Di tích thành Mito (Mito-jō) là gì? Tòa thành được bảo vệ bằng đất chứ không phải tường đá
Di tích thành Mito là di tích lâu đài nằm ở trung tâm thành phố Mito, tỉnh Ibaraki.
Khi nói đến lâu đài Nhật Bản, nhiều người thường nghĩ đến tường đá (ishigaki) và tháp thiên thủ (tenshu), nhưng thành Mito được biết đến là "lâu đài làm bằng đất" tận dụng các bờ đất lớn (dorui) và hào nước (hori).
Tòa thành đã tận dụng địa hình nằm giữa sông Naka ở phía bắc và hồ Senba ở phía nam, kết hợp giữa cao nguyên và vùng đất thấp để xây dựng tuyến phòng thủ.
Ban đầu, nó có nguồn gốc từ một dinh thự cuối thời Heian đầu thời Kamakura, sau đó chủ thành lần lượt chuyển sang gia tộc Edo, gia tộc Satake và gia tộc Tokugawa.
Vào thời Edo, nơi đây trở thành nơi cư trú chính của gia tộc Mito Tokugawa, phát triển thành trung tâm chính trị và văn hóa của lãnh địa Mito.

Điểm nổi bật của di tích thành Mito là Ōtemon, Ninomaru Sumi-yagura và Yakui-mon
Khi dạo bước trong di tích thành Mito, điều đầu tiên cần chú ý là Ōtemon (cổng chính) đã được phục dựng.
Ōtemon từng là cổng có phẩm cách cao trong thành.
Cổng hiện tại là công trình phục dựng, bạn có thể cảm nhận khí thế của một cổng thành gắn với bờ đất.
Tiếp theo cần xem là Ninomaru Sumi-yagura (vọng lâu góc của khu Ninomaru).
Ninomaru Sumi-yagura là công trình phục dựng lại vọng lâu từng nằm ở góc tây nam của khu Ninomaru.
Có hình thức kết hợp giữa sumi-yagura (vọng lâu góc) và tamon-yagura (vọng lâu dài), được cho là đã được thiết kế có tính đến góc nhìn từ khu phố dưới thành (jōkamachi).
Yakui-mon được giới thiệu là kiến trúc quý giá còn tồn tại của thành Mito.
Hiện nay đã được di dời vào trong khuôn viên trường học, khi tham quan, hãy ghé thăm yên tĩnh trong khi tôn trọng môi trường xung quanh.

Cảm nhận quy mô của tòa thành qua bờ đất và hào nước
Sức hấp dẫn của di tích thành Mito không chỉ ở các tòa nhà.
Khi đi dạo quanh di tích, từ độ cao thấp của địa hình và cách đường uốn lượn, bạn có thể hình dung cấu trúc thành xưa.
Ở những lâu đài có tường đá, ánh mắt thường hướng vào vẻ đẹp của những tảng đá xếp chồng lên nhau.
Còn ở di tích thành Mito, điểm nhấn là sự nhô lên của đất, dấu vết hào nước, và cảm giác đứng ở rìa cao nguyên.
Đối với du khách đến Nhật, đây không phải là nơi để ngắm tháp thiên thủ hào nhoáng, mà có thể trải nghiệm như một điểm dạo bộ để tìm hiểu cách lâu đài Nhật Bản đã tận dụng địa hình ra sao.
Khi chụp ảnh, ngoài cổng và vọng lâu, nếu nhìn cùng với con dốc, bờ đất, dấu vết hào nước, đặc trưng của di tích lâu đài sẽ dễ được truyền tải hơn.
Chú ý đến triển lãm lịch sử thành Mito tại Ninomaru Sumi-yagura
Ninomaru Sumi-yagura không chỉ ngắm từ bên ngoài, mà triển lãm bên trong cũng là điểm nhấn.
Theo thông tin chính thức, trong vọng lâu có thể xem các video và tài liệu về thành Mito, đồng thời cũng trưng bày các viên đá nền (soseki) thời ấy được khai quật.
Lưu ý rằng tầng hai thường không mở cửa cho công chúng.
Khi tham quan bên trong, bạn nên kiểm tra trước tình hình mở cửa và lịch đóng cửa/tạm nghỉ trên thông tin chính thức để yên tâm.
Có thể có trường hợp nghỉ tạm thời do thời tiết xấu, nên khi đưa vào lịch trình trong ngày, hãy chuẩn bị thời gian dự phòng.
Ngoài ra, vì Ninomaru Sumi-yagura không có bãi đỗ xe riêng, nếu đến bằng ô tô, bạn nên sử dụng các bãi đỗ xe lân cận theo hướng dẫn.

Bí quyết xây dựng lộ trình dạo bộ lịch sử quanh ga Mito
Di tích thành Mito là di tích lịch sử dễ tiếp cận từ khu vực ga Mito.
Theo trang du lịch chính thức, cách đi đến di tích thành Mito bằng giao thông công cộng được hướng dẫn là đi bộ khoảng 10 phút từ cửa Bắc ga Mito tuyến JR Jōban.
Ngay cả với thời gian ngắn, nếu đi bộ và chú ý đến Ōtemon, Ninomaru Sumi-yagura, Yakui-mon, các bờ đất và dấu vết hào, bạn sẽ dễ nắm bắt được toàn cảnh thành Mito.
Khu vực lân cận còn có Kōdōkan và các điểm có liên quan sâu sắc đến lịch sử phiên Mito.
Thay vì vội vã chỉ xem di tích thành Mito, nếu kết hợp với các điểm lịch sử lân cận, bạn sẽ thấy được mối liên hệ giữa lâu đài, học vấn và chính trị của lãnh địa.

Quy tắc tham quan và những điểm cần lưu ý
Di tích thành Mito vừa là điểm du lịch, vừa nằm gần trường học và khu dân cư.
Vì Yakui-mon nằm trong khuôn viên trường học, khi tham quan hãy tuân theo hướng dẫn, lưu ý không gây cản trở giờ học hoặc các sự kiện.
Cũng có thông báo rằng có thể không tham quan được do các sự kiện của trường.
Có thể đi qua Ōtemon, nhưng xe cộ không được phép đi qua.
Xe đạp và xe máy được yêu cầu dắt bộ qua.
Đối với Ninomaru Sumi-yagura, theo thông báo chính thức, không được dẫn thú cưng vào tham quan.
Để thưởng thức địa điểm lịch sử, điều quan trọng là vừa đi vừa kiểm tra phạm vi được vào, môi trường sinh hoạt xung quanh và hướng dẫn của từng cơ sở.
Tổng kết: Di tích thành Mito là điểm dạo bộ để đọc địa hình và lịch sử
Di tích thành Mito không phải là nơi để ngắm tháp thiên thủ, mà là nơi đọc cấu trúc thành qua bờ đất, hào nước, cổng, vọng lâu và Yakui-mon.
Khi cảm nhận được khí thế của "lâu đài làm bằng đất" khác với lâu đài có tường đá, bạn sẽ có thêm góc nhìn mới về lâu đài Nhật Bản.
Hãy vừa ngắm các kiến trúc phục dựng như Ōtemon và Ninomaru Sumi-yagura, vừa chú ý đến địa hình của con dốc và cao nguyên.
Đây là di tích lịch sử mang đậm chất Mito, có thể trải nghiệm bằng cách tản bộ yên tĩnh và tìm hiểu lịch sử của gia tộc Mito Tokugawa.




