Fūrin là gì? Chuông gió Nhật Bản quen thuộc trong mùa hè
Fūrin (chuông gió Nhật Bản) là vật biểu trưng của mùa hè Nhật Bản, phát ra âm thanh khi đung đưa trong gió, mang đến cảm giác mát mẻ và không khí mùa hè.
Chỉ cần treo một chiếc dưới mái hiên hoặc bên cửa sổ, bạn đã có thể cảm nhận hương vị mùa hè qua cả thị giác và thính giác - đây là vật dụng thân thuộc trong đời sống.
Tại Nhật Bản, fūrin gắn liền chặt chẽ với hình ảnh mùa hè, có thể bắt gặp ở mái hiên nhà, trước cửa hàng trong khu phố mua sắm, khuôn viên đền chùa hay các trang trí trên hành lang.
Gần đây, một số đền chùa và khu phố mua sắm còn tổ chức Fūrin matsuri (lễ hội chuông gió) từ cuối tháng 6 đến khoảng tháng 9, đặc biệt vào tháng 7 đến tháng 8 là dịp dễ gặp khi đi du lịch.
Tuy thường được chú ý như món trang trí dễ thương, nhưng sức hấp dẫn của fūrin nằm ở việc cảm nhận âm thanh và gió cùng nhau.
Cảm nhận sự mát mẻ qua đôi tai trong mùa nóng cũng là điểm thú vị, đồng thời là cánh cửa để khám phá văn hóa Nhật Bản.
Cấu tạo cơ bản và nguyên lý phát âm thanh của fūrin
Phần lớn fūrin được làm từ 3 bộ phận: thân chính phát âm thanh (gaimi - phần ngoài), lưỡi (zetsu) đung đưa bên trong, và mảnh giấy hoặc vải hứng gió (tanzaku).
Khi tanzaku đón gió và đung đưa, lưỡi bên trong va vào thân chính tạo ra âm thanh dịu dàng hoặc trong trẻo tùy chất liệu.
Nói cách khác, fūrin có thể được xem như một thiết bị chuyển đổi cường độ gió thành âm thanh, đặc biệt ở chỗ giúp tai cảm nhận được những chuyển động không khí dù nhỏ nhất.
Lịch sử và vị trí của fūrin trong văn hóa Nhật Bản
Theo các tài liệu, nguồn gốc của fūrin bắt nguồn từ chiếc chuông đồng cổ của Trung Quốc gọi là Senfūtaku, được du nhập vào Nhật Bản cùng với Phật giáo.
Ban đầu, chúng được treo ở bốn góc các ngôi chùa với vai trò trừ tà, và từ thời Edo trở đi, fūrin bằng thủy tinh phổ biến rộng rãi, trở thành thú vui mùa hè quen thuộc của người dân.
Đặc điểm âm thanh và hình thức của fūrin theo từng chất liệu
Dù có hình dạng giống nhau, fūrin lại khác nhau khá nhiều về âm sắc và ấn tượng tùy theo chất liệu.
Không chỉ âm sắc, sự khác biệt về cách ánh sáng xuyên qua, trọng lượng và mức giá cũng tạo nên niềm vui khi lựa chọn.
Có 4 chất liệu chính: thủy tinh, kim loại (sắt, đồng, đồng thau), gốm và gỗ. Giá dao động khá rộng, từ những loại bình dân khoảng 1.000 yên đến những sản phẩm thủ công truyền thống có giá hơn 10.000 yên.
Fūrin thủy tinh (Edo fūrin v.v.)
Fūrin thủy tinh đặc trưng bởi âm thanh nhẹ, trong trẻo và cao, được yêu thích như món đồ kinh điển của mùa hè.
Có sự trong suốt, nhìn vào cũng cảm nhận được sự mát mẻ, phù hợp với những ai muốn tìm không khí mùa hè đậm chất Nhật.
Chẳng hạn, Edo fūrin - một nghề thủ công truyền thống của Tōkyō - được nghệ nhân thổi tự do để tạo hình từng chiếc và vẽ hoa văn từ bên trong.
Không chỉ âm thanh, ngắm nhìn các họa tiết và màu sắc đậm chất hè như cá vàng (kingyo) hay hoa bìm bìm (asagao) cũng là sức hấp dẫn riêng của fūrin thủy tinh.
Fūrin kim loại (Nambu tekki, Takaoka dōki v.v.)
Fūrin kim loại gây ấn tượng với âm sắc ngân dài, trong và có dư âm, được những người yêu thích âm cao trong trẻo lựa chọn.
Ví dụ tiêu biểu là fūrin Nambu tekki của tỉnh Iwate với vẻ ngoài đen điềm đạm và âm vang sâu lắng, hoặc fūrin bằng đồng thau từ Takaoka dōki của tỉnh Toyama.
Fūrin kim loại có ấn tượng bền chắc tùy chất liệu và cách hoàn thiện, nhưng cần lưu ý về mưa, gió mạnh và rỉ sét.
Fūrin gốm và gỗ
Fūrin gốm có vẻ mộc mạc đặc trưng của đồ đất, vang lên âm thanh dịu dàng, trầm ấm.
Fūrin sử dụng gỗ có không khí tự nhiên, dễ hòa hợp với phòng truyền thống Nhật Bản hay nội thất phong cách tự nhiên.
Thay vì độ mạnh của âm thanh, chúng thường được chọn vì cảm nhận chất liệu và sự hòa hợp với không gian, phù hợp với những người yêu thích âm vang tinh tế.
Mẹo thưởng thức fūrin tại đền chùa và khi đi dạo phố
Khi ngắm fūrin trong chuyến du lịch, nếu không chỉ chụp ảnh mà còn chú ý đến nơi treo, niềm vui sẽ được mở rộng.
Cách cảm nhận sẽ thay đổi tùy theo nơi đặt: lối vào đền (sandō), hành lang, gần vườn hay cửa vào tiệm.
Đặc biệt tại các đền chùa tổ chức Fūrin matsuri vào mùa hè, cảnh tượng hàng trăm đến hàng nghìn chiếc fūrin cùng xếp hàng là điểm nhấn không thể bỏ lỡ.
Nhìn dòng gió bằng mắt, không chỉ nghe bằng tai
Fūrin không phải chỉ nổi bật khi gió mạnh thổi.
Khi gió thoảng qua một chút và tanzaku đung đưa, ở nơi yên tĩnh chiếc fūrin khẽ kêu - khoảnh khắc đó truyền tải rõ nét không khí của địa điểm.
Quan sát có ý thức về đường gió đi, bạn còn cảm nhận được cả cấu trúc tòa nhà và thiết kế của khu vườn - đây là điểm thú vị.
Chú ý đến những điều ước và bài trí theo mùa
Tại đền chùa và các sự kiện, có khi bạn sẽ thấy những lời nhắn được viết trên tanzaku, hoặc kết hợp với trang trí theo mùa.
Khi đó, ngoài bản thân âm thanh, hãy thử nhìn nhận như cách thể hiện của lễ hội mùa hè hay lời cầu nguyện - ấn tượng sẽ sâu sắc hơn.
Cũng có những sự kiện cho phép viết điều ước lên fūrin và treo lên - sự thú vị của hành trình tự túc nằm ở chỗ có thể tham gia trực tiếp.
Những điểm cần lưu ý khi chọn fūrin làm quà lưu niệm
Khi mua fūrin tại điểm du lịch, nếu nghĩ về việc sẽ thưởng thức ở nhà như thế nào thay vì chỉ quyết định bằng vẻ ngoài, bạn sẽ dễ chọn hơn.
Fūrin phù hợp sẽ thay đổi tùy diện tích nhà ở và môi trường nơi định treo.
Giá tham khảo: loại bình dân khoảng 1.000 đến 3.000 yên, các sản phẩm thủ công truyền thống như Edo fūrin hay fūrin Nambu tekki khoảng 5.000 đến 15.000 yên.
Chọn chất liệu theo việc treo trong nhà hay ngoài trời
Nếu treo ở nơi gió thổi qua nhiều, fūrin thủy tinh nhẹ hoặc fūrin gỗ với tanzaku dễ đung đưa sẽ phù hợp.
Mặt khác, nếu muốn thưởng thức nhẹ nhàng trong nhà, fūrin gốm có âm thanh khẽ khàng hoặc fūrin kim loại có dư âm đẹp sẽ dễ đưa vào không gian.
Nếu định treo ngoài trời lâu dài, hãy chọn chất liệu ít bị gỉ sét và xuống cấp để yên tâm.
Kiểm tra cả việc dễ mang về và việc mang qua quốc tế
Fūrin thủy tinh có vẻ ngoài đẹp nhưng dễ vỡ khi va đập, cần cẩn thận khi sử dụng.
Hộp đựng và cách bọc đệm khác nhau ở mỗi cửa hàng, nên kiểm tra trước khi mua xem có thể mang lên máy bay không và có an toàn khi gửi dưới dạng hành lý ký gửi hay không để yên tâm hơn.
Tại các cửa hàng đồ thủ công truyền thống, đôi khi có hỗ trợ gửi quốc tế, nên thử trao đổi với nhân viên cũng là một gợi ý.
Phép lịch sự và lưu ý khi thưởng thức fūrin
Fūrin dễ chịu nhưng tùy nơi và thời điểm, âm thanh có thể gây phiền hà.
Để thưởng thức không khí đậm chất Nhật, sự quan tâm đến môi trường xung quanh là rất quan trọng.
Tại đền chùa và triển lãm, hãy kiểm tra bảng hướng dẫn xem có được chạm vào không
Trong số những fūrin được trưng bày, có loại chỉ để ngắm hoặc được lắp đặt với điều kiện không chạm tay vào.
Không phải lúc nào cũng có thể tự do làm cho chúng kêu, vì vậy hãy kiểm tra trước bảng hướng dẫn hoặc quy tắc của nhân viên tại chỗ.
Cũng có nơi ghi cả tiếng Nhật và tiếng Anh, vì vậy hãy tìm bảng dễ đọc.
Chụp ảnh không gây cản trở người xung quanh
Ở trước những món trang trí được yêu thích, điều quan trọng là không đứng quá lâu.
Có những nơi hạn chế việc dùng chân máy ảnh và vị trí chụp, vì vậy nguyên tắc là tuân theo hướng dẫn tại chỗ về việc có được chụp ảnh hay không.
Khi quay video cho SNS, hãy chú ý không để những người đi lễ hoặc khách tham quan khác bị lọt vào khung hình để tránh rắc rối.
Đừng quên chú ý âm lượng tại nơi lưu trú và khu dân cư
Sau khi mang fūrin về làm quà, nếu cứ để treo cả đêm khuya hay những ngày gió mạnh, có thể trở thành gánh nặng cho hàng xóm.
Hãy suy nghĩ về thời gian và nơi treo phù hợp với môi trường sống để có thể thưởng thức một cách thoải mái.
Tại ban công các căn hộ chung cư, một cách là cân nhắc khoảng cách với nhà bên cạnh và đem vào trong nhà.
Thời điểm gặp được fūrin và cách thưởng thức gợi ý
Các sự kiện về fūrin thường được tổ chức từ cuối tháng 6 đến khoảng tháng 9, đặc biệt tháng 7 đến tháng 8 là thời điểm dễ ngắm nhìn đẹp nhất.
Trong thời gian này, các đền chùa và khu phố mua sắm trên cả nước tổ chức các sự kiện gọi là Fūrin matsuri (lễ hội chuông gió) hoặc Fūrin ichi (chợ chuông gió), bạn có thể thưởng thức cảnh tượng hàng trăm đến hàng nghìn chiếc fūrin cùng xếp hàng.
Cách thưởng thức Fūrin matsuri và Fūrin ichi
Tại Fūrin matsuri, bạn có thể trải nghiệm viết điều ước lên tanzaku rồi treo lên, hoặc so sánh các loại fūrin truyền thống của từng vùng.
Khoảng thời gian mát mẻ buổi sáng hoặc chiều tối giúp dễ tránh nóng và đông đúc hơn, cũng dễ thưởng thức âm sắc một cách thư thái hơn, nên là lựa chọn được khuyên dùng.
Xưởng nơi có thể trải nghiệm vẽ trang trí fūrin
Tại Tōkyō và nhiều nơi khác, có những xưởng cho phép trải nghiệm vẽ trang trí lên fūrin, thời gian khoảng 30 đến 90 phút, giá tham khảo từ khoảng 2.000 yên.
Chiếc fūrin tự tay làm sẽ trở thành món quà độc đáo, và trải nghiệm cùng gia đình hay bạn bè cũng sẽ trở thành kỷ niệm du lịch.
Tổng kết: Hãy cảm nhận mùa hè Nhật Bản qua fūrin
Fūrin là văn hóa thân quen giúp bạn cảm nhận mùa hè Nhật Bản bằng cả thị giác và thính giác.
Khi ý thức về sự khác biệt âm sắc theo chất liệu, chuyển động của tanzaku, đến cả không khí của nơi treo, cách nhìn nhận tại điểm du lịch sẽ trở nên phong phú hơn nhiều.
Với những chiếc fūrin gặp được khi đi đền chùa hay dạo phố, hãy thưởng thức không chỉ qua ảnh mà còn cùng làn gió và sự yên tĩnh của nơi đó.
Nếu giữ phép lịch sự cơ bản, fūrin sẽ là cánh cửa nhẹ nhàng để hiểu về cảm nhận mùa của Nhật Bản.
