Đền Sueyama là gì: Lý do nên ghé thăm tại thị trấn gốm sứ Arita
Đền Sueyama (Sueyama-jinja, còn đọc là Tozan-jinja) là ngôi đền tọa lạc trên một gò đất cao ở thị trấn Arita, huyện Nishimatsuura, tỉnh Saga, nơi bạn có thể cảm nhận đồng thời lịch sử của gốm sứ Arita (Arita-yaki) và tín ngưỡng của người dân địa phương.
Cổng torii bằng sứ trắng vẽ hoa văn màu xanh lam tô điểm cho lối vào đền, khiến nơi đây trở thành một ngôi đền mang đậm dấu ấn của thị trấn gốm sứ, được du khách trong và ngoài nước yêu thích.
Đền phù hợp với những du khách không chỉ muốn mua gốm sứ mà còn muốn chạm đến lời cầu nguyện và tinh thần thủ công của con người ẩn sau những món đồ ấy.
Tên chính thức và cách gọi quen thuộc
Đền Sueyama thường được gọi là "Tozan-jinja", đôi khi cũng được giới thiệu là "Sueyama-jinja".
Vì địa danh và tên đền ở Nhật Bản có thể có nhiều cách đọc, nên khi tìm kiếm bạn nên dùng kết hợp các cách viết "Đền Sueyama", "Sueyama Shrine", "Tozan Shrine" để dễ tìm thấy hơn.
Tín ngưỡng thờ vị thần gốm sứ
Đền Sueyama là ngôi đền thờ vị thần bảo hộ chung của Arita, đồng thời là nơi gắn với tín ngưỡng về vị thần của gốm sứ, được nhiều người tôn kính từ các lò gốm, thương nhân cho đến người dân thị trấn Arita.
Đền được lập vào năm Manji thứ nhất (1658) thờ Thiên hoàng Ōjin làm chủ thần, Nabeshima Naoshige được thờ làm phối thần, còn tổ nghề gốm Yi Sam-pyeong (Risanpei) được thờ tại bia tổ nghề gốm Yi Sam-pyeong.
Điểm hấp dẫn lớn của nơi này là đền không chỉ gắn với các lò gốm và thương nhân của gốm sứ Arita, mà còn được trân trọng như ngôi đền dõi theo đời sống của cả thị trấn.
Vị trí trong hành trình du lịch Arita
Đền Sueyama mang đến chiều sâu văn hóa cho chuyến đi ngắm và dạo bộ quanh những món gốm sứ Arita.
Khi kết hợp với việc dạo phố cổ Arita Uchiyama và tham quan các lò gốm, bạn có thể hiểu được sự gắn kết giữa chính món gốm và ký ức của vùng đất đã tạo ra chúng.
Thưởng ngoạn cổng torii bằng sứ và các điểm nhấn trong khuôn viên đền
Điều tạo ấn tượng cho đền Sueyama chính là các vật phẩm cúng tiến bằng gốm sứ mang đặc trưng của thị trấn gốm.
Khi để ý đến chất men sứ trắng và hoa văn xanh khác hẳn kiến trúc đền bằng đá hay gỗ, cả khuôn viên đền dần hiện ra như một không gian triển lãm tĩnh lặng.
Ngắm cổng torii kiểu Myōjin bằng sứ
Cổng torii kiểu Myōjin bằng sứ, một điểm nhấn trong khuôn viên, là biểu tượng của đền Sueyama.
Đây là cổng torii vẽ hoa văn màu xanh lam trên nền sứ trắng, cũng được giới thiệu là di sản văn hóa đã đăng ký.
Bạn không chỉ nên đến gần ngắm kỹ hoa văn, mà hãy lùi ra xa một chút để thấy cổng torii hòa vào phố Arita và bầu trời, tạo nên khung cảnh đáng nhớ cả trong ảnh lẫn trong tâm trí.
Chú ý đến từng chi tiết của tượng komainu và chum nước lớn
Tượng chó canh đền (komainu) bằng sứ và chum nước lớn bằng sứ cũng là những điểm nhấn riêng có của đền Sueyama.
Cả hai đều là vật phẩm cúng tiến được giới thiệu là điểm nhấn trong khuôn viên đền.
Vì gốm sứ thay đổi sắc thái tùy theo hướng ánh sáng chiếu vào, nên khi ngắm không chỉ từ chính diện mà cả từ góc nghiêng, bạn sẽ thấy được độ bóng của men (yūyaku) và tạo hình ba chiều.
Ngắm vật phẩm cúng tiến như tác phẩm nghệ thuật
Trong khuôn viên có những món gốm cúng tiến từ thời Edo đến thời Heisei.
Khi dạo bước theo dõi sự khác biệt về niên đại và hình dáng như hàng rào thiêng (tamagaki) bằng sứ, dù là đi viếng đền nhưng bạn cũng có cảm giác như đang xem một triển lãm ngoài trời về gốm sứ Arita.
Vài thuật ngữ gốm sứ giúp ngắm nhìn sâu sắc hơn
Biết một chút về cách diễn đạt của gốm sứ Arita sẽ giúp bạn dễ gọi tên màu sắc và chất cảm nhìn thấy trong khuôn viên đền.
| Thuật ngữ | Hình thức | Điểm chú ý trong đền |
|---|---|---|
| Sứ trắng | Bề mặt trắng | Chất cảm thanh khiết |
| Sometsuke | Hoa văn xanh lam | Dòng nét mảnh |
| Thanh từ | Men xanh lục | Biến chuyển màu nhạt |
| Iroe | Vẽ màu đa sắc | Sắc màu của vật cúng tiến |
Trình tự viếng đền để cảm nhận lịch sử gốm sứ Arita
Tại đền Sueyama, bạn nên thư thả thưởng thức sự thay đổi của con đường dẫn từ lối vào đến chính điện thay vì vội vàng viếng đền.
Khi lần lượt ngắm cổng torii, vật cúng tiến, chính điện và bia đá, bạn sẽ cảm nhận tự nhiên rằng thị trấn gốm sứ Arita đã phát triển cùng với tín ngưỡng.
Chỉnh lại tâm thế ở lối vào
Vì đền là nơi tín ngưỡng, nên trước khi vào khuôn viên hãy dừng lại, chỉnh mũ và điều tiết âm lượng trò chuyện để viếng đền một cách bình tâm.
Khi chụp ảnh, điều quan trọng trước tiên là chọn vị trí không cản trở dòng người đang viếng đền.
Lặng lẽ viếng tại chính điện
Tại chính điện, hãy giữ tư thế ngay ngắn và chắp tay lặng lẽ theo nghi thức viếng đền thông thường.
Cơ bản là hai lần cúi, hai lần vỗ tay, một lần cúi, nhưng nếu bạn chưa tự tin về nghi thức, điều quan trọng nhất vẫn là quan tâm đến người xung quanh, không gây ồn và giữ thái độ kính trọng.
Hướng lòng về bia tổ nghề gốm Yi Sam-pyeong
Trong khuôn viên có bia tổ nghề gốm Yi Sam-pyeong, một địa điểm quan trọng để suy ngẫm về lịch sử gốm sứ Arita.
Arita là thị trấn đã duy trì nghề thủ công với tư cách là vùng đất đầu tiên nung ra đồ sứ ở Nhật Bản.
Ngoái nhìn lại khuôn viên sau khi viếng
Sau khi viếng xong, đừng vội đi đến điểm tiếp theo, hãy ngắm lại một lần nữa cổng torii và các vật cúng tiến để ấn tượng thêm sâu sắc.
Những thứ ban đầu trông như đồ trang trí dần hiện ra như vật cúng tiến đón nhận lời cầu nguyện của thị trấn gốm sứ.
Với người lần đầu ghé thăm, đi theo trình tự sau sẽ dễ nắm bắt ý nghĩa của nơi này.
| Trình tự | Việc cần làm | Điểm cần ngắm |
|---|---|---|
| Lối vào | Cúi chào | Vị trí đường ray |
| Cổng torii | Ngắm hoa văn | Sứ trắng và xanh |
| Chính điện | Chắp tay | Không khí tĩnh lặng |
| Bia đá | Nghĩ về cội nguồn | Cội nguồn gốm Arita |
Quy tắc viếng đền mà du khách đến Nhật cần biết
Đền Sueyama trước khi là một điểm du lịch, vốn là nơi linh thiêng được người dân địa phương trân trọng.
Du khách chưa quen với đền Nhật Bản cũng có thể yên tâm viếng đền nếu chú ý đến sự tĩnh lặng và lòng kính trọng.
Chụp ảnh ưu tiên con người và lời cầu nguyện
Cổng torii bằng sứ và tượng komainu là những điểm nhấn khiến bạn muốn chụp ảnh, nhưng cần chú ý ở những khung cảnh có mặt người viếng đền lọt vào hoặc gần người đang cầu nguyện.
Tại nơi có bảng thông báo về việc cho phép chụp ảnh hay không, hãy ưu tiên theo chỉ dẫn đó.
Ngắm nhìn mà không chạm vào
Các vật cúng tiến trong khuôn viên càng nhìn gần càng thấy rõ chất cảm, nhưng nguyên tắc là thưởng ngoạn mà không chạm tay.
Vì vật cúng tiến bằng sứ hay đồng xanh đã được lưu truyền lâu đời, nên hãy giữ khoảng cách khi ngắm để dành cho những người ghé thăm sau.
Vật phẩm ban tặng tuân theo hướng dẫn của đền
Tại đền Sueyama có giới thiệu các vật phẩm ban tặng như bùa hộ mệnh bằng sứ và sổ goshuin (sổ nhận dấu ấn đền chùa).
Nếu muốn nhận vật phẩm ban tặng, hãy xem bảng thông báo tại chỗ và hướng dẫn của đền, rồi bình tĩnh xếp hàng chờ đến lượt.
Đừng nghĩ quá phức tạp về quy tắc, hãy lấy tiêu chí là liệu những người cùng ở trong đền có thấy dễ chịu hay không, bạn sẽ dễ phán đoán hơn.
| Tình huống | Hành động tốt | Điều nên tránh |
|---|---|---|
| Lối đi đền | Đi sát mép | Nói lớn tiếng |
| Trước chính điện | Lặng lẽ chờ | Làm rối hàng chờ |
| Khi chụp ảnh | Tránh người | Chụp người cầu nguyện |
| Trước vật cúng tiến | Giữ khoảng cách | Chạm tay vào |
Đường ray và an toàn cần lưu ý trước khi đi đến đền
Điều cần biết trước khi ghé thăm đền Sueyama là chỗ giao cắt đường ray gần lối vào.
Lối vào đền băng qua đường ray tuyến JR Sasebo, và vì chỗ giao cắt gần lối vào không có rào chắn, nên khi chuông báo bắt đầu kêu không được bước vào khu vực giao cắt, và khi băng qua hãy quan sát hai bên.
Không bước vào khi chuông báo kêu
Tại chỗ giao cắt đường ray, hãy ưu tiên an toàn hơn mong muốn chụp ảnh.
Điều quan trọng là trong lúc chuông báo đang kêu, dù ở vị trí trông có vẻ gần, cũng không tiến vào trong đường ray.
Không dừng lại quanh khu vực đường ray
Khung cảnh đền và đường sắt ở gần nhau là một nét ấn tượng của đền Sueyama, nhưng khu vực quanh đường ray là nơi để di chuyển chứ không phải nơi chụp ảnh.
Vì khi vừa đi vừa nhìn máy ảnh hay điện thoại sẽ khó nhận ra âm thanh xung quanh, nên trước và sau khi băng qua hãy rời mắt khỏi màn hình.
Nhắc nhở cả người đi cùng
Khi ghé thăm cùng gia đình hay bạn bè, việc tất cả cùng xác nhận an toàn trước khi băng qua chỗ giao cắt sẽ yên tâm hơn.
Ngay cả khi bất đồng ngôn ngữ, nếu cùng chia sẻ hành động "nghe chuông báo kêu thì dừng lại", mọi người sẽ ít bối rối hơn.
| Tình huống | Hành động | Lý do |
|---|---|---|
| Có chuông báo | Không băng qua | Ưu tiên tàu |
| Trước khi qua | Nhìn hai bên | Xác nhận an toàn |
| Đang chụp ảnh | Ra khỏi khu vực đường ray | Tránh xâm nhập |
| Có người đi cùng | Nhắc nhở nhau | Tránh lạc nhau |
Cách đi đến đền Sueyama và thông tin cơ bản khi viếng đền
Đền Sueyama tọa lạc tại 2-5-1 Ōtaru, thị trấn Arita, huyện Nishimatsuura, tỉnh Saga, nằm ở trung tâm khu Arita Uchiyama nơi tập trung các lò gốm và cửa hàng gốm sứ Arita.
Không mất phí tham quan, nếu muốn nhận vật phẩm ban tặng hãy xem bảng thông báo tại chỗ và hướng dẫn của đền.
Cách đi bằng tàu và ô tô
Bằng phương tiện công cộng, từ ga JR Arita đi taxi khoảng 5 phút hoặc đi bộ khoảng 25 phút, từ ga JR Kami-Arita đi bộ khoảng 10 phút là mức tham khảo.
Khi đi bằng ô tô, từ nút giao Hasami-Arita khoảng 15 phút là mức tham khảo, bãi đỗ xe hãy sử dụng theo hướng dẫn trong khuôn viên và khu vực xung quanh.
Thông tin về các cơ sở nên biết thêm
Quanh đền có nhiều cửa hàng cho bạn trải nghiệm vẽ tranh trên gốm Arita và mua sắm, nhà vệ sinh cùng các cơ sở nghỉ ngơi rải rác trong phố cổ Arita Uchiyama.
Vì thời điểm có hội chợ gốm sứ dễ đông đúc, nên nếu muốn thư thả thưởng ngoạn khuôn viên đền, hãy tránh khoảng thời gian đó để dễ viếng đền trong yên tĩnh.
Góc nhìn để tận hưởng kết hợp với dạo phố Arita
Đền Sueyama dù ghé thăm riêng cũng là nơi đáng nhớ, nhưng khi kết hợp với dạo phố Arita, bạn sẽ hiểu sâu hơn về thị trấn gốm sứ.
Nếu ghé đền trước khi chọn mua gốm, cách nhìn những món gốm bày trước cửa hàng cũng sẽ thay đổi đôi chút.
Kết nối với phố cổ Arita Uchiyama
Arita Uchiyama được biết đến là khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng, mang cảnh quan đan xen giữa lò gốm, nhà thương gia, nhà phố kiểu Nhật và kiến trúc kiểu Tây.
Khi dạo bộ sau khi chạm đến tín ngưỡng gốm sứ tại đền Sueyama, bạn sẽ cảm thấy từng ngôi nhà trong phố gắn kết với lịch sử gốm sứ Arita.
Biết bối cảnh trước khi chọn gốm
Khi mua gốm ở nơi du lịch, thay vì chỉ chọn theo hình dáng và giá cả, việc biết câu chuyện của vùng đất rồi mới chọn sẽ giúp lưu lại kỷ niệm sâu sắc hơn.
Sau khi ghé thăm đền Sueyama, mắt bạn sẽ tự nhiên hướng đến độ sáng của sứ trắng và hoa văn màu xanh lam.
Tận hưởng sự tĩnh lặng theo từng mùa
Tại đền Sueyama, bạn cũng có thể thưởng ngoạn cảnh sắc bốn mùa.
Trong ánh sáng dịu nhẹ mùa xuân, màu xanh mùa hè, sắc trầm mùa thu (mùa lá đỏ), bầu không khí trong trẻo mùa đông, cách nhìn cùng một cổng torii hay chính điện sẽ dần thay đổi.
Tổng kết: Ngôi đền để lặng lẽ thưởng ngoạn thị trấn gốm sứ
Đền Sueyama không chỉ là nơi chiêm ngưỡng vẻ đẹp của gốm sứ Arita, mà còn là ngôi đền cho bạn chạm đến tín ngưỡng đã nâng đỡ thị trấn gốm sứ.
Khi ngắm kỹ cổng torii bằng sứ, tượng komainu và những món gốm cúng tiến, ký ức về chuyến đi mang đậm chất Arita sẽ thêm sâu sắc.
Khi ghé thăm, hãy trân trọng sự tĩnh lặng của ngôi đền, và tại chỗ giao cắt đường ray gần lối vào hãy ưu tiên chuông báo cùng việc quan sát hai bên.
Kết hợp với dạo phố Arita Uchiyama và tìm mua gốm, đền Sueyama sẽ trở thành cánh cửa giúp du khách đến Nhật hiểu về vùng đất thủ công.
