Chùa Shido-ji là điểm hành hương số 86, nơi những câu chuyện ven biển giao thoa
Chùa Shido-ji tại thành phố Sanuki, tỉnh Kagawa, nằm hướng ra vịnh Shido và là điểm hành hương số 86 trong tuyến 88 chùa Shikoku.
Tín ngưỡng Quan Âm lâu đời, truyền thuyết về gia tộc Fujiwara và nữ thợ lặn ama, quần thể kiến trúc được tái thiết vào thời Edo cùng những khu vườn cận hiện đại đều nối tiếp nhau trong cùng khuôn viên.
Dù là ngôi chùa trên vùng đất bằng gần biển, khuôn viên có nhiều cây cối và công trình bằng đá đan xen; nếu chỉ đi thẳng từ cổng đến chính điện, bạn có thể bỏ lỡ những nơi khó nhận ra.
Cảnh quan cổ tự bắt đầu từ vịnh Shido
Theo sự tích của chùa, vào năm 625, ni cô Bon’onshi vớt một khúc gỗ thiêng trôi dạt từ biển, tạc tượng Quan Âm Mười một mặt và thờ phụng; đây được truyền lại là khởi đầu của chùa.
Vị trí nhìn qua biển về đường núi Gokenzan gợi cho người tham quan hình dung từ cảnh quan về câu chuyện tên chùa và tín ngưỡng hướng đến cõi Tịnh độ Fudaraku.
Vị trí của điểm hành hương số 86
Shido-ji là ngôi chùa thuộc phái Zentsū-ji của Chân Ngôn tông, với tượng chính là Bồ Tát Quan Thế Âm Mười một mặt.
Đây là một điểm hành hương ở chặng cuối trên đường từ Yakuri-ji đến Nagao-ji. Thay vì chỉ đi theo số thứ tự, bạn sẽ cảm nhận sâu hơn nếu tìm hiểu bối cảnh của lời cầu nguyện sinh ra bên bờ biển trước khi bước đi.
Những điểm đáng chú ý trước khi viếng chùa
| Điểm tham quan | Góc quan sát | Bối cảnh nên tìm hiểu |
|---|---|---|
| Cổng Niōmon và chính điện | Cổng kiểu ba mái và tòa điện quy mô lớn | Công cuộc tái thiết của Matsudaira Yorishige |
| Mộ nữ thợ lặn ama | Quần thể tháp đá và hướng ra biển | Truyền thuyết lấy ngọc và câu chuyện mẹ con |
| Vườn Musen-tei | Bố cục cát trắng, đá, đảo và thuyền | Sự tích nữ thợ lặn lấy ngọc |
| Vườn kiểu kyokusui | Đá xếp, đồi nhân tạo và dòng nước | Khu vườn thời Muromachi và công cuộc phục dựng |
Tìm hiểu truyền thuyết khai sơn và ý nghĩa của Shido Dōjō
Lịch sử Shido-ji có thể được đọc theo hai trụ cột: khởi nguồn là một linh địa Quan Âm và tư tưởng coi nơi đây là chốn chuyển tiếp từ thế giới hiện tại sang thế giới bên kia.
Truyền thuyết khai sơn năm 625
Theo truyền thuyết của chùa, ni cô Bon’onshi đã tạc tượng chính Quan Âm Mười một mặt từ khúc gỗ thiêng và đặt trong một điện nhỏ; đó được xem là sự khai sơn.
Shido-ji còn xuất hiện như một linh địa linh nghiệm trong tuyển tập ca dao thời Heian “Ryōjin Hishō”, cho thấy nơi đây đã quy tụ tín ngưỡng Quan Âm từ xa xưa.
Sự tích về Fujiwara no Fuhito và Fusasaki
Tương truyền năm 681, Fujiwara no Fuhito mở rộng các điện và đặt tên nơi này là “Shido Dōjō”; đến năm 693, con trai ông là Fujiwara no Fusasaki cùng Gyōki xây dựng thêm các điện.
Điều quan trọng là không đánh đồng sự kiện lịch sử với truyền thuyết của chùa, mà tiếp nhận đây là “sự tích được lưu truyền tại chùa”.
Thay vì ghi nhớ máy móc niên đại và nhân vật, hãy nắm lấy hình ảnh mà ngôi chùa kể về chính mình: từ am cỏ thờ gỗ thiêng phát triển thành đạo tràng gắn với gia tộc Fujiwara. Nhờ vậy, những truyền thuyết về sau cũng dễ hiểu hơn.
Công cuộc tái thiết đầu thời Edo
Sau khi suy tàn vì chiến loạn, chính điện và cổng Niōmon hiện nay được tái thiết trong giai đoạn 1670–1671 nhờ khoản cúng tiến của lãnh chúa phiên Takamatsu Matsudaira Yorishige cùng các nguồn hỗ trợ khác.
Cách bố trí điện Enma-dō và điện Datsueba-dō ở hai phía đông, tây của chính điện còn lưu giữ quan niệm về ngôi chùa đứng tại ranh giới giữa cõi này và cõi sau.
Lần theo truyền thuyết nữ thợ lặn lấy ngọc trong khuôn viên
Câu chuyện tiêu biểu của Shido-ji là “sự tích nữ thợ lặn lấy ngọc”, xoay quanh Fujiwara no Fuhito, nữ thợ lặn ama ở Shido và người con Fusasaki.
Câu chuyện giành lại viên bảo châu bị mất
Theo sự tích của chùa, một viên bảo châu được gửi từ Trung Quốc sang Nhật Bản đã bị Long thần cướp ngoài khơi Shido, và Fuhito đến Shido để lấy lại.
Nữ thợ lặn sau này trở thành vợ của Fuhito đã giành lại bảo châu từ Long cung với điều kiện tương lai của con trai được bảo đảm, nhưng bà đã mất mạng.
Mộ nữ thợ lặn tưởng niệm người mẹ
Câu chuyện về Fusasaki khi trưởng thành cùng Gyōki dựng tháp đá và điện thờ để tưởng niệm mẹ gắn liền với ngôi mộ nữ thợ lặn trong khuôn viên.
Tại khu mộ, đừng chỉ tìm kiếm hình dáng hiếm thấy; hãy lặng lòng đối diện với câu chuyện mẹ con được truyền lại cùng biển cả.
Tranh sự tích kể lại câu chuyện
Bộ tranh lụa màu “Shido-ji Engi-e”, Tài sản Văn hóa Quan trọng cấp quốc gia, gồm 6 bức, khắc họa các câu chuyện liên quan đến Shido-ji như gỗ thiêng, tượng chính, lấy ngọc và hồi sinh.
Câu chuyện nữ thợ lặn cũng được đưa vào kịch Noh và các khúc hát, giúp sự tích của chùa được lưu truyền vượt ra ngoài địa phương.
Không phải lúc nào tranh sự tích cũng được trưng bày, vì vậy hãy kiểm tra tình trạng công khai tại chỗ và lần theo câu chuyện trong khuôn viên qua mộ nữ thợ lặn cùng các khu vườn.
Tìm hiểu chính điện, cổng Niōmon và tháp năm tầng
Trong khuôn viên, bạn sẽ dễ hiểu hơn nếu không chỉ nhìn tên gọi của tài sản văn hóa mà còn lần lượt quan sát thời kỳ tái thiết, cách bố trí kiến trúc và mối liên hệ giữa các pho tượng được thờ.
Chính điện là Tài sản Văn hóa Quan trọng cấp quốc gia
Chính điện hoàn thành năm 1670, là kiến trúc thời Edo với mặt tiền 7 gian, chiều sâu 5 gian và mái irimoya.
Tượng đứng Quan Âm Mười một mặt, tượng chính của chùa, cũng là Tài sản Văn hóa Quan trọng nhưng thường là bí Phật không mở cửa công khai.
Việc và thời điểm mở cửa chiêm bái có thể thay đổi; khi đã quyết định ngày viếng chùa, hãy kiểm tra thông báo sự kiện.
Cổng Niōmon kiểu ba mái
Cổng Niōmon cùng với chính điện là Tài sản Văn hóa Quan trọng. Đây là cổng tám chân, ba gian một lối, đặt tượng hai vị Hộ pháp ở hai bên mặt trước.
Bạn có thể quan sát kiểu ba mái có cửa ở phần giữa cùng với trục đường của khu phố trước chùa.
Tháp năm tầng và cách bố trí các điện
Khi đi từ cổng Niōmon vào khuôn viên, tháp năm tầng hiện ra trước mắt; phía sau lần lượt là điện Datsueba-dō, chính điện, điện Daishi-dō, điện Enma-dō và điện Yakushi-dō.
Đừng chỉ chụp tháp rồi quay lại; nên đi qua cách bố trí các điện biểu thị ranh giới giữa cõi hiện tại và cõi sau như một không gian liên tục.
Các công trình và tượng Phật là tài sản văn hóa đồng thời cũng là đối tượng tín ngưỡng. Hãy tuân theo biển chỉ dẫn tại chỗ về việc chụp ảnh trong điện và phạm vi được vào, đồng thời không cản lối người hành lễ.
Ngắm câu chuyện qua vườn Musen-tei và vườn kiểu kyokusui
Các khu vườn của Shido-ji là nơi bạn có thể so sánh tạo hình của những thời kỳ khác nhau và cảm nhận hình ảnh biển cùng cõi Tịnh độ.
Vườn Musen-tei do Shigemori Mirei thể hiện
Musen-tei là vườn cảnh khô được nhà thiết kế vườn Shigemori Mirei tạo dựng năm 1962.
Bố cục cát trắng, đá, đảo và thuyền diễn tả biển Seto Naikai cùng sự tích nữ thợ lặn lấy ngọc. Không chỉ nhìn cách đặt đá, bạn còn có thể tưởng tượng các cảnh trong câu chuyện.
Vườn kiểu kyokusui có nguồn gốc từ thời Muromachi
Vườn kiểu kyokusui được cho là đã hình thành vào thời Muromachi dưới sự bảo trợ của gia tộc Hosokawa. Sau khi hư hại trong trận động đất Nankai năm 1946, vườn được phục dựng và sửa chữa dưới sự hướng dẫn của Shigemori Mirei.
Đá xếp và đồi nhân tạo được giải thích là biểu hiện núi Fudaraku, cõi Tịnh độ của tượng chính; sự chênh lệch về thời gian so với Musen-tei kế bên cũng là một điểm đáng chú ý.
Sắp xếp thứ tự viếng chùa và cách đi
Vì khuôn viên có nhiều điểm tham quan, bạn sẽ dễ di chuyển hơn nếu kết hợp lễ bái với thưởng ngoạn và đi theo một hướng.
Thứ tự tham quan khuôn viên không quá sức
Sau khi qua cổng Niōmon, hãy đi giữa nhà rửa tay và tháp chuông để đến tháp năm tầng, rồi lần lượt tới điện Datsueba-dō, chính điện, điện Daishi-dō, điện Enma-dō và điện Yakushi-dō.
Sau đó, hãy ghé Musen-tei và vườn kiểu kyokusui ở phía thư viện; nếu cần đóng dấu hành hương, hãy theo biển chỉ dẫn đến văn phòng nōkyō.
Trên lối nhỏ dẫn đến vườn và khu mộ, hãy chú ý bước chân, không vào các điện đang làm lễ hoặc khu vực đóng cửa và ưu tiên chỉ dẫn tại chỗ.
Chọn đường sắt hay ô tô
| Phương tiện | Thời gian tham khảo | Điểm cần lưu ý khi lên kế hoạch |
|---|---|---|
| JR | Đi bộ khoảng 10 phút từ ga Shido | Kiểm tra trước giờ tàu và chuyến về |
| Kotoden | Đi bộ khoảng 8 phút từ ga Kotoden-Shido | Đi bộ qua khu phố trước chùa |
| Ô tô | Khoảng 7 phút từ nút giao Shido IC | Làm theo hướng dẫn của bãi đỗ xe |
Thời gian di chuyển, tình trạng đường sá và lịch phương tiện công cộng có thể thay đổi, vì vậy trước khi khởi hành hãy kiểm tra lại với từng đơn vị vận hành và hướng dẫn tại chỗ.
Tổng kết｜Shido-ji là ngôi chùa để cảm nhận ký ức về biển và tình mẫu tử
Tại Shido-ji, bạn có thể kết nối việc lễ bái tại điểm hành hương số 86 với truyền thuyết nữ thợ lặn lấy ngọc, chính điện và cổng Niōmon là Tài sản Văn hóa Quan trọng, cùng Musen-tei và vườn kiểu kyokusui.
Khi lần theo thời gian từ sự tích Quan Âm bắt đầu từ biển, câu chuyện tưởng niệm người mẹ, công cuộc tái thiết thời Edo đến việc tạo vườn thời Shōwa, mỗi nơi trong khuôn viên sẽ được nối lại thành một câu chuyện.
Các sự kiện như mở cửa tượng chính hay điện Enma-dō có thể thay đổi. Khi đã quyết định ngày viếng chùa, hãy kiểm tra thông báo sự kiện và ưu tiên hành lễ trong yên tĩnh.
Đánh giá (0)