Đọc dòng chảy do rêu vẽ nên trong vườn chùa Seigan-ji
Chùa Seigan-ji nằm dưới chân phía tây núi Futō, tại thành phố Maibara, tỉnh Shiga, và lưu giữ một khu vườn được công nhận là danh thắng quốc gia trong không gian thiền tự tĩnh lặng.
Thông thường, khu vườn dùng rêu sugi và đá tự nhiên để thể hiện thế giới của bờ nước và núi non; sau một lượng mưa nhất định, dòng nước ngầm lại xuất hiện, tạo nên hai diện mạo khác nhau.
Quan sát ý tưởng ví rêu sugi như nước
Trong vườn khô karesansui thông thường, cát trắng hoặc sỏi đôi khi tượng trưng cho nước, nhưng tại vườn Seigan-ji, rêu sugi đảm nhận vai trò của dòng chảy và mặt nước lan rộng.
Đừng chỉ nhìn rêu như một loài thực vật; khi xem nó là mặt nước lấp đầy khoảng trống giữa các phiến đá, chuyển động của toàn khu vườn sẽ hiện rõ.
Lần theo dòng chảy từ cách bố trí đá tự nhiên
Khu vườn sử dụng nhiều đá tự nhiên; sự khác nhau về kích thước và độ nghiêng tạo nên vẻ hiểm trở của núi, đường bờ và hướng chảy của nước.
Thay vì chỉ lần lượt tìm những tảng đá lớn, hãy nối bằng mắt cả các phiến đá thấp và những chỗ rêu bị ngắt quãng để hình dung đường nước vô hình.
Ngắm khu vườn như một thể thống nhất với núi Futō trong cảnh mượn
Phía sau khu vườn là sườn núi Futō kéo dài, nơi các cụm đá được sắp đặt nhân tạo hòa liền mạch với thiên nhiên xung quanh.
Khi lần lượt nhìn lớp rêu gần, các phiến đá ở giữa, rồi cây cối và núi phía xa, khu vườn hữu hạn sẽ tạo cảm giác sâu hơn.
| Yếu tố trong vườn | Hình tượng | Trọng tâm quan sát |
|---|---|---|
| Rêu sugi | Mặt nước lan rộng | Sắc độ và độ gồ ghề |
| Đá tự nhiên | Núi và bờ | Hướng và kích thước |
| Khoảng trống | Khoảng lặng của dòng chảy | Sự kết nối giữa các phiến đá |
| Núi Futō | Cảnh núi xa | Ranh giới với khu vườn |
Khám phá thế giới của cụm đá Tam Tôn và núi Fudaraku
Vườn Seigan-ji dùng các cụm đá để thể hiện thế giới núi Fudaraku, nơi được cho là chỗ ngự của Bồ Tát Quan Âm.
Khi đã biết ý nghĩa tôn giáo rồi mới ngắm nhìn, bạn sẽ hiểu cách bố trí đá không phải để trang trí mà là một cấu trúc gắn với việc lễ bái và thiền định.
Xác nhận mối quan hệ trong cụm đá Tam Tôn
Ở phía sau bên phải khu vườn có cụm đá Tam Tôn gồm 3 phiến, trong đó phiến giữa và hai phiến hai bên tạo thành một chỉnh thể.
Đừng chỉ nhìn hình dáng của 1 phiến đá riêng lẻ; hãy so sánh quan hệ trước sau, độ cao giữa phiến giữa và hai phiến trái phải, cũng như cách ánh nhìn tập trung vào chúng.
Hình dung Tịnh độ của Quan Âm
Núi Fudaraku được xem là thế giới nơi Bồ Tát Quan Âm ngự; trong khu vườn, nước bằng rêu và núi đá tượng trưng cho thánh địa cách biệt ấy.
Đừng vội gắn một phiến đá cụ thể với một đáp án; hãy cảm nhận cách toàn khu vườn tạo nên sự tĩnh lặng và chiều sâu.
Đọc các cụm đá thay đổi theo góc nhìn
Không chỉ nhìn đá từ chính diện; khi lùi ra một chút hoặc đổi vị trí ngồi, mức độ chồng lớp và mật độ không gian cũng thay đổi.
Hãy đổi góc trong phạm vi không che khuất tầm nhìn của những người tham quan khác và quan sát sự cân bằng giữa tảng đá lớn nhất với các viên đá nhỏ xung quanh.
| Thứ tự quan sát | Điểm cần chú ý | Ý nghĩa có thể đọc được |
|---|---|---|
| 1 | Toàn bộ khu vườn | Bố cục Tịnh độ |
| 2 | Cụm đá Tam Tôn | Trung tâm và hai thị giả |
| 3 | Dòng rêu | Sự liên tục của nước |
| 4 | Núi làm hậu cảnh | Chiều sâu của thánh địa |
Tìm hiểu lịch sử từ Kyōgoku Dōyo đến khi Seigan-ji được phục hưng
Tiền thân của Seigan-ji là chùa Beisen-ji; tương truyền vào thời Nam-Bắc triều, Sasaki Kyōgoku Dōyo, thống đốc quân sự xứ Omi, đã đặt Kinh Pháp Hoa tại đây và mở nơi này làm chốn cầu nguyện.
Sau khi bị thiêu hủy rồi được phục hưng, chùa đổi tên và dần mang diện mạo nơi thiền tự hòa cùng khu vườn danh thắng.
Lần theo khởi đầu của Beisen-ji
Việc Kyōgoku Dōyo đặt bộ kinh do chính mình chép tay và dựng một Phật đường được xem là khởi đầu của Beisen-ji.
Chùa được cho là được xây vào khoảng từ năm 1356 đến 1361, cho thấy lịch sử một võ tướng thời trung đại gắn đức tin với việc bảo hộ địa phương.
Tìm hiểu hành trình qua binh hỏa và phục hưng
Beisen-ji bị mất trong binh hỏa, nhưng vào năm 1650, tức năm Kei'an thứ 3, hòa thượng Yōshin Shusan của chùa Daiun-ji ở Hikone bắt đầu công cuộc phục hưng.
Sau đó, để tưởng nhớ Itō Gorōsuke, người tận lực khôi phục chùa, cùng thụy hiệu “Seigan Sōten” của ông, tên chùa được đổi thành Seigan-ji.
Khi ý thức rằng một ngôi chùa từng gián đoạn đã lại thành hình trên cùng mảnh đất, bạn sẽ hiểu việc bảo tồn kiến trúc và khu vườn dựa trên nhiều lớp công sức tích lũy.
Tìm hiểu bối cảnh tạo vườn năm 1678
Vườn Seigan-ji được tạo dựng vào năm 1678 bởi một võ sĩ họ Katori của phiên Hikone, nhờ mối duyên với vị trụ trì đời thứ ba.
Kỹ thuật tạo vườn thời Edo kết hợp với tư tưởng thiền tự, và cảnh quan độc đáo ví rêu như nước đã được truyền lại.
Người họ Katori tạo khu vườn này cũng được biết đến là người đã làm nên danh viên Rakuraku-en của gia tộc Ii thuộc phiên Hikone.
Khu vườn được công nhận là danh thắng quốc gia vào năm 1934, tức năm Shōwa thứ 9, và thiết kế từ thời Edo đã được bảo vệ.
Cảm nhận không gian thiền tự từ chính điện và Oku-shoin
Đừng chỉ chú ý đến khu vườn; khi quan sát mối quan hệ giữa không gian trước Phật, cửa và vách, chiếu tatami cùng mái hiên, bạn sẽ cảm nhận rõ Seigan-ji là nơi cầu nguyện.
Đừng tách rời bên trong và bên ngoài công trình; hãy xem chính hướng nhìn từ nội thất ra khu vườn là một phần trong cấu trúc của thiền tự.
Điều chỉnh tư thế khi đối diện bổn tôn
Bổn tôn của Seigan-ji là Bồ Tát Thánh Quan Âm, đồng thời liên kết với hình tượng núi Fudaraku trong vườn thông qua tín ngưỡng Quan Âm.
Trong chính điện, hãy hạ giọng, không đến quá gần tượng Phật hay pháp khí trang nghiêm, và lặng lẽ chắp tay từ vị trí được hướng dẫn.
Cảm nhận khoảng cách với khu vườn từ Oku-shoin
Oku-shoin được bảo tồn như một công trình liên quan đến cảnh mượn của khu vườn; góc nhìn thấp từ gian trải chiếu làm các lớp rêu và đá hiện lên cân đối.
Hãy so sánh cảnh khi đứng với cảnh từ độ cao lúc ngồi, đồng thời quan sát cách mái hiên và cột nhà hoạt động như chiếc khung cắt lấy khu vườn.
Ngắm sắc thái của rêu thay đổi theo mùa và thời tiết
Màu sắc và độ gồ ghề của rêu sugi thay đổi theo ánh sáng và độ ẩm, nên cùng một khu vườn vẫn tạo ấn tượng khác nhau tùy điều kiện lúc ghé thăm.
Đừng chỉ nhắm đến hoa hay lá đỏ; màu rêu đậm hơn vào ngày nhiều mây hoặc sau mưa cũng là một yếu tố giúp cảm nhận bố cục khu vườn.
Nhìn đường nét của đá dưới ánh sáng dịu
Vào ngày nhiều mây, bóng gắt được giảm bớt, sắc độ của rêu và bề mặt đá hiện lên theo những chuyển sắc êm dịu.
Ngày nắng, ánh sáng lọt qua tán cây liên tục chuyển động; thay vì cố định cảnh trong 1 bức ảnh, hãy chờ và quan sát ánh sáng thay đổi theo thời gian.
So sánh màu rêu với lá đỏ
Vào mùa thu, sắc đỏ và vàng của lá đối lập với màu xanh của rêu, khiến chiều sâu khu vườn hiện lên như nhiều lớp màu.
Không di chuyển lá rụng để chỉnh bố cục và không bước lên rêu; hãy đón nhận khu vườn đúng như trạng thái được chăm sóc.
| Điều kiện | Cách hiện lên | Mẹo quan sát |
|---|---|---|
| Trời nắng | Bóng rõ | Chờ ánh sáng dịch chuyển |
| Trời nhiều mây | Màu sắc đồng đều | Quan sát bề mặt đá |
| Sau mưa | Rêu xanh đậm | Chú ý bước chân |
| Mùa lá đỏ | Tương phản màu sắc | Đưa cả lá rụng vào khung hình |
Lên kế hoạch đường đi và tham quan từ ga Maibara
Có thể đi bộ từ ga JR Maibara đến Seigan-ji, nên bạn dễ dàng đưa khoảng tĩnh lặng của thiền tự vào hành trình di chuyển bằng đường sắt.
Ngày nghỉ và điều kiện tiếp nhận có thể khác nhau giữa việc tham quan và sử dụng trà thất, vì vậy hãy kiểm tra hướng dẫn riêng theo từng mục đích.
Đi bộ từ ga Maibara
Từ cửa Đông ga JR Maibara, đi bộ khoảng 7 phút để tới chân núi Futō.
Ở đoạn phải băng qua quốc lộ, hãy dùng đèn tín hiệu và vỉa hè; trong khu dân cư, vừa kiểm tra biển chỉ dẫn đến chùa vừa đi nhẹ nhàng.
Kiểm tra hướng dẫn tham quan thông thường
Chùa có giờ tham quan, ngày đóng cửa, cùng mức phí dành cho người lớn và trẻ em.
Điều kiện tham quan có thể thay đổi do pháp hội hoặc sự kiện của chùa, nên vào ngày ghé thăm hãy kiểm tra cả thông báo từ nhà chùa.
Xem riêng việc chụp ảnh và sử dụng trà thất
Phạm vi được chụp ảnh và việc dùng chân máy phải theo hướng dẫn tại chỗ; không hướng ống kính về phía bàn Phật hay những người tham quan khác.
Nếu sử dụng trà thất nhìn ra khu vườn, ngày tiếp nhận khách tham quan và ngày mở cửa chưa chắc trùng nhau, vì vậy hãy kiểm tra riêng từng hướng dẫn sử dụng.
Tóm tắt về Seigan-ji
Seigan-ji là một thiền tự thể hiện thế giới núi Fudaraku bằng sự kết hợp giữa vườn khô ví rêu sugi như nước và đá tự nhiên.
Khi nhìn cụm đá Tam Tôn, dòng rêu và cảnh mượn núi Futō như một bố cục thống nhất, bạn có thể cảm nhận tín ngưỡng Quan Âm cùng chiều sâu không gian gửi gắm trong khu vườn.
Biết truyền thuyết về Beisen-ji bắt đầu từ Kyōgoku Dōyo, công cuộc phục hưng thời Edo và việc tạo vườn năm 1678, bạn cũng sẽ đọc được quãng thời gian khu vườn được gìn giữ.
Hãy kiểm tra đường đi từ ga Maibara và hướng dẫn tham quan vào ngày ghé thăm, đồng thời giữ giọng nói và cử động nhẹ nhàng trong chính điện lẫn khu vườn để tận hưởng khoảng thời gian tĩnh lặng.
Đánh giá (0)