Bảo tàng Tưởng niệm Tōyama — Nơi kết nối kiến trúc, khu vườn và mỹ thuật
Bảo tàng Tưởng niệm Tōyama ở thị trấn Kawajima, tỉnh Saitama là cơ sở mở cửa đồng thời dinh thự Tōyama, một Tài sản Văn hóa Quan trọng cấp quốc gia, khu vườn dạo cảnh và bảo tàng mỹ thuật.
Tōyama Gen’ichi, người sáng lập Chứng khoán Nikkō, đã khôi phục ngôi nhà nơi ông sinh ra nhưng phải rời bỏ khi còn nhỏ, rồi xây dựng nơi này thành chỗ ở cho người mẹ Mii từng trải qua nhiều gian khó.
Dinh thự khởi đầu như một mái nhà dành cho mẹ
Dinh thự Tōyama hoàn thành năm 1936, với chuỗi không gian có chiều sâu nối tiếp từ cổng nagayamon đến tiền sảnh, hành lang trải chiếu tatami và các phòng kiểu Nhật.
Thay vì chỉ nhìn vào vẻ xa hoa, hãy nghĩ về chức năng của từng phòng trong một ngôi nhà vừa phục vụ cuộc sống của người mẹ vừa đón tiếp khách; nhờ đó kiến trúc sẽ trở nên gần gũi hơn.
Bảo tàng mở cửa cho công chúng vào năm 1970
Sau khi mẹ qua đời, Tōyama Gen’ichi chủ yếu dùng nơi này để tiếp khách, rồi về sau công trình được chuyển thành bảo tàng tưởng niệm nhằm bảo tồn tòa nhà và giới thiệu các tác phẩm mỹ thuật.
Tòa nhà bảo tàng mỹ thuật được hoàn thiện nhân dịp mở cửa cho công chúng năm 1970, truyền tải bộ sưu tập trong một không gian trưng bày khác với dinh thự.
Nếu trước tiên kiểm tra vị trí của 3 tòa nhà, khu vườn và bảo tàng trên sơ đồ tổng thể, bạn sẽ dễ hiểu hơn ý nghĩa của việc đi dọc những hành lang dài.
Thay vì ghi nhớ tên từng phòng, hãy chú ý đến sự khác biệt giữa các công năng sinh hoạt, tiếp khách và cầu nguyện.

Khám phá sự khác nhau giữa tòa Đông, tòa Trung và tòa Tây của dinh thự Tōyama
Dinh thự Tōyama gồm cổng nagayamon cùng tòa Đông, tòa Trung và tòa Tây được nối với nhau bằng hành lang; thiết kế và vai trò thay đổi theo từng tòa.
Đừng xem đây là một ngôi nhà thống nhất theo một phong cách duy nhất; hãy vừa đi vừa so sánh phong cách nhà nông, kiến trúc shoin-zukuri và sukiya-zukuri.
Tòa Đông phản chiếu ký ức về ngôi nhà thời thơ ấu
Tòa Đông mái tranh tái hiện mang tính biểu tượng ngôi nhà nơi Tōyama Gen’ichi chào đời, lấy kiểu nhà của địa chủ nông thôn làm nền tảng và kết hợp cả yếu tố nhà ở của tầng lớp võ sĩ.
Hãy quan sát gian bếp có lò irori, các cột, trần nhà và mối liên hệ với nền đất doma để thấy không gian dành cho đời sống thường ngày được thể hiện như thế nào.
Tòa Trung là phòng khách trang trọng
Trung tâm của tòa Trung là đại sảnh theo kiến trúc shoin-zukuri truyền thống.
Từ tokonoma, cửa và vách ngăn, đường chiếu tatami cùng sự kết nối giữa các phòng, bạn có thể nhận ra tính chính diện và trật tự dùng để đón khách.
Tòa Tây thể hiện sự tinh tế của sukiya
Tòa Tây mang kiến trúc sukiya-zukuri với thiết kế lấy cảm hứng từ trà thất, bố trí phòng riêng của Mii ở trung tâm, bên cạnh là các phòng phụ và gian thờ Phật.
Hãy nhìn kỹ sự thay đổi về vật liệu và cách hoàn thiện, chẳng hạn trần kakekomi và hành lang kết hợp chiếu tatami với sàn gỗ.
Dưới đây là đặc điểm của 3 tòa nhà, được phân theo chức năng không gian và điểm quan sát.
| Tòa nhà | Đặc trưng chính | Điểm quan sát |
|---|---|---|
| Tòa Đông | Phong cách nhà địa chủ nông thôn | Mái tranh, lò irori |
| Tòa Trung | Shoin-zukuri | Đại sảnh, tokonoma |
| Tòa Tây | Sukiya-zukuri | Trần nhà, hành lang |
| Cổng nagayamon | Lối vào dinh thự | Trục nhìn từ cổng |
Tại ranh giới giữa các tòa, hãy tìm những vị trí thay đổi vật liệu sàn, trần và bề mặt cột để trực tiếp cảm nhận sự khác nhau giữa các phong cách.
Ý đồ thiết kế không chỉ thể hiện qua trang trí mà còn ở cách hành lang chuyển hướng và cách không gian mở ra khu vườn.

Nhìn lại dinh thự từ khu vườn dạo cảnh
Tính cả khu vực vòng xe từ cổng nagayamon, khu vườn rộng khoảng 3.000 m², cho phép bạn kiểm chứng từ bên ngoài cảnh quan từng thấy khi ở trong tòa nhà.
Khi lần lượt tìm thấy tháp đá 13 tầng, đèn đá, dòng nước giếng và cây cỏ theo mùa, bạn sẽ nhận ra khu vườn không chỉ là phông nền cho các phòng kiểu Nhật.
Chú ý ranh giới giữa tòa nhà và khu vườn
Khi nhìn ra vườn từ hiên engawa hoặc cửa sổ, cột và cửa vách ngăn chia cảnh vật như một khung tranh.
Sau khi ra vườn, hãy quay lại nhìn cùng căn phòng đó và so sánh mối liên hệ giữa độ cao mái, các ô mở và cách bố trí cây xanh.
Đừng đánh giá bốn mùa chỉ qua hoa
Mùa xuân có hoa mơ, hoa anh đào, đỗ quyên và satsuki; mùa hè có hoa diên vĩ Nhật Bản và sen trong hào; mùa thu có lá đỏ tô điểm cho khu vườn.
Thời điểm hoa nở và lá đổi màu thay đổi theo thời tiết, vì vậy đừng chỉ nhắm đến mùa đẹp nhất mà hãy quan sát cả rêu, đá, dáng cây cùng sự biến đổi của ánh sáng và bóng đổ.
Trong vườn, đừng đi ngược lộ trình và không bước vào phía trong các phiến đá dạo hoặc khu vực trồng cây.
Vào ngày mưa, đá và rêu dễ trơn trượt; hãy nhìn bước chân và đừng cố thay đổi vị trí chụp ảnh.

Ngắm bộ sưu tập tại bảo tàng mỹ thuật của Bảo tàng Tưởng niệm Tōyama
Bộ sưu tập của Bảo tàng Tưởng niệm Tōyama gồm khoảng 11.000 hiện vật, trong đó có thư họa Nhật Bản và Trung Quốc, đồ gốm sứ, búp bê, hàng dệt nhuộm và đồ thủ công mỹ nghệ từ nhiều nơi trên thế giới.
Hàng dệt nhuộm chiếm khoảng 70% toàn bộ bộ sưu tập, cho phép so sánh nghề thủ công Đông và Tây thông qua chất liệu dệt.
Bộ sưu tập có cả tác phẩm được chỉ định là Tài sản Văn hóa Quan trọng cấp quốc gia, nhưng không phải tất cả đều được trưng bày thường xuyên; chúng lần lượt xuất hiện trong nhiều triển lãm theo chủ đề mỗi năm.
Tác phẩm trưng bày thay đổi theo từng kỳ triển lãm
Nếu có tác phẩm muốn xem, hãy kiểm tra thời gian, lịch thay đổi hiện vật và cách phân chia giai đoạn đầu, giai đoạn sau trong thông tin triển lãm.
Cũng có những thời kỳ chỉ mở dinh thự và khu vườn, nên điều quan trọng là xác nhận bảo tàng mỹ thuật có trưng bày hay không cùng với giá vé vào cửa.
Kết nối tokonoma trong dinh thự với các tác phẩm
Bộ sưu tập phát triển từ những tác phẩm mỹ thuật và thủ công được sưu tầm để trang trí 8 tokonoma trong dinh thự Tōyama.
Sau khi xem chất liệu và chủ đề của tác phẩm tại bảo tàng rồi quay lại dinh thự, bạn có thể hình dung chúng từng được thưởng thức trong phòng kiểu Nhật như thế nào.
Dưới đây là những góc nhìn có thể nhận được khi thay đổi thứ tự tham quan.
| Thứ tự | Góc nhìn có được trước | Điều kiểm chứng tiếp theo |
|---|---|---|
| Dinh thự→Khu vườn | Cảnh nhìn từ bên trong | Ngoại thất và cây xanh |
| Khu vườn→Dinh thự | Cách bố trí tòa nhà | Cửa sổ và hiên engawa |
| Dinh thự→Bảo tàng | Vai trò của tokonoma | Chất liệu tác phẩm |
| Bảo tàng→Dinh thự | Bộ sưu tập | Không gian trưng bày tác phẩm |
Trong phần thuyết minh triển lãm, hãy đọc tên tác phẩm, niên đại và chất liệu, rồi chọn ghi nhớ một yếu tố liên hệ với không gian dinh thự để sau đó dễ nhìn lại trải nghiệm hơn.
Ánh sáng và tủ kính trong phòng trưng bày được điều chỉnh nhằm bảo quản hiện vật, vì vậy đừng đưa mặt hoặc hành lý quá sát những chỗ khó nhìn.

Kiểm tra trước ngày mở cửa và cách đi đến Bảo tàng Tưởng niệm Tōyama
Giờ mở cửa thông thường là từ 10:00 đến 16:30, khách được vào đến 16:00.
Về nguyên tắc, bảo tàng đóng cửa vào thứ Hai; nếu rơi vào ngày lễ thì mở cửa và nghỉ vào ngày hôm sau, đồng thời cũng đóng vào dịp cuối năm, đầu năm và khi thay đổi triển lãm.
Lưu ý cả kế hoạch tháo dỡ để tu sửa
Để tháo dỡ và sửa chữa mái tranh cùng các hạng mục khác của dinh thự Tōyama, một Tài sản Văn hóa Quan trọng, Bảo tàng Tưởng niệm Tōyama dự kiến đóng cửa 1 năm kể từ khoảng tháng 9 năm 2027.
Thời gian thi công có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra thông báo đóng cửa và sửa chữa trước chuyến đi.
Kết hợp xe buýt và đi bộ khi dùng phương tiện công cộng
Nếu đi bằng phương tiện công cộng, hãy bắt xe buýt tuyến từ ga Kawagoe hoặc ga Okegawa, xuống tại Ushigayato rồi đi bộ đến bảo tàng.
Đối chiếu giờ xe, điểm lên xe, tuyến đi bộ và chuyến về với thông tin của đơn vị vận tải cùng bản đồ, rồi lập kế hoạch có đủ thời gian dự phòng.
Tham quan trong khi bảo vệ di sản văn hóa
Dinh thự Tōyama không phải công trình mới xây như một cơ sở du lịch hiện đại mà là Tài sản Văn hóa Quan trọng được mở cửa song song với công tác bảo tồn.
Hãy tuân thủ lộ trình, giới hạn ra vào, quy định chụp ảnh và cách xử lý hành lý tại chỗ; không chạm vào cửa vách ngăn, tường hoặc tủ trưng bày.
Không vào những khu vực thường không mở cửa
Tầng 2 của tòa Trung, trà thất tách biệt và một số không gian khác thường không mở cửa cho công chúng.
Vào những ngày không có thông tin về sự kiện hoặc mở cửa đặc biệt, đừng tự ý mở cửa hay bước qua dây chắn; hãy ngắm thiết kế từ phạm vi được phép tham quan.
Cùng chia sẻ không gian thưởng lãm yên tĩnh
Trên hành lang tatami và trong các phòng kiểu Nhật, hãy bước nhẹ, nói khẽ và nhường đường cho người phía sau khi dừng ở nơi hẹp.
Đừng tự quyết định việc dùng đèn flash, chân máy hay chụp ảnh thương mại; hãy ưu tiên hướng dẫn trong ngày và chỉ dẫn của nhân viên.
Tổng kết — Luân chuyển giữa 3 góc nhìn
Tại Bảo tàng Tưởng niệm Tōyama, việc luân chuyển giữa kiến trúc khác nhau của tòa Đông, tòa Trung và tòa Tây, khu vườn dạo cảnh cùng nhiều tác phẩm mỹ thuật và thủ công sẽ giúp văn hóa cư trú, tiếp khách hiện lên sống động và đa chiều.
Hãy kiểm tra triển lãm, ngày đóng cửa, phạm vi mở cửa và kế hoạch sửa chữa trong tương lai trước khi đến, đồng thời bố trí đủ thời gian.
Không chạm vào di sản văn hóa, giữ yên lặng, nhường đường cho nhau và quan sát kỹ mối liên hệ giữa vật liệu, không gian, khu vườn và tác phẩm.





Đánh giá (0)