鬼剣舞 là gì?
鬼剣舞 (Onikenbai) là một nghệ thuật dân gian truyền thống của tỉnh Iwate, đặc trưng bởi những điệu múa mạnh mẽ và kỹ thuật xử lý kiếm hùng dũng.
Dựa trên giáo lý Phật giáo, nó được truyền lại từ trước thời Edo như một nghi lễ xua đuổi tà ma và cầu mong an lành cho mọi người.
Như tên gọi, người múa đội mặt nạ giống "quỷ", cầm kiếm và múa theo nhịp trống và tiếng sáo đầy nhịp điệu.
Những điệu múa chứa đựng mong ước như "đuổi tà ma", "bội thu mùa màng", "an toàn gia đình"… có sức mạnh đến mức khiến người xem choáng ngợp và là một nghệ thuật biểu tượng của văn hóa truyền thống Iwate.
Bài viết này sẽ giới thiệu chi tiết về lịch sử, những điểm đáng xem và các địa điểm có thể quan sát鬼剣舞!
Những điểm nổi bật của鬼剣舞
1. Điệu múa mạnh mẽ với mặt nạ "quỷ"
Đặc điểm lớn nhất của鬼剣舞 là những mặt nạ "quỷ" mà người múa đeo.
Đây không phải là "quỷ" thuần túy mà được xem như một dạng thần hộ vệ (天部) trong Phật giáo, biểu hiện sự thiêng liêng để xua đuổi tà ma.
Các loại mặt nạ bao gồm,
- Quỷ đỏ（赤鬼）— tượng trưng cho sức mạnh
- Quỷ xanh（青鬼）— tượng trưng cho sự điềm tĩnh và trí tuệ
- Quỷ đen（黒鬼）— tượng trưng cho uy nghi và nghiêm nghị
- v.v., mỗi người múa đảm nhận một vai trò khác nhau.
Bên cạnh đó, trang phục rực rỡ và tiếng chuông treo ở eo vang cùng với điệu múa tạo nên bầu không khí huyền bí.
2. Kỹ thuật kiếm uy lực và những động tác dũng mãnh
Trong鬼剣舞, người múa cầm một hoặc hai tay kiếm và trình diễn những điệu múa hùng dũng.
Những động tác như vung kiếm xuống hoặc đâm kiếm xuống đất được triển khai theo nhịp điệu, khiến khán giả bị cuốn hút bởi sức mạnh biểu cảm.
Bước nhảy cũng rất đặc trưng: nhảy bật, xoay tròn, những chuyển động dũng mãnh như gợi nhớ đến các trận đấu của võ sĩ đạo.
Người ta tin rằng qua điệu múa này, các "quỷ" sẽ xua đuổi tà ma và mang lại hạnh phúc cho người dân.
3. Nhịp điệu độc đáo do âm nhạc truyền thống biểu diễn trực tiếp
Âm nhạc trong鬼剣舞 sử dụng,
- Trống（太鼓）（tạo nhịp cho điệu múa）
- Sáo（笛）（thổi giai điệu）
- Kane（鉦）（nhạc cụ gõ nhấn mạnh nhịp điệu）
- v.v., các nhạc cụ này kết hợp tạo nên âm thanh đặc trưng.
Tiếng trống vang và tiếng sáo hòa quyện cùng chuyển động của điệu múa, khiến khán giả có cảm giác như bị cuốn vào một thế giới khác.
Đặc biệt, những bước chân nhanh ở cao trào và màn giao hưởng nhịp trống là cảnh tượng vô cùng ấn tượng!
4. Nguồn gốc và lịch sử của鬼剣舞
Về nguồn gốc của鬼剣舞 có nhiều quan điểm khác nhau, chẳng hạn,
- phát triển từ điệu múa niệm Phật trong Phật giáo
- mô phỏng các trận đấu của võ sĩ thời Heian
- xuất phát từ tín ngưỡng dân gian coi quỷ là sứ giả của thần linh
- v.v., và truyền lưu trong nhiều thế kỷ quanh khu vực thành phố Kitakami, tỉnh Iwate.
Hiện nay ở Iwate tồn tại nhiều phái khác nhau như Kitakami Onikenbai, Nameta(Oneta) Onikenbai, Oniyanagi Onikenbai, mỗi phái biểu diễn những phong cách múa riêng.
Những nơi có thể xem鬼剣舞
1. Kitakami — Lễ hội Nghệ thuật Michinoku（diễn ra hàng năm vào tháng 8）
Sự kiện nghệ thuật truyền thống lớn nhất ở Iwate, nơi các đoàn鬼剣舞 tụ họp!
- Thời gian: Đầu tháng 8 hàng năm
- Địa điểm: Thành phố Kitakami (vùng quanh Ga Kitakami)
- Điểm nổi bật: Không chỉ鬼剣舞 mà còn có thể thưởng thức nhiều nghệ thuật truyền thống khác của tỉnh Iwate
2. Buổi biểu diễn định kỳ鬼剣舞 ở Kitakami
Tại Kitakami, các buổi biểu diễn và sự kiện鬼剣舞 được tổ chức định kỳ tại các địa điểm như "Ngôi nhà Quỷ" thành phố Kitakami (北上市立「鬼の館」) hay Trung tâm Giao lưu Văn hóa Kitakami — Sakura Hall.
Lịch biểu diễn và giá vé có thể thay đổi theo từng năm, nên nên kiểm tra thông tin mới nhất trên trang chính thức.
3. Lễ hội Esashi Jinku（thành phố Ōshū・hàng năm vào tháng 5）
Đây là lễ hội nghệ thuật truyền thống được tổ chức ở thành phố Ōshū, trong đó đôi khi có tiết mục鬼剣舞.
4. Bảo tàng "Ngôi nhà Quỷ" thành phố Kitakami
- Bảo tàng trưng bày lịch sử và trang phục của鬼剣舞.
- Du khách có thể xem gần những mặt nạ và trang phục thật.
Thông tin hữu ích cho du khách
Thông tin di chuyển
Di chuyển bằng tàu/xe buýt
- Từ Ga Tokyo đi bằng shinkansen tới Ga Kitakami khoảng 2 giờ 30 phút
- Từ Ga Kitakami có thể đi bus hoặc taxi tới các địa điểm biểu diễn
Di chuyển bằng ô tô
- Từ Morioka lái xe khoảng 1 giờ
- Từ Sendai lái xe khoảng 2 giờ
- Có bãi đỗ xe miễn phí (vào thời điểm sự kiện thường rất đông, nên khuyến khích dùng phương tiện công cộng)
Thông tin Wi-Fi
- Tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Kitakami — Sakura Hall và văn phòng thông tin du lịch có Wi‑Fi miễn phí
Hỗ trợ ngôn ngữ
- Tại văn phòng thông tin du lịch có tờ rơi bằng tiếng Anh và tiếng Trung
- Một số sự kiện kèm theo phần thuyết minh bằng tiếng Anh
Tổng kết và các câu hỏi thường gặp
鬼剣舞 là một điệu múa đầy uy lực trong số các nghệ thuật truyền thống của tỉnh Iwate, là một trải nghiệm quý giá để tận hưởng lịch sử, văn hóa và giải trí cùng lúc!
Khi đến Iwate, hãy cố gắng xem trực tiếp để cảm nhận sức hấp dẫn của nó.
Các câu hỏi thường gặp
Q: Có cần đặt trước để xem鬼剣舞 không?
A: Với các lễ hội lớn thường không cần đặt trước, nhưng với các buổi biểu diễn định kỳ thì nên đặt trước.
Q: Trẻ em có xem được không?
A: Có! Những động tác dũng mãnh và âm nhạc sống động của鬼剣舞 rất cuốn hút trẻ em.
Q: Thời điểm nào có thể xem鬼剣舞?
A: Tháng 8 tại "Lễ hội Nghệ thuật Michinoku" và các buổi biểu diễn định kỳ từ tháng 4 đến tháng 10 là thời điểm được khuyến nghị.
Hãy trải nghiệm nghệ thuật truyền thống tự hào của Iwate, "鬼剣舞", và cảm nhận sức hút của nó!
