Ngày Thiếu nhi Nhật Bản là gì? Tìm hiểu Tết Đoan Ngọ Nhật Bản (Tango no Sekku) vào ngày 5 tháng 5
Ngày Thiếu nhi (Kodomo no Hi) là ngày lễ quốc gia của Nhật Bản, được tổ chức vào ngày 5 tháng 5 hằng năm, là một trong những sự kiện truyền thống được yêu thích từ mùa xuân đến đầu mùa hè.
Ngày lễ này được chính thức công nhận vào năm 1948 (Shōwa 23) theo Luật Ngày lễ, với ý nghĩa "tôn trọng nhân cách của trẻ em, cầu chúc hạnh phúc cho trẻ em, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn đối với mẹ".
Trong các gia đình Nhật Bản, đây được biết đến là ngày cầu chúc cho sự trưởng thành và sức khỏe của trẻ em.
Nếu du lịch Nhật Bản vào thời điểm này, bạn sẽ bắt gặp cờ cá chép Koinobori bay phấp phới trên phố hay bên bờ sông, cùng những món bánh theo mùa bày bán tại các cửa hàng — tất cả tạo nên khung cảnh mùa xuân đặc trưng của Nhật Bản.
Có nơi tổ chức sôi nổi như lễ hội, cũng có nơi truyền thống được gìn giữ yên tĩnh trong từng gia đình — cách thưởng thức rất đa dạng.
Ngày lễ này ban đầu gắn liền với quan niệm coi trọng các thời điểm chuyển mùa, là một chủ đề dễ hiểu để tìm hiểu văn hóa Nhật Bản.
Trước tiên, hãy cùng tìm hiểu Ngày Thiếu nhi thuộc loại tiết lễ (Sekku) nào nhé.
Lịch sử Ngày Thiếu nhi Nhật Bản: Mối liên hệ với Tết Đoan Ngọ Nhật Bản (Tango no Sekku)
Để hiểu về Ngày Thiếu nhi, không thể bỏ qua mối liên hệ với Tết Đoan Ngọ Nhật Bản (Tango no Sekku).
Nhật Bản có văn hóa Sekku — coi trọng các thời điểm chuyển mùa, và Ngày Thiếu nhi đã được yêu thích trong dòng chảy truyền thống đó.
Nguồn gốc và quá trình truyền thừa của Tango no Sekku
Sekku là những nghi lễ được truyền lại nhằm cầu chúc sức khỏe và bình an theo sự thay đổi của các mùa.
Giai đoạn từ mùa xuân sang đầu mùa hè thời tiết thay đổi thất thường, người xưa tin rằng việc tổ chức nghi lễ vào các thời điểm chuyển mùa giúp ổn định cuộc sống.
Tango no Sekku cũng là một trong những nghi lễ theo mùa như vậy.
Ban đầu đây là phong tục du nhập từ Trung Quốc, vào thời Nara, triều đình đã tổ chức nghi lễ dùng lá xương bồ (Shōbu) để xua đuổi tà khí.
Ngày nay, người ta thường liên tưởng đến việc chúc mừng sự trưởng thành của trẻ em, nhưng ban đầu nghi lễ này còn mang ý nghĩa tránh xui xẻo và cầu mong cuộc sống khỏe mạnh.
Sự khác nhau giữa Ngày Thiếu nhi và Tango no Sekku
Ngày Thiếu nhi và Tango no Sekku đều rơi vào ngày 5 tháng 5, nhưng mang tính chất khác nhau.
Tango no Sekku là sự kiện truyền thống từ xa xưa, chủ yếu chúc mừng sự trưởng thành của bé trai.
Trong khi đó, Ngày Thiếu nhi được thiết lập năm 1948 như một ngày lễ quốc gia, cầu chúc hạnh phúc cho tất cả trẻ em không phân biệt giới tính.
Hiểu lịch sử sẽ thay đổi cách nhìn
Khi hiểu lịch sử, bạn sẽ nhận ra rằng các đồ trang trí và món ăn không chỉ đơn thuần phục vụ sự kiện.
Ngày Thiếu nhi vừa là ngày thưởng thức phong cảnh mùa xuân, vừa là nét văn hóa kết tinh từ ước nguyện của gia đình.
Khi biết câu chuyện phía sau, những cờ cá chép Koinobori hay mũ giáp Kabuto bạn gặp trong chuyến du lịch sẽ để lại ấn tượng sâu sắc hơn.
Không chỉ chụp ảnh, nếu vừa đi vừa suy ngẫm "tại sao lại có hình dáng này", trải nghiệm du lịch của bạn sẽ phong phú hơn rất nhiều.
Ý nghĩa của cờ cá chép Koinobori và mũ giáp Kabuto trong Ngày Thiếu nhi
Hai biểu tượng đại diện cho Ngày Thiếu nhi là cờ cá chép Koinobori và mũ giáp Kabuto.
Cả hai đều bắt mắt về hình thức, nhưng đằng sau là những ước nguyện và ý nghĩa biểu tượng sâu sắc.
Tại sao cờ cá chép bay trên bầu trời? Truyền thuyết "Đăng Long Môn"
Cờ cá chép Koinobori thu hút bởi dáng vẻ bơi lội trên bầu trời đón gió.
Hình ảnh này hòa hợp tuyệt đẹp với bầu trời xanh mùa xuân và khung cảnh bên sông, là nét đặc trưng theo mùa dễ cảm nhận đối với du khách.
Nguồn gốc Koinobori bắt nguồn từ truyền thuyết "Đăng Long Môn" của Trung Quốc.
Theo truyền thuyết, con cá chép nào vượt qua được dòng thác xiết "Long Môn" ở thượng nguồn sông Hoàng Hà sẽ hóa rồng — từ đó, Koinobori mang ước nguyện về sự thành đạt và trưởng thành khỏe mạnh của trẻ em.
Trong bộ trang trí truyền thống, con cá chép đen lớn nhất ở trên cùng gọi là Magoi (cá chép đực), bên dưới là con cá chép đỏ gọi là Higoi (cá chép cái), và con cá chép xanh nhỏ nhất gọi là Kogoi (cá chép con).
Vì vậy, Koinobori không chỉ là vật trang trí đẹp mắt mà còn là biểu tượng thể hiện tình cảm và ước nguyện của gia đình.
Ý nghĩa của mũ giáp Kabuto và búp bê tháng 5 Gogatsu-ningyō
Mũ giáp Kabuto là vật trang trí lấy cảm hứng từ áo giáp bảo vệ cơ thể.
Do đó, Kabuto mang ý nghĩa cầu mong bảo vệ trẻ em khỏi tai ương và trưởng thành bình an.
Vào thời Edo, phong tục trưng bày áo giáp và búp bê chiến binh phổ biến trong các gia đình võ sĩ, và đó chính là nguồn gốc của văn hóa búp bê tháng 5 (Gogatsu-ningyō) ngày nay.
Nếu có dịp nhìn thấy các bộ trưng bày hoặc trang trí trong chuyến du lịch, hãy không chỉ ngắm nhìn vẻ lộng lẫy mà còn chú ý đến ý nghĩa "bảo vệ" ẩn chứa bên trong.
Trong các nghi lễ truyền thống Nhật Bản, vẻ đẹp hữu hình và lời cầu nguyện vô hình thường đi đôi với nhau.
Bánh Chimaki, bánh Kashiwa Mochi và cách thưởng thức mùa Ngày Thiếu nhi
Trong Ngày Thiếu nhi, không chỉ có đồ trang trí mà các món ăn cũng mang đậm nét mùa.
Hai món đặc trưng nhất là Chimaki (bánh gạo gói lá) và Kashiwa Mochi (bánh mochi lá sồi).
Sự khác nhau giữa Chimaki và Kashiwa Mochi theo vùng miền
Chimaki là một trong những món ăn gợi nhớ đến Ngày Thiếu nhi và Tango no Sekku, phổ biến ở vùng Kansai.
Đây là loại bánh ngọt làm từ gạo nếp hoặc gạo tẻ gói trong lá tre hoặc lá cỏ tranh rồi hấp chín, được truyền từ Trung Quốc với ý nghĩa xua đuổi tà khí.
Ngược lại, ở vùng Kanto, Kashiwa Mochi phổ biến hơn.
Cây sồi Kashiwa có đặc điểm lá cũ không rụng cho đến khi lá mới mọc, nên được xem là biểu tượng may mắn cho sự "nối dõi tông đường".
Hình dáng và hương vị khác nhau tùy theo vùng miền và cửa hàng, nên khi tìm thấy trong chuyến du lịch, bạn còn cảm nhận được sự khác biệt văn hóa giữa các vùng.
Phong tục tắm lá xương bồ Shōbu-yu để xua đuổi tà khí
Vào Ngày Thiếu nhi, còn có phong tục ngâm mình trong bồn tắm lá xương bồ (Shōbu-yu).
Xương bồ (Shōbu) là loài cây có mùi hương mạnh, từ xưa được tin là có khả năng xua đuổi tà khí.
Từ "Shōbu" (xương bồ) đồng âm với "Shōbu" (thượng võ — tôn trọng võ đạo), nên mối liên hệ với Tango no Sekku càng thêm sâu sắc.
Một số suối nước nóng onsen và nhà tắm công cộng có cung cấp dịch vụ tắm Shōbu-yu vào thời điểm này.
Bí quyết là thưởng thức cùng lúc ẩm thực và phong cảnh
Nếu muốn tận hưởng Ngày Thiếu nhi trong chuyến du lịch, hãy kết hợp ngắm cảnh và thưởng thức ẩm thực cùng nhau.
Sau khi ngắm cờ cá chép Koinobori bay phấp phới, hãy tìm kiếm các món đặc sản theo mùa — bạn sẽ tự nhiên cảm nhận được cách người dân địa phương đón xuân.
Không cần tham gia sự kiện lớn, chỉ cần ngắm đồ trang trí trên phố mua sắm hay cách bày trí của tiệm bánh Nhật cũng đủ để thưởng thức hương vị mùa.
Điểm hấp dẫn của các nghi lễ truyền thống Nhật Bản là chúng hòa quyện một cách tinh tế vào cuộc sống hằng ngày.
Thời gian và địa điểm xem sự kiện Ngày Thiếu nhi tại Nhật Bản
Đồ trang trí và sự kiện Ngày Thiếu nhi không chỉ diễn ra vào đúng ngày 5 tháng 5 mà có thể được thấy ở nhiều nơi từ tháng 4 đến tháng 5.
Do trùng với thời điểm Tuần lễ Vàng Golden Week (kỳ nghỉ dài từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5), du khách dễ dàng bắt gặp trong chuyến du lịch.
Sự kiện cờ cá chép Koinobori bên sông và công viên
Tại nhiều địa phương trên khắp Nhật Bản, các sự kiện treo hàng loạt cờ cá chép Koinobori bên bờ sông và trong công viên thường được tổ chức.
Cảnh tượng hàng trăm cờ cá chép bay phấp phới trong gió rất hoành tráng, là điểm check-in chụp ảnh được yêu thích.
Thời gian và địa điểm tổ chức khác nhau tùy vùng, nên hãy kiểm tra thông tin mới nhất trên trang web chính thức của hiệp hội du lịch hoặc chính quyền địa phương nơi bạn đến.
Trưng bày búp bê tháng 5 tại bảo tàng và di tích lịch sử
Các bảo tàng và nhà trưng bày lịch sử thường tổ chức triển lãm đặc biệt búp bê tháng 5 Gogatsu-ningyō và áo giáp mũ Kabuto vào thời điểm này.
Đôi khi bạn có thể chiêm ngưỡng những bộ búp bê có giá trị lịch sử hoặc trang trí đặc trưng của từng vùng, là cơ hội để hiểu sâu hơn về văn hóa Nhật Bản.
Cách thưởng thức và quy tắc ứng xử khi trải nghiệm Ngày Thiếu nhi trong chuyến du lịch
Khi du khách nước ngoài trải nghiệm Ngày Thiếu nhi, thay vì chỉ xem như một sự kiện giải trí, nếu thể hiện sự tôn trọng đối với nền văn hóa phía sau, ấn tượng sẽ khác hẳn.
Đặc biệt khi xem đồ trang trí và triển lãm, sự ý tứ với người xung quanh rất quan trọng.
Những điều cần lưu ý khi chụp ảnh
Cờ cá chép Koinobori và đồ trang trí Sekku rất đẹp khi chụp ảnh, nhưng hãy giữ khoảng cách khi gần nhà riêng hoặc khu vực tư nhân.
Không vào những nơi bị hạn chế ra vào, và không chạm vào các vật trưng bày là nguyên tắc cơ bản.
Tại các sự kiện địa phương, hãy chọn vị trí dừng chân không cản trở lối đi.
Ở những nơi đông người, hãy hành động sao cho mọi người đều có thể thoải mái tham quan.
Tôn trọng Ngày Thiếu nhi như một nghi lễ gia đình
Ngày Thiếu nhi không chỉ có các sự kiện dành cho du khách mà còn là nghi lễ được gìn giữ trong mỗi gia đình.
Vì vậy, không phải mọi thứ đều được mở cho khách tham quan.
Dù nhìn thấy đồ trang trí từ bên ngoài, thái độ thưởng thức yên lặng là phù hợp nhất.
Việc quan tâm đến văn hóa Nhật Bản thường được chào đón, nhưng nếu thêm sự ý tứ không xâm phạm không gian sống riêng tư, trải nghiệm du lịch của bạn sẽ tốt đẹp hơn.
Ngày Thiếu nhi — nét thú vị của văn hóa mùa xuân Nhật Bản
Ngày Thiếu nhi sẽ thú vị hơn nhiều nếu không chỉ hiểu là "ngày dành cho trẻ em" mà nhìn nó như một lát cắt của văn hóa mùa xuân Nhật Bản.
Bởi vì phong cảnh, ẩm thực, đồ trang trí và ước nguyện của gia đình đều hòa quyện thành một.
Khám phá văn hóa theo mùa trong chuyến du lịch
Nét Nhật Bản khó thấy khi chỉ đến các điểm du lịch nổi tiếng lại được lưu giữ trong các nghi lễ theo mùa.
Ngày Thiếu nhi là chủ đề nhẹ nhàng truyền tải cuộc sống và cảm giác mùa của mỗi vùng đất.
Dù không có sự kiện lớn tại hội trường, chỉ cần nhìn thấy mũ giáp Kabuto nhỏ trước cửa hàng hay cờ cá chép bay trong gió cũng đủ để lại ấn tượng.
Nếu bạn đi dạo với góc nhìn "mùa xuân Nhật Bản coi trọng điều gì", phong cảnh nơi du lịch sẽ trở nên khác biệt.
Tổng kết
Ngày Thiếu nhi là ngày lễ quốc gia của Nhật Bản được tổ chức vào ngày 5 tháng 5 hằng năm, đồng thời là nghi lễ mùa xuân được yêu thích với tên gọi Tết Đoan Ngọ Nhật Bản (Tango no Sekku).
Văn hóa cầu chúc cho sự trưởng thành và sức khỏe của trẻ em vẫn được gìn giữ đến ngày nay.
Khi hiểu lịch sử, bạn sẽ dễ dàng nắm bắt ý nghĩa của các phong tục như cờ cá chép Koinobori, mũ giáp Kabuto, bánh Chimaki, bánh Kashiwa Mochi và tắm lá xương bồ Shōbu-yu.
Đối với du khách, đây là chủ đề dễ thưởng thức như một phong cảnh theo mùa mà không cần kiến thức chuyên sâu.
Nếu bắt gặp Ngày Thiếu nhi khi dạo phố mùa xuân, hãy không chỉ ngắm vẻ rực rỡ bên ngoài mà còn hướng ánh nhìn đến những ước nguyện ẩn chứa phía sau.
