Monjayaki và okonomiyaki khác nhau ở điểm nào?
Monjayaki (bánh xèo kiểu Tokyo) và okonomiyaki (bánh xèo kiểu Nhật) đều là món bột nướng trên bếp sắt, nhưng kết cấu và cách ăn khá khác biệt.
Okonomiyaki là món trộn bột và nguyên liệu rồi nướng thành một chiếc bánh có hình dạng rõ ràng, hoặc xếp lớp nguyên liệu lên nhau rồi nướng.
Monjayaki ngược lại, dùng bột loãng nhiều nước trải trên bếp sắt, đợi phần rìa giòn rồi dùng xẻng nhỏ (gọi là "hagashi") cạo từng miếng nhỏ ăn dần.
Nếu phân vân khi du lịch, hãy nghĩ đơn giản: muốn ăn no thì chọn okonomiyaki, muốn trải nghiệm quây quần quanh bếp sắt thì chọn monjayaki.
Lịch sử và nguồn gốc tên gọi monjayaki
Nguồn gốc của monjayaki được cho là từ "monjiyaki" (món "nướng chữ").
Tên gọi bắt nguồn từ việc hòa bột mì với nước rồi vẽ chữ trên bếp sắt, vừa chơi vừa ăn — món ăn gắn liền với khu phố cổ bình dân (shitamachi) của Tokyo.
Sau đó, trong giai đoạn thiếu thốn lương thực sau chiến tranh, monjayaki lan rộng như món ăn vặt bình dân chỉ cần nguyên liệu đơn giản, rồi dần được thêm bắp cải, tenkasu (vụn bột chiên) và các nguyên liệu khác để trở thành monjayaki như ngày nay — theo giới thiệu của Bộ Nông Lâm Thủy sản Nhật Bản.
Hiện nay monjayaki nổi tiếng là đặc sản của Tsukishima, trên con phố Tsukishima Monja Street (phố mua sắm Tsukishima Nishinaka-dōri) có rất nhiều quán monjayaki tập trung.
Monjayaki là một nét văn hóa ẩm thực đặc trưng Tokyo, nơi mọi người quây quần quanh bếp sắt, vừa trò chuyện vừa thưởng thức.
Lịch sử okonomiyaki — dễ hiểu nhất khi nhìn từ sự phát triển theo vùng miền
Okonomiyaki khó nói gọn trong một kiểu duy nhất, nhìn từ sự phát triển theo từng vùng sẽ dễ hiểu hơn.
Theo trang Osaka trên website Bộ Nông Lâm Thủy sản, nguồn gốc okonomiyaki bao gồm "funoyaki" và "yōshoku-yaki", phát triển từ kiểu xếp lớp nguyên liệu sang kiểu trộn đều rồi nướng.
Trong khi đó, theo trang Hiroshima, okonomiyaki kiểu Hiroshima có nguồn gốc từ "issen yōshoku" (món Tây 1 xu) trước chiến tranh, rồi phát triển thành kiểu xếp lớp bắp cải, mì và nhiều nguyên liệu khác như ngày nay.
Nói cách khác, okonomiyaki là một chiếc bánh nhưng mỗi vùng lại có cách tích lũy lịch sử riêng.
Kiểu Osaka thường gọi là "maze-yaki" (nướng trộn), kiểu Hiroshima gọi là "kasane-yaki" (nướng xếp lớp) — biết điều này sẽ giúp bạn dễ dàng hơn khi gọi món.
Hiểu nguyên liệu sẽ giúp gọi món dễ dàng hơn
Nguyên liệu monjayaki
Monjayaki có bột nền loãng từ bột mì, kết hợp với bắp cải, gừng đỏ, tôm khô sakura-ebi và tenkasu (vụn bột chiên).
So với okonomiyaki, lượng bột mì ít hơn và nước nhiều hơn là đặc điểm nổi bật.
Ở quán thường có nhiều topping thay đổi hương vị như mentaiko (trứng cá cay), mochi (bánh gạo dẻo), phô mai, hải sản — dễ ăn vặt từng chút một.
Một phần monjayaki nhỏ hơn okonomiyaki, nên gọi nhiều vị để ăn so sánh cũng là một cách thưởng thức thú vị.
Nguyên liệu okonomiyaki
Okonomiyaki dùng bột mì, nước dashi, trứng, bắp cải làm nền, kết hợp thịt heo hoặc hải sản.
Kiểu Osaka trộn đều nguyên liệu với bột rồi nướng, kiểu Hiroshima xếp lớp bắp cải, thịt heo, mì xào hoặc udon, trứng lên lớp bột mỏng.
Nhìn vào nguyên liệu, có thể hiểu rằng monjayaki là món thưởng thức vị giòn mềm, okonomiyaki là món thưởng thức sự hòa quyện nguyên liệu và cảm giác no bụng.
Hướng dẫn cách ăn monjayaki và okonomiyaki cho người mới
Monjayaki — quá trình nướng cũng là một phần trải nghiệm
Monjayaki thường được nướng bằng cách xào nguyên liệu trước trên bếp sắt tạo thành vòng tròn, rồi đổ bột vào giữa.
Khi chín, dùng xẻng nhỏ (hagashi) ấn phần rìa giòn vào bếp sắt rồi cạo từng miếng nhỏ ăn — bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt về kết cấu.
Mỗi quán có thể hướng dẫn cách nướng khác nhau, nếu không chắc hãy làm theo hướng dẫn của nhân viên.
Nếu đi lần đầu, hãy chọn quán có nhân viên nướng hộ để trải nghiệm thoải mái hơn.
Okonomiyaki — nét riêng của từng quán cũng đáng khám phá
Okonomiyaki có quán ưu tiên bột mềm xốp, có quán lại chú trọng vị giòn thơm.
Vì sự khác biệt giữa các vùng rất lớn, khi du lịch hãy ý thức chọn giữa "kiểu Osaka (trộn nướng)" và "kiểu Hiroshima (xếp lớp nướng)" — cùng tên nhưng ấn tượng hoàn toàn khác.
Muốn so sánh thì gọi cả hai tại cùng một quán
Ở những khu vực như Tsukishima, Tokyo, nơi nhiều quán phục vụ cả monjayaki và okonomiyaki, bạn có thể gọi cả hai tại cùng quán để so sánh độ đặc của bột, cách nướng và nhịp độ ăn.
Đến Tsukishima rất dễ — từ ga Tsukishima trên tuyến Tokyo Metro Yūrakuchō Line hoặc Toei Ōedo Line đi bộ một đoạn ngắn là đến Monja Street, nơi tập trung nhiều quán nên người mới cũng dễ tìm quán.
Du lịch Nhật phân vân chọn món nào? Gợi ý cách chọn
Nếu là chuyến du lịch Nhật Bản lần đầu, hãy chọn dựa trên việc bạn muốn ngồi ăn yên tĩnh hay muốn quây quần quanh bếp sắt trò chuyện.
- Phù hợp với monjayaki: muốn ăn vặt từng chút, muốn vừa trò chuyện vừa ăn cùng nhóm, muốn cảm nhận không khí khu phố bình dân Tokyo
- Phù hợp với okonomiyaki: muốn một đĩa no bụng, muốn thử so sánh giữa các vùng miền, muốn trải nghiệm trọn vẹn văn hóa món bột Nhật Bản
Cả hai đều là món nướng bếp sắt Nhật Bản, nhưng dù trông giống nhau, trải nghiệm thực tế rất khác nhau.
Biết được sự khác biệt trước khi vào quán, bạn sẽ dễ chọn món hơn và bữa ăn sẽ trở thành ký ức du lịch đáng nhớ.
Mẹo hữu ích khi ăn monjayaki và okonomiyaki
Tổng hợp những điều cần biết khi lần đầu thử món bột nướng Nhật Bản.
Giá một phần monjayaki thường từ 800–1.500 yên, okonomiyaki từ 700–1.200 yên (tùy nguyên liệu và khu vực).
Phần lớn quán theo kiểu tự nướng, nhưng một số quán có nhân viên nướng hộ.
Về dị ứng thực phẩm, monjayaki và okonomiyaki thường sử dụng bột mì, trứng, tôm và các chất gây dị ứng phổ biến — nếu lo ngại hãy hỏi nhân viên trước khi gọi món.
Tổng hợp
Sự khác biệt giữa monjayaki và okonomiyaki không chỉ ở hình thức, mà nằm ở lịch sử, nguyên liệu, cách nướng và nhịp độ thưởng thức.
Monjayaki bắt nguồn từ "nướng chữ" và phát triển thành văn hóa khu phố bình dân Tokyo, trong khi okonomiyaki phát triển đa dạng theo từng vùng miền trong văn hóa món bột Nhật Bản.
Khi du lịch Nhật, thay vì chỉ chọn món nào nổi tiếng hơn, hãy chọn dựa trên trải nghiệm bạn muốn có.
Khi biết được bối cảnh văn hóa ẩm thực rồi mới thưởng thức, chiếc bánh trên bếp sắt sẽ không chỉ là đặc sản, mà trở thành trải nghiệm ẩm thực gần gũi với đời sống địa phương.
