Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga cho thấy 2 diện mạo của một doanh nhân và một trà nhân
Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga tại Itabashi, thành phố Odawara, là cơ sở được lập ra để trưng bày công khai các tác phẩm mỹ thuật cổ do Matsunaga Yasuzaemon, người từng hoạt động trong ngành điện lực, sưu tầm.
Với tư cách là một trà nhân, Matsunaga lấy hiệu là “Jian” và kết hợp kiến trúc, khu vườn cùng trà cụ bằng một cảm quan khác với thế giới kinh doanh.
Khi xem không chỉ hiện vật mà cả nơi ở cuối đời và nhiều trà thất trên cùng khuôn viên, du khách có thể hiểu một cách đa chiều về không gian mà những người yêu nghệ thuật suki hiện đại theo đuổi.
Mục đích thành lập nhằm mở kho mỹ thuật cổ cho xã hội
Để công chúng được xem bộ sưu tập mỹ thuật cổ tích lũy trong nhiều năm, Matsunaga thành lập Quỹ Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga và mở cửa cơ sở vào năm 1959 (năm Chiêu Hòa thứ 34).
Sau khi quỹ giải thể, khu đất và các tòa nhà được hiến tặng cho thành phố Odawara; từ năm 1980 (năm Chiêu Hòa thứ 55), nơi đây được mở cửa như một chi nhánh của Bảo tàng Văn hóa Địa phương thành phố.
Hiểu được quá trình chuyển một bộ sưu tập tư nhân thành nguồn học tập công cộng sẽ giúp nắm rõ hơn vai trò của phòng trưng bày.
Tìm hiểu hoạt động của trà nhân qua hiệu Jian
Matsunaga Yasuzaemon rất quan tâm đến trà đạo và từng mời các trà nhân, chính khách, học giả đến giao lưu.
Thẩm mỹ của Jian, người còn được gọi là “trà nhân suki cuối cùng”, không chỉ thể hiện ở việc sở hữu trà cụ đắt giá mà còn ở lộ trình đón khách, ánh sáng, vật liệu và tầm nhìn ra vườn.
Thay vì chỉ lần theo tên các cơ sở, hãy tham quan trong khi suy nghĩ nơi đây từng đón ai và đón bằng cách nào; sự hiểu biết sẽ sâu sắc hơn.
Phân chia vai trò trưng bày giữa tòa nhà chính và nhà phụ
Tòa nhà chính trưng bày tư liệu liên quan đến Jian, còn nhà phụ giới thiệu các tác phẩm mỹ thuật thuộc sở hữu thành phố và bộ sưu tập do nhà văn Nakagawa Yoichi hiến tặng, cùng những hiện vật khác.
Nội dung trưng bày được luân phiên nên hiện vật từng được giới thiệu trước đây không nhất thiết có mặt vào ngày tham quan.
Hãy kiểm tra thông tin triển lãm đang diễn ra, và khi đến nơi, chú ý đến nguồn gốc của tư liệu, người sở hữu trước đây cùng mối quan hệ với không gian trưng bày.
| Đối tượng quan sát | Manh mối chính | Điều có thể nhận ra |
|---|---|---|
| Trưng bày tại tòa nhà chính | Tư liệu liên quan đến Jian | Tư tưởng về sưu tầm và công bố |
| Trưng bày tại nhà phụ | Hiện vật của thành phố và hiện vật hiến tặng | Văn hóa lan tỏa trong địa phương |
| Cụm trà thất | Vật liệu, kích thước, lối di chuyển | Cách thức đón khách |
| Khu vườn | Ao, đá, cây trồng | Cảnh quan kết nối các tòa nhà |
Đọc về cuộc sống cuối đời của Jian tại Rōkyūsō
Rōkyūsō là biệt thự Jian dựng khi chuyển đến Odawara vào năm Chiêu Hòa thứ 21 (1946); đây là kiến trúc sukiya hiện đại với những thiết kế khác nhau ở nơi ở cuối đời, trà thất, gian lớn và khu chờ.
Công trình được bảo tồn như Tài sản Văn hóa Hữu hình đã đăng ký cấp quốc gia, truyền tải bố cục nơi ở và không gian trà đạo chồng lớp lên nhau.
So sánh sự căng thẳng giữa phong cách shoin và sukiya
Tại gian lớn, hãy quan sát cấu tạo của cột, trần và tokonoma, rồi so sánh phần thể hiện tính trang trọng với phần phát huy cảm giác tự nhiên của vật liệu.
Độ cong và mắt gỗ được đưa vào giữa những đường nét chỉnh tề, tạo nên sự tĩnh tại không chỉ có vẻ nghiêm cẩn.
Đừng chỉ nhìn riêng cột tokonoma hay cửa ngăn; hãy hình dung khu vườn được đóng khung ra sao từ tầm mắt của người đang ngồi.
Suy ngẫm về sự chuyển đổi tâm thế từ khu chờ đến trà thất
Khu chờ là nơi khách dự trà hội đợi trước khi vào chỗ; tuy nằm ngoài trà thất, nó vẫn đảm nhiệm một phần của nghi thức trà.
Thời gian chờ, thời gian đi qua roji và động tác bước vào trong tạo thành các giai đoạn, chuyển ý thức từ đời thường sang không gian trà đạo.
Khi tham quan, đừng vội đi thẳng từ lối vào đến phòng chính; hãy xem ngưỡng cửa và đá bước dẫn dắt chuyển động như thế nào để nhận ra ý nghĩa của không gian.
Tu sửa và mở cửa nối công trình với thế hệ sau
Sau khi thuộc sở hữu của thành phố Odawara, Rōkyūsō đã được sửa chữa bằng phương pháp tháo dỡ một phần để khắc phục tình trạng xuống cấp.
Một công trình cổ không chỉ tồn tại nhờ những cấu kiện ban đầu mà còn được lưu giữ qua nhiều lần sửa chữa, quản lý và sử dụng.
Đừng xem dấu vết tu bổ là khuyết điểm, mà hãy tiếp nhận chúng như lịch sử bảo vệ tài sản văn hóa trong quá trình sử dụng.
Nhìn thấy sự giao lưu của các trà nhân hiện đại tại Hayōan và Uyakutei
Hayōan là trà thất do doanh nhân kiêm trà nhân Nozaki Kōta, hiệu Gen'an, người từng giữ chức chủ tịch Mitsukoshi cùng nhiều chức vụ khác, xây dựng.
Sau khi được di dời, công trình cùng Uyakutei liền kề được sử dụng cho trà hội và các hoạt động văn hóa.
Quan sát một trà thất được chuyển đến từ nơi khác
Hayōan ban đầu nằm ở Minamichō, thành phố Odawara, và từng là nơi tổ chức trà hội mời giới chính trị, kinh tế ở trung ương.
Năm 1986 (năm Chiêu Hòa thứ 61), công trình được di dời và phục dựng trong khuôn viên Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga, truyền lại văn hóa trà nhân của Odawara thời hiện đại.
Đừng chỉ nhìn cảnh quan ở vị trí hiện nay; hiểu lý do công trình được chuyển đi cùng quá trình bảo tồn sẽ làm rõ giá trị của nó như một tài sản văn hóa.
Liên hệ tên Uyakutei với cây cối
Uyakutei nằm cạnh Hayōan được đặt tên theo cây Tendai uyaku ở mặt trước tòa nhà.
Việc tên trà thất gắn với thực vật của khu đất cho thấy kiến trúc và khu vườn có quan hệ không thể tách rời.
Việc mở cửa nội thất thay đổi theo sự kiện và tình hình sử dụng, vì vậy vào ngày thường hãy quan sát kỹ ngoại thất cùng cảnh quan xung quanh.
| Công trình | Nhân vật liên quan | Trọng tâm quan sát |
|---|---|---|
| Rōkyūsō | Matsunaga Jian | Nơi ở và trà thất |
| Hayōan | Nozaki Gen'an | Trà thất được di dời |
| Uyakutei | Nhà phụ của Hayōan | Cây cối và tên công trình |
| Phòng kiểu Nhật tầng 2 của tòa nhà chính | Matsunaga Jian | Gian lớn và cột tokonoma |
Tìm hiểu trà đạo mang phong cách nhà thôn quê tại Mujūan
Mujūan là trà thất mang phong cách nhà thôn quê do Jian tạo dựng bằng cách tận dụng một phần ngôi nhà dân gian cổ.
Cảm giác từ nền đất và sàn ván khác với shoin hay phòng trà nhỏ, cho thấy bề rộng trong trà đạo của Jian.
Đưa cấu kiện nhà dân gian vào một không gian mới
Jian sử dụng một phần ngôi nhà dân gian cổ từng ở tỉnh Saitama và di dời Mujūan đến phía sau Rōkyūsō vào năm 1955 (năm Chiêu Hòa thứ 30).
Gỗ cũ không đơn thuần tạo vẻ xưa mà đưa kết cấu của gỗ đã được sử dụng lâu năm cùng ký ức sinh hoạt vào không gian trà đạo.
Chú ý ranh giới giữa cột, nền đất và sàn ván sẽ giúp nhận ra một không gian gần gũi khác với căn phòng trải chiếu được chỉnh trang.
Suy nghĩ về lựa chọn bảo tồn qua lần di dời tiếp theo
Sau khi Jian qua đời, Mujūan được chuyển đến nơi khác; sau khi được hiến tặng cho thành phố vào năm 2017 (năm Bình Thành thứ 29), công trình được di dời và phục dựng trong khuôn viên Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga vào năm 2020 (năm Lệnh Hòa thứ 2).
Một mặt, di dời đưa công trình ra khỏi vị trí ban đầu; mặt khác, đó cũng là cách bảo vệ công trình khỏi nguy cơ biến mất và truyền lại nó cùng các cơ sở liên quan.
Khi lần lượt xem Rōkyūsō và Hayōan, du khách có thể so sánh sự khác nhau giữa không gian shoin, sukiya và nhà thôn quê.
Thưởng thức khu vườn ao và các vật thể bằng đá giữa những tòa nhà
Khu vườn của Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga lấy ao làm trung tâm để nối các tòa nhà với trà thất, đồng thời trưng bày cây cối bốn mùa và những vật thể bằng đá cổ.
Đừng coi đây chỉ là lối di chuyển khi tham quan kiến trúc; hãy tiếp cận nó như một tác phẩm điều chỉnh ánh nhìn và tốc độ bước chân.
Xếp lớp các tòa nhà phía bên kia ao
Khi đưa mặt nước, đá, cây cối và tòa nhà phía sau vào cùng một tầm nhìn, bạn sẽ thấy khu vườn không cố định mặt chính của kiến trúc theo một hướng duy nhất.
Chỉ cần dịch vài bước, phần mái nhìn thấy và sự chồng lớp của cây cối đã thay đổi, tạo nên một bố cục khác.
Khi chụp ảnh, cũng không rời khỏi lối đi trong vườn; hãy chờ sự thay đổi của ánh sáng và phản chiếu ở vị trí không cản trở người qua lại.
Tìm các vật thể bằng đá từ thời Nara và Heian
Trong vườn rải rác các vật thể bằng đá từ thời Nara và Heian, bổ sung một lớp thời gian cổ hơn cho khu vườn được chỉnh trang ở thời hiện đại.
Đừng chỉ tách riêng vật thể bằng đá; hãy xác định có thể nhìn thấy nó từ công trình nào và nó chiếm vị trí nào giữa cây trồng.
Không suy đoán nguồn gốc hay niên đại vượt quá phạm vi thuyết minh tại chỗ; hãy dựa vào những biển chỉ dẫn đáng tin cậy.
Đọc bố cục thay vì chỉ tìm mùa đẹp nhất
Thời điểm và màu sắc của hoa hay lá đỏ thay đổi theo thời tiết.
Ngay cả vào ngày cây mục tiêu chưa đúng mùa đẹp nhất, vẫn có thể thưởng thức bố cục khu vườn qua sự chồng lớp giữa cây thường xanh và cây rụng lá, khoảng trống của ao và hướng của đá bước.
Lá rụng hoặc lối đi ẩm có thể trơn trượt, vì vậy hãy mang giày dễ đi khi tham quan.
| Yếu tố khu vườn | Vị trí quan sát | Mối quan hệ cần đọc |
|---|---|---|
| Ao | Khúc quanh của lối đi | Mặt nước và công trình |
| Đá bước | Trên đường đến trà thất | Bước chân và ánh nhìn |
| Vật thể bằng đá | Giữa cây trồng | Lớp thời gian cổ |
| Cây cối | Từ trong phòng và phía vườn | Cảnh quan như một khung tranh |
Lập kế hoạch tham quan cân bằng giữa trưng bày và kiến trúc
Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga cách ga Hakone-Itabashi trên tuyến Hakone Tozan khoảng 10 phút đi bộ, và cũng có thể kết hợp với kiến trúc hiện đại cùng khu vườn trong khu vực Itabashi.
Vé vào cửa thông thường miễn phí (triển lãm đặc biệt đôi khi có thu phí), và trong khuôn viên có bãi đỗ cho 23 xe.
Phòng trưng bày, khu vườn và trà thất có phạm vi mở cửa cũng như tình hình sử dụng khác nhau, vì vậy hãy kiểm tra thông tin mở cửa và sử dụng vào ngày tham quan.
Xem trưng bày trước để hiểu nhân vật
Nếu là lần đầu, một trình tự dễ hiểu là nắm bắt hoạt động của Jian qua trưng bày ở tòa nhà chính, sau đó đến Rōkyūsō, các trà thất và khu vườn.
Khi biết trước về nhân vật và bối cảnh sưu tầm, các chi tiết kiến trúc sẽ hiện ra như biểu đạt của tư tưởng chứ không chỉ là sở thích.
Vào ngày tập trung xem triển lãm chuyên đề, cũng nên dành thời gian cho việc tham quan ngoài trời.
Ưu tiên chỉ dẫn về mở cửa nội thất và chụp ảnh
Trà thất và phòng kiểu Nhật được dùng cho sự kiện hoặc cho thuê, nên không phải lúc nào cũng có thể vào cùng một phạm vi.
Về việc ra vào, chụp ảnh, giày dép và ăn uống, hãy tuân theo biển chỉ dẫn tại từng nơi cùng hướng dẫn của nhân viên.
Ngay cả khi không thể vào trong, vẫn có thể nhận ra vai trò của không gian bằng cách quan sát mái hiên, cửa sổ, roji và hướng của chúng đối với khu vườn từ bên ngoài.
Tổng kết về Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga
Bảo tàng Tưởng niệm Matsunaga là nơi có thể lần theo hoạt động sưu tầm mỹ thuật cổ và trà đạo của Matsunaga Jian qua trưng bày tại tòa nhà chính, nơi ở cuối đời Rōkyūsō, Hayōan, Mujūan và khu vườn ao.
Khi sắp xếp lại nhân vật và công năng của từng công trình, đồng thời chú ý đến lịch sử di dời và sửa chữa, chiều sâu của không gian văn hóa do những người yêu nghệ thuật suki hiện đại tạo dựng và địa phương kế thừa sẽ hiện rõ.
Hãy kiểm tra thông tin về nội dung trưng bày và việc mở cửa nội thất trong ngày tham quan, đồng thời tham quan theo cách bảo vệ môi trường yên tĩnh cùng các tài sản văn hóa.
Đánh giá (0)