Phố cổ Ōkawachiyama là gì: Dạo bộ làng gốm Imari
Ōkawachiyama là làng gốm trải rộng giữa thung lũng núi non thuộc thành phố Imari, tỉnh Saga.
Trong thung lũng hẹp ba mặt được bao bọc bởi núi non hiểm trở, con đường với khoảng 30 lò gốm, ống khói gạch, những cây cầu và tác phẩm điêu khắc làm từ sứ hòa quyện vào cảnh sắc tĩnh lặng.
Sức hấp dẫn của phố cổ này là bạn không chỉ mua gốm Imari (Imari-yaki) mà còn có thể vừa đi vừa cảm nhận bầu không khí của nơi đã sinh ra những món gốm.
Bối cảnh được gọi là "làng lò gốm bí mật"
Ōkawachiyama được giới thiệu là nơi đặt lò gốm ngự dụng (lò gốm do phiên trực tiếp quản lý) của dòng họ Nabeshima thuộc phiên Saga vào thời Edo.
Vì nơi đây nung những món gốm chất lượng cao để tiến cống cho triều đình và gia tộc Shōgun, đồng thời gìn giữ kỹ thuật và họa tiết không để lộ ra ngoài, nên được gọi là "làng lò gốm bí mật".
Tại lối vào thung lũng từng đặt một trạm kiểm soát quản lý người ra vào, và chính địa hình được núi non bao bọc cũng có thể cảm nhận như một phần của lịch sử.
Mối quan hệ giữa gốm Imari và gốm Nabeshima
Gốm "Imari" hiện đại được nung tại Ōkawachiyama được giải thích là kế thừa truyền thống của gốm Nabeshima (Nabeshima-yaki).
Gốm Nabeshima là một dạng thức của gốm Imari, có các loại như thanh từ Nabeshima, sometsuke Nabeshima và iro-Nabeshima.
Khi dạo phố, nếu để ý không chỉ đến tên gốm mà cả kỹ thuật và hoa văn dựa trên lịch sử lò gốm của phiên, bạn sẽ hiểu sâu hơn.
Nơi nên ghé đầu tiên
Hội quán gốm Imari Nabeshima được giới thiệu là cơ sở nằm ở cửa ngõ của Ōkawachiyama.
Bên trong hội quán trưng bày và bán các loại gốm Ōkawachiyama như thanh từ Nabeshima và iro-Nabeshima, lại có cả góc giải khát, nên đây là nơi dễ dùng làm điểm khởi đầu để nắm bắt không khí của gốm trước khi dạo bộ.
Việc dạo bộ lấy khu vực trước hội quán này làm điểm xuất phát, đi thong thả mất khoảng 2 tiếng là mức tham khảo.
Cảnh sắc và sắc thái gốm đáng ngắm tại phố cổ Ōkawachiyama
Khi dạo bộ Ōkawachiyama, thay vì chỉ ngắm công trình, nếu nhìn hình dáng núi, con đường lát đá, ống khói và những trang trí gốm như một khung cảnh hợp nhất, bạn sẽ ấn tượng hơn.
Ở những đoạn đường mòn nối tiếp, càng đi chậm bạn càng dễ nhận ra biển hiệu lò gốm và chi tiết trên các bức tường.
Cảnh sắc thung lũng núi và con đường lò gốm
Ōkawachiyama là nơi có các lò gốm và công viên lò gốm phiên Nabeshima nằm trong thung lũng hẹp.
Cảnh sắc với những tảng đá kỳ lạ dựng đứng và ba mặt bao quanh bởi núi non được ví như tranh thủy mặc, dù là thị trấn gốm sứ nhưng vẫn cảm nhận được sự tĩnh lặng của thiên nhiên, nên bạn có thể trải qua một khoảng thời gian khác hẳn chuyến đi chỉ tập trung mua sắm.
Ống khói gạch lưu giữ ký ức lò gốm
Những ống khói gạch hiện ra trong phố là yếu tố tạo nên cảnh quan đặc trưng của làng gốm.
Thay vì chỉ chụp lớn riêng ống khói, nếu đưa cả mái lò gốm và sườn núi vào khung hình, bạn sẽ tạo được chiều sâu mang đậm chất Ōkawachiyama.
Tìm những cây cầu và tác phẩm điêu khắc bằng sứ
Trên đường dạo bộ, bạn có thể bắt gặp những trang trí và tác phẩm điêu khắc bằng sứ như cầu lò gốm phiên Nabeshima trang trí bằng gạch men và bình gốm Nabeshima, hay cầu thợ gốm với vòm xếp đá.
Chất cảm của sứ trắng, nét vẽ xanh và lớp men (yūyaku) bóng là những điểm dễ truyền tải bầu không khí ngay cả qua ảnh.
Thưởng thức âm thanh của tháp Meotoshi
Tại tháp Meotoshi dựng ở nền trạm kiểm soát cũ, bạn có thể nghe âm thanh trong trẻo tựa như chuông gió bằng gốm Imari.
Âm thanh trong trẻo ấy còn được chọn vào "100 cảnh âm thanh của Nhật Bản".
Tại nơi thưởng thức âm thanh, thay vì cứ nói lớn tiếng, nếu lắng tai nghe cùng tiếng gió và tiếng nước, bạn sẽ cảm nhận được sự tĩnh lặng của phố cổ.
Cách nhìn nên biết trước khi chọn gốm Imari
Gốm Imari, thay vì chỉ chọn theo màu sắc và giá cả bề ngoài, nếu nghĩ đến hình dáng, hoa văn và bối cảnh sử dụng sẽ trở thành món gốm lưu lại trong ký ức chuyến đi.
Vì ấn tượng khác nhau tùy từng lò gốm, nên khoảng thời gian không vội quyết định mà so sánh nhiều món gốm cũng là một phần thú vị.
Nghĩ về cách sử dụng dựa trên hình dáng món gốm
Đĩa, bát, chén trà, tượng nhỏ trang trí, khi hình dáng món gốm thay đổi thì cách dùng trong đời thường cũng đổi khác.
Dù là món gốm trông đẹp mắt khi đi du lịch, nếu hình dung cảnh dùng tại nhà bạn sẽ dễ chọn hơn.
Ngắm hoa văn và khoảng trống
Khi ngắm gốm Imari, nếu để ý không chỉ độ tỉ mỉ của nét vẽ mà cả cách bố trí khoảng trống màu trắng, ấn tượng sẽ thay đổi.
Nếu dùng làm đồ ăn, bạn nên hình dung khi bày món ăn lên thì hoa văn sẽ trông ra sao.
So sánh ấn tượng màu sắc
Thanh từ (seiji), sometsuke, iroe, dù cùng là gốm Imari nhưng ấn tượng màu sắc rất đa dạng.
Tông màu trầm lắng dễ dùng cho đời thường, còn nét vẽ rực rỡ lại có thú vui trưng bày.
Hãy sắp xếp các góc nhìn dễ phân vân khi chọn gốm bằng vài lời ngắn gọn.
| Điểm cần ngắm | Nơi chú ý | Cách dùng phù hợp |
|---|---|---|
| Hình dáng | Độ sâu và vành | Dùng cho bữa ăn |
| Hoa văn | Lượng khoảng trống | Dùng trang trí |
| Màu sắc | Độ đậm nhạt | Dùng thường ngày |
| Trọng lượng | Độ dễ cầm | Phù hợp làm quà |
Cách dạo bộ Ōkawachiyama thay đổi theo mùa và thời tiết
Phố cổ Ōkawachiyama thay đổi cách hiện ra tùy theo mùa và thời tiết.
Ngày nắng dễ thấy độ trắng của sứ và độ bóng của men, còn sau cơn mưa bầu không khí ẩm ướt của thung lũng khiến phố cổ mang ấn tượng trầm lắng.
Ngày nắng dễ nhìn chi tiết
Vào ngày trời sáng, bạn dễ nhìn thấy trang trí trên cầu và tường, cùng sự khác biệt màu sắc của gốm.
Khi chụp ảnh, để sứ trắng không bị chụp quá sáng dưới ánh nắng mạnh, hãy đổi góc một chút sẽ giữ được bầu không khí.
Sau mưa cảm nhận không khí núi non
Trong làn sương sau mưa, cảnh sắc thung lũng núi trông càng tĩnh lặng hơn.
Khi mặt đất ẩm ướt, đừng vội trên đường lát đá và dốc, nếu mang theo gốm hãy đóng chặt miệng túi để yên tâm.
Cách tận hưởng theo từng mùa
Trên lối đi bộ, mùa xuân có hoa anh đào (sakura), mùa thu có lá đỏ (momiji) là điểm nhấn, còn mùa hè có "Chợ chuông gió lò gốm phiên Nabeshima" tổ chức từ năm 2004, thường diễn ra từ tháng 6 đến tháng 8, với khoảng 3.000 chiếc chuông gió ngân lên âm thanh mát lành.
Bất kể có sự kiện hay không, nếu vừa đi vừa tìm dấu hiệu của mùa, bạn có thể thong thả thưởng ngoạn chính phố cổ.
Hãy sắp xếp cách hiện ra theo từng mùa thành góc nhìn quan sát.
| Mùa | Cách hiện ra | Cách tận hưởng |
|---|---|---|
| Xuân | Màu dịu nhẹ | Tìm hoa cỏ |
| Hạ | Lá xanh đậm | Lắng nghe âm thanh |
| Thu | Bóng đổ sâu | So sánh gốm |
| Đông | Đường nét tĩnh lặng | Ngắm ống khói |
Quy tắc cần gìn giữ ở thị trấn lò gốm
Ōkawachiyama vừa là điểm du lịch, vừa là thị trấn có những con người làm gốm, bán gốm và sinh sống.
Dù với du khách đến Nhật là cảnh sắc lạ lẫm, nhưng trước các lò gốm và cửa hàng, sự quan tâm lặng lẽ sẽ làm ấn tượng chuyến đi thêm đẹp.
Chụp ảnh chú ý đến sự cho phép và khoảng cách
Ngay cả khi chụp phố cổ ngoài trời, khi chụp bên trong cửa hàng, xưởng, sản phẩm hay đôi tay nghệ nhân, nguyên tắc là xác nhận trước.
Nếu mặt người hay cảnh đang làm việc lọt vào khung hình, điều quan trọng là không tự ý đến gần và biết quyết định không chụp.
Không tùy tiện chạm vào gốm
Gốm sứ có những món tinh tế hơn vẻ ngoài.
Khi phân vân không biết có được cầm lên hay không, hãy hỏi người bán, và di chuyển sao cho túi xách hay tay áo không va vào kệ để yên tâm.
Tận hưởng dạo phố trong tĩnh lặng
Trên đường hẹp, hãy chọn vị trí dừng lại sao cho không cản trở dòng người và xe qua lại.
Đừng tập trung quá vào chụp ảnh, nếu để ý cả âm thanh xung quanh và chuyển động của người khác, chuyến dạo bộ sẽ trầm lắng hơn.
Hãy sắp xếp các hành động cần ý thức tại thị trấn lò gốm thành việc nên làm và việc nên tránh.
| Tình huống | Nên | Điều nên tránh |
|---|---|---|
| Trong cửa hàng | Hỏi trước | Chụp ảnh không xin phép |
| Trước sản phẩm | Cầm bằng hai tay | Cầm bằng một tay |
| Gần xưởng | Giữ khoảng cách | Nhòm ngó |
| Đường hẹp | Đi sát mép | Chắn đường |
Chuẩn bị để chuyến dạo bộ đầu tiên thêm dễ chịu
Tại Ōkawachiyama, thay vì nhồi nhét quá nhiều mục tiêu, nếu tách riêng thời gian ngắm gốm và thời gian ngắm phố, bạn sẽ dễ dạo bộ hơn.
Ngay cả khi có lịch trình trước và sau buổi tham quan, để dành cho lúc gặp được món gốm ưng ý, nếu nghĩ trước cách mang về sẽ yên tâm hơn.
Cách đi từ ga Imari
Đến Ōkawachiyama, từ ga Imari của tuyến JR và đường sắt Matsuura đi ô tô khoảng 11 phút, đi xe buýt cũng khoảng 15 phút là mức tham khảo.
Trước hội quán có giới thiệu bãi đỗ xe miễn phí với khoảng 400 chỗ gồm cả xe lớn và xe thường.
Vì các lò gốm và hội quán chủ yếu hoạt động ban ngày, nên nếu dạo bộ từ buổi sáng đến đầu giờ chiều bạn sẽ thong thả hơn.
Ưu tiên sự dễ đi lại
Ở thị trấn có dốc và đường lát đá, giày dễ đi sẽ hữu ích.
Ngày mưa hoặc sau mưa hãy chú ý dưới chân, và khi chụp ảnh cũng nên xác nhận chỗ dừng lại trước rồi mới giơ máy ảnh để an toàn.
Chuẩn bị mang gốm về
Nếu có dự định mua gốm, để dành dư chỗ trong hành lý xách tay sẽ dễ di chuyển hơn.
Khi mang về nước ngoài, hãy cân nhắc cách gói đồ dễ vỡ và việc xách tay lên máy bay sao cho phù hợp với lịch trình của mình.
Tổng kết: Thưởng ngoạn gốm và cảnh sắc tại phố cổ Ōkawachiyama
Phố cổ Ōkawachiyama là nơi có thể tận hưởng sự hòa quyện của gốm Imari, con đường lò gốm và cảnh sắc thung lũng núi non.
Khi dạo bộ sau khi biết lịch sử lò gốm của phiên thời Edo, những cây cầu, ống khói và trang trí bằng sứ hiện ra không chỉ là cảnh sắc đơn thuần mà như một phần của văn hóa gốm sứ.
Khi chụp ảnh hay chạm vào gốm, hãy ý thức rằng đây là thị trấn lò gốm, và trải qua thời gian với sự quan tâm lặng lẽ.
Khoảng thời gian chọn gốm, lắng nghe âm thanh và ngắm sắc thái con đường sẽ lưu lại như ký ức trầm lắng trong chuyến du lịch đến Nhật.
