Tamaudun là gì? Tìm hiểu về lăng mộ hoàng gia của Vương quốc Ryūkyū
Tamaudun là lăng mộ hoàng gia gắn liền với Vương quốc Ryūkyū còn lưu lại tại Shuri, một di sản văn hóa lịch sử được xây dựng vào năm 1501.
Đây không hẳn là một điểm du lịch hào nhoáng, mà là nơi nên đi bộ và cảm nhận trong tĩnh lặng lịch sử của vương quốc cùng những lời cầu nguyện dành cho người đã khuất, để hiểu sâu hơn về nơi này.
Nhìn nhận như lăng mộ của vương triều Shō thứ hai
Tamaudun được vua Shō Shin (Shō Shin-ō) xây dựng vào năm 1501 để cải táng hài cốt của cha ông là vua Shō En (Shō En-ō), và sau đó trở thành lăng mộ của vương triều Shō thứ hai.
Vì là không gian thờ phụng các vị vua, hoàng hậu và hoàng tộc, nơi đây mang một sự trang nghiêm khác biệt so với các đền chùa hay di tích thành quách thông thường.
Khi đến thăm, trước khi chụp ảnh, bạn nên cảm nhận không khí của nơi này trước, đồng thời tự nhiên điều chỉnh âm lượng giọng nói và cách đi lại của mình.
Nơi cảm nhận lịch sử Shuri một cách sống động
Tamaudun nằm gần thành Shuri (Shuri-jō), là nơi bổ sung cho lịch sử của Shuri từng là trung tâm chính trị và nghi lễ của vương quốc.
Nếu chỉ ngắm thành Shuri, ta thường chú ý đến diện mạo bề ngoài của hoàng cung, nhưng khi kết hợp với Tamaudun, tầm nhìn sẽ mở rộng sang cả quan niệm sinh tử và văn hóa tang lễ của hoàng gia.
Khi đi bộ kết hợp cùng con đường lát đá, những con dốc và di tích thành quách của Shuri, cả khu phố sẽ hiện ra như một nơi mang nhiều tầng lớp lịch sử.
Vị thế là Di sản Thế giới và Quốc bảo
Tamaudun là di sản văn hóa được xếp vào hàng Quốc bảo, Di tích lịch sử cấp quốc gia và Di sản Thế giới.
Tháng 12 năm 2000, nơi đây được ghi danh vào Di sản Thế giới với tư cách là một phần của Quần thể Gusuku và các di sản liên quan của Vương quốc Ryūkyū, và đến tháng 12 năm 2018 được chỉ định là Quốc bảo với tư cách công trình kiến trúc.
Tamaudun là công trình kiến trúc đầu tiên tại tỉnh Okinawa được chỉ định là Quốc bảo, cho thấy giá trị to lớn của nó.
Tuy nhiên, việc biết đến giá trị và việc bày tỏ lòng tôn kính đối với nơi tĩnh lặng này cũng quan trọng như nhau.
Điểm nổi bật của Tamaudun: Lặng lẽ quan sát lăng mộ hoàng gia bằng đá
Điểm nổi bật của Tamaudun không nằm ở những trang trí phô trương, mà ở sự tĩnh lặng được tạo nên bởi cấu trúc đá, khoảng trống của khu vườn và cách bố trí các gian mộ.
Thay vì vội vàng so sánh từng chi tiết, bạn sẽ nhớ mãi ấn tượng khi cảm nhận bầu không khí thay đổi dần từ sân ngoài tiến vào bên trong.
Cảm giác ranh giới linh thiêng tạo nên bởi tường đá và sân trước
Tamaudun là lăng mộ hoàng gia được bao quanh bởi tường đá (ishigaki), càng tiến từ ngoài vào trong, không gian càng trở nên tĩnh lặng.
Bức tường đá không chỉ đơn thuần là hàng rào, mà được cảm nhận như ranh giới phân chia phố phường thường nhật với nơi cầu nguyện.
Với mặt bằng gần như hình chữ nhật được bao quanh bởi tường đá, phía sâu là các gian mộ, phía trước là khoảng sân rộng dùng cho nghi lễ, cấu trúc này càng làm tăng sự tĩnh lặng khi bạn đứng ngay chính diện.
Hiểu ý nghĩa của ba gian mộ (gian Đông, gian Giữa, gian Tây)
Các gian mộ của Tamaudun gồm gian Đông, gian Giữa và gian Tây; người ta cho rằng gian Giữa dùng để an vị thi hài trước khi rửa xương, còn sau khi rửa xương thì vua và hoàng hậu được an táng ở gian Đông, hoàng tộc được an táng ở gian Tây.
Khi biết cách phân chia này rồi ngắm nhìn, bạn sẽ nhận ra sự sắp xếp của công trình không chỉ là một thiết kế đối xứng đơn thuần, mà mang trật tự của một lăng mộ hoàng gia.
Khi ngắm gian mộ ở cự ly gần, thay vì quá tò mò về bên trong, tư thế bình tĩnh quan sát cách xếp đá bên ngoài và hình dáng mái sẽ phù hợp hơn.
| Tên gọi | Góc nhìn | Cảm nhận |
|---|---|---|
| Gian Giữa | Vai trò trung tâm | Dòng chảy tang lễ |
| Gian Đông | Vua và hoàng hậu | Sự uy nghi hoàng gia |
| Gian Tây | Nơi của hoàng tộc | Sự gắn kết dòng tộc |
| Sân trước | Sự rộng rãi của khoảng trống | Không gian cầu nguyện |
| Tường đá | Độ dày của hàng rào | Cảm giác ranh giới |
Ngắm nhìn hình dáng mộ hafu như một công trình kiến trúc
Các gian mộ của Tamaudun theo hình thức mộ hafu (hafubaka), tận dụng hang động tự nhiên đồng thời xếp tinh xảo các phiến đá vôi cắt sẵn ở mặt trước.
Mộ hafu, nếu hiểu như một hình thức mộ ở Okinawa có hình dáng mái, sẽ giúp du khách lần đầu nhìn thấy dễ hình dung hơn.
Tamaudun được xem là mộ hafu cổ nhất và lớn nhất trong số những công trình còn tồn tại; dù bằng đá nhưng trông như một công trình kiến trúc, nên có thể xem nó vừa là lăng mộ vừa là công trình thể hiện sự uy nghiêm của hoàng gia.
Ngắm sự tĩnh lặng của tổng thể thay vì đi tìm chi tiết trang trí
Tại Tamaudun, thay vì chỉ đi tìm những chi tiết trang trí nhỏ, bạn nên ngắm nhìn cảnh quan hòa quyện giữa khu vườn, tường đá, gian mộ và bầu trời bao la.
Bóng đổ của đá thay đổi dịu dàng theo ánh nắng mạnh và sự chuyển động của mây trời Okinawa.
Khi chụp ảnh, nếu bạn lùi ra xa để lấy trọn cấu trúc tổng thể thay vì chỉ một phần ở gần, sự trầm mặc đặc trưng của lăng mộ hoàng gia sẽ được truyền tải rõ nét.
Cách tham quan lần đầu: Đối diện như một nơi cầu nguyện
Tamaudun là nơi có thể ghé thăm du lịch, nhưng vốn dĩ là lăng mộ của hoàng gia.
Dù mục đích tham quan là học hỏi lịch sử, việc trước tiên mang tâm thế bước vào một nơi cầu nguyện sẽ làm thay đổi chất lượng chuyến đi.
Chuyển đổi tâm thế ngay từ lối vào
Ở khu vực lối vào, ngoài việc kiểm tra bản đồ và bảng chỉ dẫn, bạn cũng nên điều chỉnh âm lượng giọng nói và cách mang vác hành lý.
Trong các chuyến du lịch theo nhóm, ngay cả khi vừa đi vừa giải thích, việc ý thức nói năng sao cho không phá vỡ sự tĩnh lặng xung quanh sẽ giúp mọi người yên tâm.
Tại lối vào có một cơ sở trưng bày mang tên Hōenkan giới thiệu lịch sử của Tamaudun; nếu xem qua trước rồi mới tiến vào không gian bên ngoài, bạn sẽ dễ hiểu ý nghĩa của các gian mộ hơn.
Cảm nhận dòng chảy từ ngoài tiến vào trong
Tại Tamaudun, thay vì vừa đến đã đi xem ngay các gian mộ, việc đón nhận chính dòng chảy tiến từ sân ngoài vào bên trong như một trải nghiệm sẽ phù hợp hơn.
Khi bước vào không gian được bao quanh bởi tường đá, bạn sẽ có cảm giác như tách khỏi âm thanh phố xá đôi chút, một dòng thời gian khác với sự náo nhiệt của Shuri đang trôi qua.
Bảng dưới đây sắp xếp những góc nhìn nên lưu ý trong lúc tham quan theo dòng chảy hành động.
| Tình huống | Điều cần ý thức | Cách ngắm nhìn |
|---|---|---|
| Lối vào | Chuyển sang tĩnh lặng | Kiểm tra chỉ dẫn |
| Sân ngoài | Giữ khoảng cách | Ngắm tổng thể |
| Tường đá | Cảm nhận ranh giới | Cách xếp đá |
| Trước gian mộ | Giữ lòng tôn kính | Quan sát hình dáng |
| Trước khi ra về | Lưu lại dư âm | Ngoảnh nhìn lại |
Bí quyết tận hưởng Tamaudun kết hợp cùng dạo bộ Shuri
Khi kết hợp Tamaudun với các di sản văn hóa và việc dạo bộ khu phố quanh thành Shuri, bạn có thể cảm nhận rộng hơn về lịch sử Vương quốc Ryūkyū.
Cùng ở Shuri nhưng thành quách, utaki (nơi thờ cúng thiêng liêng), đường lát đá và lăng mộ hoàng gia có vai trò không gian khác nhau, nên vừa đi bộ vừa so sánh sẽ dễ khắc ghi vào ký ức.
Phân biệt vai trò với khu vực quanh thành Shuri
Khu vực quanh thành Shuri là nơi dễ hình dung về chính trị và nghi lễ của vương quốc, còn Tamaudun là nơi cảm nhận tang lễ và lời cầu nguyện của hoàng gia.
Tamaudun nằm gần cổng Shurei-mon của thành Shuri, ở vị trí thuận tiện để di chuyển bằng cách đi bộ.
Khi ý thức về sự khác biệt vai trò này, lịch sử Shuri sẽ hiện ra không phải là tập hợp các điểm du lịch, mà là hoạt động của một kinh đô vương quốc.
Nếu đi bộ qua không gian thành quách trước rồi sau đó ghé thăm Tamaudun, sự tương phản giữa nơi bề ngoài và nơi nội tâm của hoàng gia sẽ để lại ấn tượng sâu sắc.
Thong thả với một khu phố nhiều dốc
Shuri là khu vực gây ấn tượng với những con dốc và đường lát đá.
Bạn nên chọn giày dễ đi, và vào những ngày sau mưa hoặc nắng gắt, hãy chú ý đến đường đi dưới chân cùng sức khỏe của mình để yên tâm.
Thay vì lấp đầy lịch trình bằng những con số, việc dành khoảng trống để tận hưởng sự nhấp nhô của phố phường và sự thay đổi của cảnh sắc sẽ tạo nên một chuyến đi đậm chất Shuri.
Cách nghỉ ngơi khi tham quan liên tục nhiều di sản văn hóa
Vào những ngày tham quan liên tiếp nhiều di sản văn hóa, việc chỉ mải đọc thuyết minh sẽ dễ khiến bạn mệt mỏi.
Tại Tamaudun, sau khi đọc chỉ dẫn, nếu bạn dừng chân đôi chút để ngắm màu sắc của đá và sự tĩnh lặng của khu vườn, các thông tin sẽ tự nhiên được sắp xếp lại trong đầu.
Khi lồng ghép kế hoạch cà phê hay ăn uống vào hành trình dạo quanh, bạn nên sắp xếp sao cho giữ được tâm trạng bình yên trước và sau khi ghé Tamaudun.
Nguyên tắc ứng xử cần giữ tại Tamaudun: Lưu ý về chụp ảnh, giọng nói và việc ra vào
Tamaudun là nơi bạn nên trân trọng đối diện với tư cách vừa là di sản văn hóa vừa là nơi an nghỉ, thay vì chỉ nhắm đến việc chụp ảnh đẹp.
Việc chụp ảnh với mục đích thương mại, đăng tải, hoặc mượn ảnh do thành phố sở hữu đều cần xin phép trước.
Ý thức về mục đích và xung quanh khi chụp ảnh
Ngay cả khi chụp ảnh để lưu giữ làm kỷ niệm cá nhân, bạn cũng không thể thiếu sự lưu tâm đến những người xung quanh, các gian mộ và bảng chỉ dẫn.
Ở những nơi bị hạn chế ra vào hoặc có hành vi bị cấm theo bảng thông báo, xin hãy tuân theo chỉ dẫn tại chỗ.
Khi đăng lên mạng xã hội, để truyền tải rằng đây là một nơi cầu nguyện, bạn nên tránh những cách diễn đạt quá nhẹ nhàng hay các tư thế đùa giỡn.
Điều chỉnh âm lượng giọng nói
Tại Tamaudun, những cuộc trò chuyện ngắn gọn và nhẹ nhàng sẽ phù hợp hơn là những cuộc chuyện trò ồn ào.
Ngay cả khi nghe hướng dẫn viên thuyết minh hay giải thích cho bạn bè, hãy ý thức âm lượng sao cho người ở gần cũng có thể tham quan trong yên tĩnh.
Nếu đi cùng trẻ nhỏ, việc nhẹ nhàng chia sẻ trước khi vào rằng không được chạy nhảy và đây là nơi an nghỉ sẽ giúp bạn yên tâm hơn.
Không chạm quá nhiều vào đá hay cây cối
Những khối đá xếp và các yếu tố trong vườn của di sản văn hóa là những gì đã được gìn giữ qua thời gian dài.
Việc ngồi lên đá, tựa vào đá hay di chuyển cây cối để chụp ảnh là những hành vi bạn nên tiết chế.
Việc tuân thủ đường đi dưới chân và phạm vi tham quan được chỉ định cũng chính là cách để lưu lại cảnh quan nguyên vẹn cho những người đến sau.
Sắp xếp những hành vi du khách dễ phân vân
Đối với du khách đến từ nước ngoài, cách ứng xử tại nơi an nghỉ có thể khác nhau về cảm nhận tùy theo quốc gia và văn hóa.
Khi phân vân, nếu lấy ba tiêu chí làm chuẩn: đi lại nhẹ nhàng, tuân theo chỉ dẫn, tránh những hành vi có vẻ cần xin phép, bạn sẽ dễ đưa ra quyết định hơn.
Bảng dưới đây là gợi ý để suy nghĩ về cách ứng xử tại Tamaudun.
| Tình huống | Hành động nên làm | Hành động nên tránh |
|---|---|---|
| Trò chuyện | Nói khẽ | Ồn ào lớn tiếng |
| Chụp ảnh | Kiểm tra bảng chỉ dẫn | Bố cục gượng ép |
| Tường đá | Giữ khoảng cách | Ngồi lên |
| Trước gian mộ | Đứng lặng lẽ | Đùa giỡn |
| Đăng bài | Kèm sự tôn kính | Dàn dựng hời hợt |
Diện mạo Tamaudun thay đổi theo mùa và thời tiết
Tamaudun là không gian đá ngoài trời, nên ấn tượng thay đổi theo mùa và thời tiết.
Thay vì ngắm nhìn theo cùng một cách vào mọi thời điểm, nếu bạn lấy ánh sáng, độ ẩm, làn gió và màu trời làm điểm tựa, cảnh quan tĩnh lặng sẽ được cảm nhận sâu sắc hơn.
Ngày nắng thưởng thức bóng đổ của đá
Vào ngày nắng, độ sáng của đá vôi và đường viền bóng đổ dễ nhìn thấy hơn, giúp cảm nhận rõ hình dáng các gian mộ và sự chồng lớp của tường đá.
Mùa hè Okinawa nắng rất gắt, nên việc chuẩn bị các biện pháp chống nóng cơ bản như mũ và đồ uống, cũng như không cố đứng lại quá lâu là điều quan trọng.
Vào những lúc ánh sáng mạnh, nếu bạn dành thời gian ngắm sắc thái của đá bằng mắt thường thay vì chụp ảnh, sự tĩnh lặng của không gian sẽ dễ lưu lại hơn.
Ngày mưa hoặc nhiều mây thưởng thức bầu không khí trầm mặc
Vào ngày mưa hoặc nhiều mây, màu sắc của đá trông ẩm ướt hơn, tạo nên bầu không khí trầm lắng khác với ngày quang đãng.
Okinawa vào khoảng tháng 5 đến tháng 6 là mùa mưa (tsuyu), đường dưới chân có thể trơn trượt, nên bạn hãy đi chậm lại và chú ý đến các bậc thềm cũng như bề mặt đá để yên tâm.
Ngay cả khi thay đổi kế hoạch do thời tiết, hãy kiểm tra tình hình mở cửa và điều kiện tham quan trước khi đến.
Thông tin cơ bản về Tamaudun: Giá vé, giờ mở cửa và cách đi đến
Để tham quan Tamaudun suôn sẻ, việc nắm trước các thông tin cơ bản như giá vé, giờ mở cửa và cách đi đến sẽ giúp bạn yên tâm.
Trước khi thực sự đến thăm, hãy kiểm tra tình hình mở cửa, giá vé và điều kiện tham quan.
Giá vé và giờ mở cửa tham khảo
Giá vé là 300 yên cho người lớn (cá nhân), 150 yên cho trẻ em (cá nhân); đoàn từ 20 người trở lên là 240 yên cho người lớn và 120 yên cho trẻ em.
Giờ mở cửa từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều, thời gian ngừng nhận khách vào là 5 giờ 30 phút chiều.
Nơi đây mở cửa quanh năm không nghỉ, nên cũng dễ đưa vào lịch trình.
| Phân loại | Cá nhân | Đoàn (từ 20 người) |
|---|---|---|
| Người lớn | 300 yên | 240 yên |
| Trẻ em | 150 yên | 120 yên |
| Mở cửa | 9 giờ đến 18 giờ | Nhận khách đến 17 giờ 30 |
Cách đi đến và cách dạo bộ khu vực xung quanh
Để đến Tamaudun, bạn có thể đi từ ga Shuri (Shuri Station) của tàu điện một ray đô thị Okinawa Yui Rail và đi bộ khoảng 15 phút.
Nơi đây gần cổng Shurei-mon của thành Shuri, ở vị trí thuận tiện để ghé thăm kết hợp với việc dạo chơi công viên thành Shuri.
Shuri là khu vực có nhiều dốc và đường lát đá, nên bạn hãy chọn giày dễ đi và dành dư dả thời gian để đến sẽ thoải mái hơn.
Tổng kết: Chạm vào lịch sử và sự tĩnh lặng của Ryūkyū tại Tamaudun
Tamaudun là lăng mộ hoàng gia của Vương quốc Ryūkyū còn lưu lại ở Shuri, nơi bạn có thể lặng lẽ cảm nhận lịch sử hoàng gia, văn hóa tang lễ và kiến trúc bằng đá.
Không chỉ đi tìm điểm nổi bật, mà khi thưởng thức sự thay đổi bầu không khí từ sân ngoài tiến vào gian mộ cùng sự tĩnh lặng được bao quanh bởi tường đá, ấn tượng chuyến thăm sẽ sâu sắc hơn.
Khi kết hợp với việc dạo chơi khu vực quanh thành Shuri, bạn có thể hiểu được sự liên kết giữa sân khấu bề ngoài của vương quốc và nơi cầu nguyện.
Khi đến thăm, đừng quên lưu tâm đến việc chụp ảnh, giọng nói và việc ra vào, hãy đối diện với Tamaudun bằng lòng tôn kính vì đây vừa là di sản văn hóa vừa là nơi an nghỉ.
Đánh giá (0)