Phố thương gia Nakamachi Komise-dōri ra đời từ cuộc sống ở xứ tuyết
Tại Nakamachi Komise-dōri ở thành phố Kuroishi, tỉnh Aomori, những lối đi bằng gỗ gọi là komise, với mái hiên vươn ra từ nhà chính của các thương gia, vẫn nối tiếp nhau cho đến ngày nay.
Giá trị của cảnh quan phố hiện rõ khi không chỉ chú ý đến tuổi đời của các tòa nhà mà còn nhìn vào cách những lối đi này che chở người đi bộ khỏi mưa, tuyết và nắng, đồng thời kết nối cửa hàng với đường phố.
Komise là lối đi chạy dọc mái hiên nhà thương gia
Komise là không gian có mái che được bố trí phía trước nhà chính, cho phép mọi người đi lại giữa đường và mặt tiền cửa hàng.
Dù có vai trò tương tự hành lang thương mại có mái che hiện đại, kết cấu gỗ của 1 ngôi nhà lại nối với nhà bên cạnh và tạo nên cảnh quan của cả con phố.
Sự khéo léo để tránh bão tuyết và nắng gắt
Tại Tsugaru, nơi có bão tuyết và tuyết tích tụ vào mùa đông, việc có thể đi dưới mái che đã hỗ trợ hoạt động mua sắm và đi lại hằng ngày.
Vào mùa hè, komise che nắng, vì vậy đây cũng là một tiện ích sinh hoạt thích ứng với khí hậu khác nhau theo từng mùa.
Nơi đất tư nhân giao thoa với không gian công cộng
Không gian komise trở thành đất tư nhân trong cuộc cải cách thuế đất thời Minh Trị, nhưng vẫn tiếp tục được sử dụng như một nơi mang tính công cộng cao, nơi nhiều người qua lại.
Dù trông như có thể tự do đi lại, đây vẫn là phần đất của cư dân hoặc cửa hàng. Vì vậy, cần đi qua nhẹ nhàng và không chắn lối vào hay khu vực làm việc.
Lịch sử Nakamachi tiếp nối từ quy hoạch đô thị năm 1656
Diện mạo Nakamachi gắn liền với quy hoạch Kuroishi được định hình vào đầu thời Edo và lịch sử thương mại phát triển dọc Hama Kaidō.
Nền móng thị trấn Kuroishi do Tsugaru Nobuhide xây dựng
Năm 1656, Tsugaru Nobuhide trở thành lãnh chúa đầu tiên của lãnh địa Kuroishi và thực hiện quy hoạch mới dựa trên khu phố đã có từ trước.
Tương truyền komise cũng được dựng trong đợt quy hoạch này, và con phố phát triển phồn thịnh thành một khu thương gia tại đầu mối giao thông quan trọng.
Những komise đã mất và sự tiếp nối tại Nakamachi
Ở thời kỳ cực thịnh, komise trải rộng trên một khu vực lớn, nhưng nhiều đoạn đã biến mất do hỏa hoạn và sự phát triển của xã hội ô tô.
Người ta cho rằng tổng chiều dài komise từng đạt khoảng 4.8km vào thời kỳ cực thịnh.
Tại Nakamachi, hoạt động kinh doanh của các xưởng nấu rượu sake, cửa hàng gạo, cửa hàng vải kimono cùng mối gắn kết giữa cư dân vẫn còn, góp phần bảo vệ cảnh quan phố nơi các hình thức truyền thống nối tiếp nhau.
Khi sắp xếp các cột mốc lịch sử, có thể thấy công cuộc bảo tồn được duy trì nhờ cả công trình lẫn con người.
| Thời kỳ | Sự kiện chính | Ý nghĩa đối với cảnh quan phố |
|---|---|---|
| Năm 1656 | Quy hoạch Kuroishi | Nền móng của khu thương gia |
| Thời Edo | Komise nối tiếp nhau | Che chở việc đi lại |
| Năm 2005 | Được chọn làm Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng | Bảo tồn theo toàn khu |
Quan sát cấu trúc của mái vòm gỗ komise
Komise không chỉ là sự sắp xếp các cấu kiện cùng hình dạng, mà là kiến trúc được từng gia đình thương gia điều chỉnh theo hướng nhà chính, bề rộng mặt tiền và cách xử lý tuyết.
Không gian dài và hẹp do cột, mái hiên và rui mái tạo nên
Komise truyền thống được làm bằng gỗ, kế thừa hình thức có bề rộng đủ cho người đi qua và chiều cao mái được giữ thấp nhờ mái hiên thấp.
Khi nhìn chéo vào những mái hiên thấp kéo dài và dãy cột lặp lại, bạn có thể đồng thời nhận ra sự khác biệt giữa từng ngôi nhà và cảm giác liên tục của cả con phố.
Nhà thương gia pha trộn kiểu đầu hồi quay ra phố và kiểu cạnh mái quay ra phố
Trên phố có cả những tòa nhà quay đầu hồi ra đường và những tòa nhà quay cạnh mái ra đường; bề rộng mặt tiền cùng cách dọn tuyết mùa đông ảnh hưởng đến hướng mái.
Thay vì chỉ ngước nhìn mái, hãy so sánh lối vào, mặt tường và chỗ nối komise để hiểu cách sử dụng khu đất.
Kho tường đất còn được giữ sâu bên trong nhà chính
Ở Nakamachi, nhiều kho tường đất được đưa vào phía trong nhà chính để bảo vệ khỏi thiệt hại do tuyết, nên có những công trình khó nhìn thấy từ đường phố.
Phần nhìn thấy từ bên ngoài không phải là toàn bộ khu bảo tồn; hãy dùng hướng dẫn tại các cơ sở mở cửa và bảng thuyết minh để hiểu thêm chiều sâu của nhà thương gia.
Chia vị trí quan sát và điểm cần chú ý như sau sẽ giúp bạn dễ tìm thấy các chi tiết kiến trúc hơn.
| Vị trí quan sát | Yếu tố kiến trúc | Điểm cần đọc |
|---|---|---|
| Nhìn thẳng từ phố | Dãy mái hiên | Tính thống nhất của cảnh quan |
| Bên trong komise | Cột và rui mái | Kết cấu gỗ |
| Ngoại thất nhà thương gia | Mái và bề rộng mặt tiền | Giải pháp ứng phó với tuyết |
Đọc hoạt động kinh doanh qua Takahashi Residence và các xưởng nấu rượu sake
Nakamachi không chỉ còn komise mà còn lưu giữ nhà chính, kho và nơi làm việc của các thương gia, qua đó truyền lại hình ảnh những nghề từng nâng đỡ kinh tế thị trấn.
Takahashi Residence, Tài sản văn hóa quan trọng
Takahashi Residence là ngôi nhà thương gia xây năm 1763, tức năm thứ 13 niên hiệu Hōreki. Chủ các đời đều mang tên Riemon và từng là nhà cung ứng chính thức cho gia tộc Kuroishi Tsugaru.
Tên cửa hiệu của Takahashi Residence được cho là Komeya.
Nơi đây được cho là chủ yếu buôn gạo, ngoài ra còn có miso, muối, dầu và thuốc. Từ bố cục công trình, có thể hình dung việc buôn bán và sinh hoạt cùng diễn ra trên một khu đất.
Ngành nghề địa phương được kể qua xưởng nấu rượu sake và sakabayashi
Trên Komise-dōri có các xưởng nấu rượu sake, nơi có thể thấy cảnh quan kết hợp nhà chính, kho tường đất, nơi làm việc và komise.
Quả cầu lá tuyết tùng sakabayashi dưới mái hiên là dấu hiệu báo mùa nấu rượu sake, tượng trưng cho văn hóa công nghiệp Kuroishi gắn với nguồn nước tốt, gạo và khí hậu lạnh.
Các công trình tạo nên cảnh quan phố và vai trò của chúng có thể được sắp xếp như sau.
| Công trình | Vai trò trước đây | Điểm chú ý |
|---|---|---|
| Nhà chính của thương gia | Kinh doanh và cư trú | Cách bố trí mặt tiền |
| Kho tường đất | Cất giữ hàng hóa | Phòng cháy và chống tuyết |
| Xưởng nấu rượu sake | Nấu rượu sake |
Trình tự đi bộ và cách ngắm cảnh quan Komise-dōri
Khi chủ động sắp xếp tuyến đi bộ, bạn có thể lần lượt so sánh dãy mái hiên liên tục, sự khác biệt giữa các tòa nhà và dấu tích hoạt động kinh doanh được bảo tồn.
Trước tiên, quan sát tính liên tục từ bên ngoài phố
Hãy bắt đầu bằng cách nhìn từ phía bên kia đường hoặc nơi có tầm nhìn thoáng để nắm toàn cảnh những mái hiên thấp nối mặt tiền các nhà thương gia.
Không bước ra lòng đường để chụp ảnh; hãy quan sát khoảng cách giữa các cột và sự thay đổi của đường mái từ lề đường và phần dành cho người đi bộ.
Tiếp theo, so sánh chi tiết dưới komise
Khi vào dưới mái che, hãy nhìn cột, rui mái, sàn và lối vào cửa hàng, rồi so sánh cách kết cấu của 1 ngôi nhà nối với nhà bên cạnh.
Đừng đứng lâu tại lối ra vào của cửa hàng đang mở hoặc nhà ở; hãy chọn vị trí không cản trở người và hàng hóa di chuyển.
Cuối cùng, bổ sung hiểu biết tại các cơ sở mở cửa và bảng thuyết minh
Hãy kiểm tra tình trạng mở cửa của Takahashi Residence, các cơ sở giao lưu và điểm thông tin du lịch. Ở nơi có thể vào trong, bạn sẽ hiểu chiều sâu của nhà thương gia mà chỉ nhìn ngoại thất không thể thấy.
Giờ mở cửa và điều kiện tham quan khác nhau giữa các cơ sở, vì vậy không nên cho rằng lúc nào cũng có thể vào bên trong mọi tòa nhà dọc phố.
Nếu quan sát cả những nơi komise bị gián đoạn và mặt đường mới lát, bạn sẽ hiểu khu bảo tồn không phải một cuộc trưng bày đóng băng quá khứ mà là một thị trấn được chăm sóc để phù hợp với đời sống.
Đừng vội chỉ chụp sự liên tục của con phố. Hãy đọc các bảng ghi tên công trình và phạm vi mở cửa, đồng thời kiểm tra sự khác biệt giữa từng nhà thương gia.
Sắp xếp chuyến dạo Kuroishi theo mùa và phương tiện
Komise là kiến trúc che chở người qua lại khỏi thời tiết, nhưng tình trạng mặt đường, hoạt động của cửa hàng và việc tổ chức sự kiện thay đổi tùy mùa và từng ngày.
Ngày tuyết rơi giúp cảm nhận vai trò của kiến trúc
Vào mùa đông, dễ cảm nhận vai trò chắn tuyết của mái hiên, nhưng cũng cần chú ý tuyết rơi từ mái, mặt đường đóng băng và công việc dọn tuyết.
Khi có tuyết tích tụ, hãy chọn giày chống trượt, không dừng dưới mái hiên hay tại khu vực làm việc và ưu tiên hướng dẫn giao thông tại chỗ.
Lấy ga Kuroishi và bãi đỗ xe chính thức làm điểm xuất phát
Nếu đi phương tiện công cộng, hãy vào trung tâm thành phố từ ga Kuroishi của Kōnan Railway; nếu lái xe, hãy dùng bãi đỗ do hiệp hội du lịch hoặc thành phố hướng dẫn rồi đi bộ tới phố.
Quy định giao thông trong thời gian diễn ra sự kiện, việc mở cửa cơ sở và điều kiện đặt hướng dẫn viên tình nguyện có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra thông tin cho ngày bạn đến.
Tóm tắt｜Cảm nhận sự tiếp nối của kiến trúc và đời sống tại Nakamachi Komise-dōri
Nakamachi Komise-dōri là khu phố lịch sử của Kuroishi, nơi lối đi gỗ bảo vệ con người khỏi tuyết và nắng vẫn tồn tại đan xen với hoạt động của các nhà thương gia.
Khi lần lượt xem lịch sử quy hoạch, kết cấu mái hiên và cột, cùng vai trò của Takahashi Residence và các xưởng nấu rượu sake, bạn sẽ hiểu cảnh quan được bảo tồn vẫn là không gian sống hôm nay.
Hãy tôn trọng bối cảnh komise là đất tư nhân nhưng từ lâu được sử dụng như không gian công cộng, không cản trở lối vào hay việc đi lại và tuân theo hướng dẫn tại chỗ.
Đánh giá (0)