùa ấy nay được thờ trong Butsuden, giữa một nghìn tượng Địa Tạng.
Những lời cúng dường chồng lớp giữa một nghìn tượng Địa Tạng
Rất nhiều tượng Địa Tạng nhỏ không phải vật trang trí; mỗi pho đều gửi gắm sự cúng dường và ước nguyện của một người, cùng tạo thành một quần thể tín ngưỡng.
Đừng chụp như đang thi đếm số lượng. Hãy lặng lẽ đối diện nơi này như một không gian mà lòng từ bi của Địa Tạng Bồ Tát kết nối người đã khuất trong quá khứ với khách hành hương hôm nay.
Bắt đầu thứ tự lễ bái từ bản tôn
Dù Kenchō-ji có nhiều điểm đáng xem, việc lễ bản tôn trước sẽ giúp bạn không tách rời tham quan di sản văn hóa khỏi lễ bái trong chùa khi di chuyển.
Hãy xem biển chỉ dẫn về việc có được chụp ảnh tại từng điện hay không, và đừng vượt rào hoặc phạm vi tham quan quy định để đến gần tượng Phật.
Cảm nhận năm tháng của Thiền Kamakura qua chuông Quốc bảo và vườn byakushin
Chuông Phật giáo Quốc bảo và vườn byakushin là những manh mối quan trọng nối thời kỳ sáng lập Kenchō-ji với ngày nay.
Đừng chỉ xem chúng như một dụng cụ phát âm thanh hay những cây cổ thụ; hãy quan sát vai trò báo thời gian tu hành và sự hiện diện được nhiều thế hệ gìn giữ trong khuôn viên.
Dòng chữ còn lại trên chuông năm 1255
Chuông được đúc năm 1255 sau khi Kenchō-ji hoàn thành, trên thân khắc chữ “Kenchō Zenji”.
Hãy quan sát từ bên ngoài hình dáng chuông, cách treo và quan hệ với tháp chuông, đồng thời hiểu rằng những chữ này là tư liệu lịch sử truyền lại tên gọi và tính chất của chùa đến ngày nay.
Không tự ý đánh chuông
Chuông vừa là Quốc bảo vừa là pháp khí, không phải vật để khách tham quan tự do chạm hoặc gõ.
Ngay cả khi có dịp nghe tiếng chuông trong một sự kiện, đừng dựa vào thông báo cũ; hãy tuân theo hướng dẫn trong ngày và chỉ dẫn tại chỗ.
Ngắm dáng cây cùng già lam trong vườn byakushin
Những cây byakushin quanh Butsuden thêm đường cong tự nhiên vào bố cục kiến trúc thẳng, cho thấy vườn thiền tự sắp đặt kiến trúc và cây cối như một thể thống nhất.
Đừng bước vào vùng rễ hoặc khu trồng cây; từ lối đi, hãy so sánh thân cây uốn xoắn, cành vươn dài và khoảng cách đến điện đường.
| Đối tượng quan sát | Khoảng thời gian được truyền lại | Điều cần tuân thủ |
|---|---|---|
| Chuông Phật giáo Quốc bảo | Dòng chữ từ thời sáng lập | Chỉ ngắm, không chạm |
| Tháp chuông | Nơi gìn giữ pháp khí | Tuân thủ phạm vi được vào |
| Vườn byakushin | Cây cổ thụ cùng tồn tại với già lam | Không bước vào vùng rễ |
Thưởng thức sự tĩnh lặng của thiền tự tại Hōjō và Karamon
Khi đến khu vực Hōjō và Karamon, ấn tượng chuyển từ già lam đồ sộ kéo dài từ Sōmon sang không gian yên tĩnh nơi khu vườn và nội thất đối diện nhau.
Thay vì vội vàng sưu tập ảnh kiến trúc, hãy ngắm khoảng trống do mái hiên, cột, đá và cây cối tạo nên để cảm nhận sự trầm tĩnh cần có của không gian thiền tu.
Ngắm trang trí và vẻ chính diện của Karamon
Karamon tô điểm mặt tiền Hōjō; sự tương phản giữa màu sắc, chi tiết chạm khắc với kiến trúc trầm lắng xung quanh là điểm đáng chú ý.
Đừng chiếm vị trí chính diện trước cổng quá lâu; nếu có pháp hội hoặc tăng sĩ đi qua, hãy ngừng chụp và nhường lối.
Đối diện khu vườn tại Hōjō
Tại Hōjō, thay vì cố nắm toàn bộ đường nét khu vườn trong một lần, hãy lần lượt nhìn đá, ao, cây cối và núi phía sau để tạo nên dòng chuyển động của ánh mắt.
Khi ngồi ở hành lang hiên hoặc trong phòng, đừng duỗi chân hay đặt hành lý ra lối đi và hãy quan tâm đến những khách hành hương khác cùng tận hưởng thời gian yên tĩnh.
Ngoảnh nhìn lại trục già lam thẳng
Sau khi đến Hōjō, hãy ngoảnh nhìn trục thẳng kéo dài từ Sōmon và xác nhận các công trình được bố trí lần lượt theo những vai trò khác nhau như cổng, lễ bái, thuyết pháp và sinh hoạt.
Vị trí và quy mô công trình lúc mới sáng lập khác với hiện nay, vì vậy đừng vội khẳng định cảnh quan trước mắt là nguyên trạng thế kỷ 13; hãy hiểu đó là kết quả tích lũy của nhiều lần phục hưng.
Đường núi đến Hansōbō và kế hoạch tham bái
Hansōbō ở sâu trong khuôn viên thờ vị thần hộ tự của Kenchō-ji, là nơi hành trình từ già lam đồng bằng tiếp tục lên các bậc thang và đường núi.
Thể lực cần thiết ở đây khác với khi chỉ lễ bái quanh chính điện; trước khi khởi hành, hãy kiểm tra thời tiết, giày dép và thời gian còn lại trước giờ đóng cửa.
Vị thần hộ tự được thỉnh về năm 1890
Hansōbō Daigongen được vị trụ trì đương thời Shōkan Dōshi thỉnh về vào năm 1890 từ Okuyama Hōkō-ji ở tỉnh Shizuoka.
Khi biết nơi này thuộc một thời đại khác với các điện đường thời sáng lập, bạn sẽ hiểu Kenchō-ji tiếp tục bồi đắp những lớp tín ngưỡng mới ở các thế hệ sau.
Ưu tiên an toàn trên bậc thang và đường núi
Đường đến Hansōbō có nhiều bậc liên tiếp; đừng rời lối đi bộ, và sau mưa hoặc vào mùa lá rụng hãy chú ý mặt đường dễ trơn.
Nếu thấy mệt hoặc lo trời tối, hãy quay lại giữa đường; đừng đi vào trong hàng rào hoặc lên sườn dốc chỉ để ngắm cảnh.
Sắp xếp thời gian từ ga Kita-Kamakura
Từ ga JR Kita-Kamakura đi bộ khoảng 15 phút, còn từ ga Kamakura khoảng 30 phút.
Hãy dành riêng thời gian để tham quan kỹ các điện và đi bộ đến Hansōbō, lên lịch thong thả và đừng hướng về phía núi khi gần giờ đóng cửa.
Tổng kết chuyến tham quan già lam và tinh thần Thiền tại Kenchō-ji
Kenchō-ji do Hōjō Tokiyori và Rankei Dōryū sáng lập năm 1253. Lịch sử của chùa với tư cách là đạo tràng chuyên tu đầu tiên ở Nhật Bản tự xưng là thiền tự, trục thẳng gồm Sōmon, Sanmon, Butsuden, Hattō và Hōjō, chuông Quốc bảo, Địa Tạng Bồ Tát cùng một nghìn tượng Địa Tạng, và đường núi đến Hansōbō hợp thành một môi trường tu hành.
Hãy chắp tay trước bản tôn, tuân thủ hướng dẫn chụp ảnh và lối đi ở từng điện, đồng thời không dùng chân máy ba chân hoặc một chân; như vậy bạn có thể cùng lúc tôn trọng di sản văn hóa và nơi gửi gắm lời cầu nguyện.
Đừng cho rằng nơi đây vẫn không đổi từ ngày sáng lập. Nếu xem già lam này là công trình được truyền đến nay sau thiên tai và nhiều lần phục hưng, bạn sẽ cảm nhận sâu sắc hơn lịch sử Thiền đã bén rễ ở Kita-Kamakura.
Đánh giá (0)