Kinh nghiệm tham quan lâu đài Ueda: Tìm hiểu vai trò của tòa thành qua địa hình còn lại
Lâu đài Ueda (Ueda-jō) ở thành phố Ueda, tỉnh Nagano, được biết đến là tòa thành do Sanada Masayuki, vị võ tướng thời Chiến Quốc Nhật Bản, xây dựng.
Ngày nay, nơi đây được chỉnh trang thành công viên với trung tâm là di tích lịch sử Ueda-jō Ato (tàn tích thành Ueda); khi dạo bộ, bạn có thể tận mắt quan sát không chỉ tháp canh (yagura) và cổng thành mà còn cả cách bố trí hào nước, lũy đất, tường đá và các khu vực trong thành (kuruwa).
Thay vì đi tìm một tòa tháp chính (tenshu) đồ sộ, hãy chú ý đến cách phòng thủ ở lối ra vào, sự chênh lệch độ cao và ranh giới do hào nước tạo nên, ấn tượng về di tích thành sẽ trở nên sống động và có chiều sâu hơn.
Sau khi gia tộc Sanada xây thành, gia tộc Sengoku đã khôi phục lại và sau đó thành được truyền sang gia tộc Matsudaira; vì vậy cảnh quan bạn thấy ngày nay là sự chồng lớp của nhiều thời kỳ.
Xem bản đồ tổng thể trước và hình dung các khu vực trong thành
Trước khi bắt đầu đi bộ, hãy xem bản đồ hướng dẫn trong công viên để xác định vị trí của tàn tích Honmaru (khu thành chính), tàn tích Ni-no-maru (khu thành thứ hai), Higashi Koguchi (lối vào phía Đông) và hào nước.
Không chỉ lần lượt xem các công trình nằm rải rác, nếu suy nghĩ xem đó là ranh giới bảo vệ khu vực nào, thì lũy đất và hào nước cũng sẽ trở thành điểm tham quan chính.
Phân biệt lịch sử đẩy lui quân Tokugawa với di tích còn lại ngày nay
Lâu đài Ueda nổi tiếng với 2 trận chiến Ueda (Ueda Kassen), nhưng sử liệu về diện mạo thành thời gia tộc Sanada còn hạn chế, nên không thể khẳng định toàn bộ tháp canh và tường đá hiện nay đều có từ thuở mới xây thành.
Điều quan trọng là đối chiếu bảng thuyết minh tại chỗ với thông tin chính thức của thành phố Ueda, và phân biệt rõ đâu là truyền thuyết, đâu là công trình được phục dựng, đâu là địa hình còn lưu lại.
Khám phá di tích thành và không gian công viên đô thị
Khuôn viên vừa là nơi tìm hiểu lịch sử, vừa là chốn thư giãn của người dân với bóng cây và bãi cỏ.
Đừng vội vàng chỉ chạy theo các di tích; hãy ngắm tháp canh qua tán cây hay chờ cảnh vật phản chiếu trên mặt hào nước, bạn sẽ cảm nhận được cả quãng thời gian nơi đây được gìn giữ như một công viên.
Cổng tháp Higashi Koguchi: Tìm hiểu thiết kế phòng thủ và ngắm vẻ đẹp của tường đá
Cổng tháp Higashi Koguchi Yagura-mon (cổng tháp canh ở lối vào phía Đông) là một trong những cảnh quan biểu tượng của lâu đài Ueda.
Cổng tháp này được phục dựng vào năm 1994 (năm Heisei 6) dựa trên ảnh cũ và kết quả khai quật khảo cổ.
Hai bên cổng là tháp Kita Yagura (tháp Bắc) và Minami Yagura (tháp Nam), từ chính diện bạn có thể thu vào tầm mắt cùng lúc tường trắng, mái ngói và các lớp tường đá chồng lên nhau.
Trước và sau khi đi qua cổng, hãy ngoái lại nhìn và thử hoán đổi góc nhìn giữa người tiếp cận từ bên ngoài thành và người phòng thủ từ bên trong.
Sanada-ishi: Không chỉ kích thước mà hãy xem cả cách bố trí
Trên tường đá gần cổng tháp có một tảng đá lớn được gọi là Sanada-ishi (đá Sanada).
Tương truyền, Sanada-ishi là tảng đá được Sanada Masayuki cho khai thác từ núi Tarō (Tarō-yama) khi xây lâu đài Ueda.
Không chỉ đến gần ngắm bản thân tảng đá, nếu quan sát cách nó kết hợp với các khối đá xung quanh và vị trí tương quan với cổng, bạn sẽ thấy vai trò tạo nên ấn tượng mạnh mẽ cho koguchi (cửa ngõ phòng thủ của thành).
Vui lòng không chạm vào hay leo lên tường đá, hãy chiêm ngưỡng từ lối đi.
So sánh tầm nhìn trước và sau khi qua cổng
Bên ngoài cổng, tháp canh và tường đá che khuất tầm nhìn, nhưng khi đi qua, không gian sẽ mở ra về phía Honmaru.
Cảm nhận sự thu hẹp rồi mở rộng này chính là chìa khóa để hiểu ý nghĩa của koguchi.
Hãy dừng chân một lát ở chỗ không cản trở dòng người, lặng lẽ ngước nhìn xà nhà, cánh cửa và độ dày của bức tường.
Giờ mở cửa, giá vé tháp canh: Kiểm tra điều kiện tham quan ngay trong ngày
Điều kiện dạo bộ trong công viên và điều kiện tham quan tháp canh lâu đài Ueda (Ueda-jō Yagura) hay Bảo tàng Thành phố Ueda (Ueda Shiritsu Hakubutsukan) không nhất thiết giống nhau.
Ngày mở cửa, giờ tham quan, giá vé và nội dung trưng bày có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra thông tin trong ngày trên trang chính thức của thành phố Ueda trước khi đến.
Phân loại thông tin cần kiểm tra theo từng mục trong bảng dưới đây sẽ giúp bạn hạn chế bỏ sót.
| Hạng mục cần kiểm tra | Nơi xem | Thời điểm kiểm tra |
|---|---|---|
| Vị trí các điểm trong công viên | Bản đồ hướng dẫn công viên | Trước khi dạo bộ |
| Tham quan tháp canh và bảo tàng | Hướng dẫn chính thức của thành phố Ueda | Trước khi khởi hành và tại chỗ |
| Nguồn gốc di tích | Bảng thuyết minh và trang web chính thức của lâu đài Ueda | Trước mỗi điểm tham quan |
Đi dọc lũy đất và hào nước để thấy đường nét của lâu đài Ueda
Sau khi xem cổng và tháp canh, hãy chuyển ánh nhìn sang lũy đất và hào nước bao quanh Honmaru.
Khi dõi theo những gò đất đắp cao, mặt nước hào và hàng cây nối tiếp nhau, bạn sẽ dễ hình dung bố cục của tòa thành trong không gian thực, thay vì chỉ nhìn trên bản đồ.
Sumi-otoshi: Xem hình dạng ở góc Đông Bắc
Ở phía Đông Bắc của Honmaru có Sumi-otoshi (góc khuyết), trông như thể góc lũy bị cắt lõm vào bên trong.
Đây là nơi được giới thiệu như một đặc trưng của lâu đài Ueda và được cho là nhằm hóa giải hướng quỷ môn (kimon).
Sau khi đọc bảng thuyết minh, hãy đứng lùi ra xa một chút để so sánh đường lũy đất không vuông góc, bạn sẽ dễ hình dung hình dạng hơn.
Nishi Yagura và Amagafuchi: Cảm nhận độ chênh cao
Ở khu vực Nishi Yagura (tháp Tây), hãy để ý độ chênh cao của thềm đất nơi tòa thành tọa lạc.
Nishi Yagura được xây trên vách đá ở khu vực Amagafuchi, phía Tây Nam Honmaru, và là tháp canh duy nhất còn lại tại chỗ từ thời Edo mà không bị phá dỡ hay di dời.
Bên trong Nishi Yagura không mở cửa cho khách tham quan.
Amagafuchi là dấu tích nhánh rẽ của sông Chikuma (Chikuma-gawa), xưa kia từng đóng vai trò như hào nước tự nhiên bảo vệ thành.
Cùng một tháp canh nhưng bố cục ngước nhìn từ phía thấp và bố cục phóng tầm mắt từ trên cao sẽ mang lại ấn tượng khác nhau.
Trên sườn dốc hay bậc đá, đừng chỉ nhìn vào màn hình chụp ảnh mà hãy ưu tiên bám tay vịn và chú ý dưới chân.
Đường hàng cây Keyaki Namiki: Cảm nhận dấu vết hào Ni-no-maru
Đường dạo bộ hàng cây zelkova Keyaki Namiki (Keyaki Namiki Yūhodō) nằm đúng vị trí của hào Ni-no-maru ngày xưa.
Không chỉ ngắm độ cao của hàng cây, nếu quan sát lối đi dài hẹp và sự chênh lệch độ cao so với xung quanh, bạn sẽ hiểu rằng địa hình này đã được giữ lại dù công năng thay đổi theo thời gian.
Hãy chú ý người đi bộ và xe đạp, tránh dừng lại giữa lối đi.
Lộ trình tham quan lâu đài Ueda tự túc: Kết hợp công viên và bảo tàng hợp lý
Tại Công viên Tàn tích Thành Ueda (Ueda-jō Ato Kōen), bạn có thể chỉ ngắm cổng thành trong thời gian ngắn, hoặc thong thả dạo quanh cả lũy đất, hào nước và bảo tàng.
Chọn lọc các điểm muốn tham quan cho phù hợp với thể lực của người đi cùng và tình hình các cơ sở tham quan sẽ giúp bạn thong thả cảm nhận từng cảnh quan.
Vào Honmaru từ Higashi Koguchi và đi bộ vòng quanh bên ngoài
Nếu là lần đầu, lộ trình dễ hiểu là xem lối vào thành tại cổng tháp Higashi Koguchi Yagura-mon, ngắm lũy đất và hào nước tại tàn tích Honmaru, rồi đi về phía Nishi Yagura và Sumi-otoshi.
Trên đường về, ghé qua tàn tích Ni-no-maru và hàng cây Keyaki Namiki, bạn có thể nhìn ranh giới giữa trong và ngoài thành từ một góc độ khác.
Bảo tàng Thành phố Ueda: Giải đáp sâu hơn những thắc mắc nảy sinh ngoài trời
Tại Bảo tàng Thành phố Ueda, thông qua tư liệu về các đời thành chủ và lịch sử địa phương, bạn có thể tìm hiểu bối cảnh mà nếu chỉ nhìn di tích ngoài trời thì không thể biết được.
Bạn có thể dạo quanh di tích thành trước rồi tìm lời giải cho những điều còn thắc mắc trong khu trưng bày, hoặc xem trưng bày trước rồi mới khám phá các di tích.
Hãy thay đổi thứ tự tùy theo thời tiết.
Thống nhất trước điểm nghỉ và cách di chuyển với người đi cùng
Trong công viên có cây xanh và quảng trường, nhưng dòng người sẽ thay đổi tùy theo sự kiện và mùa.
Hãy quyết định trước nơi nghỉ, điểm tập trung và trường hợp nào sẽ bỏ qua phần tham quan, lên kế hoạch sao cho không hối thúc người đã mệt.
Thông tin bãi đỗ xe và phương tiện công cộng cũng nên xem lại trên trang hướng dẫn cách đi chính thức của thành phố Ueda.
Sắp xếp lộ trình theo mục đích sẽ giúp bạn dễ lựa chọn ngay cả khi thời gian có hạn.
| Mục đích | Địa điểm chính | Góc nhìn khi dạo bộ |
|---|---|---|
| Cảnh quan biểu tượng | Higashi Koguchi Yagura-mon và Sanada-ishi | Bố cục cổng, tháp canh, tường đá |
| Đường nét tòa thành | Lũy đất, hào nước, Sumi-otoshi | Ranh giới và độ chênh cao |
| Tìm hiểu sâu lịch sử | Bảo tàng và bảng thuyết minh | Khác biệt giữa các thời kỳ và di tích |
Điểm check-in lâu đài Ueda: Ưu tiên tôn trọng di tích và khách tham quan khi chụp ảnh
Công viên Tàn tích Thành Ueda có rất nhiều khung cảnh khiến bạn muốn bấm máy, như cổng tháp, hoa anh đào mùa xuân, lá đỏ mùa thu hay cảnh tuyết mùa đông.
Tuy nhiên, việc không làm hư hại di tích và không cản trở người qua lại, người đi viếng đền hay người dân tản bộ hằng ngày phải được đặt lên trước tấm ảnh.
Khi đông người, đừng cố chấp với cùng một bố cục, hãy nhường nhau vị trí và thời gian.
Chụp góc rộng: Chú ý độ nghiêng của công trình và những thứ lọt vào khung hình
Khi chụp góc rộng từ gần cổng, tháp canh và cột có thể trông bị nghiêng nhiều.
Hãy lùi ra một chút và lấy đường tường đá làm chuẩn cho khung hình, bố cục sẽ cân đối hơn.
Khi chụp có người, hãy xin sự đồng ý và chú ý tránh để những khách tham quan khác lọt vào khung hình đến mức có thể nhận dạng.
Chân máy: Kiểm tra lối đi và quy định của cơ sở
Chân máy (tripod) làm lối đi hẹp lại và có thể khiến người khác vấp ngã vào lúc trời tối.
Hãy kiểm tra tại chỗ xem có được sử dụng hay không, và ngay cả ở nơi được phép, khi đông người hãy chuyển sang chụp cầm tay.
Nguyên tắc cơ bản nữa là không đặt thiết bị lên tường đá hay hàng rào, và không giẫm vào khu trồng cây để tạo chỗ chụp.
Mùa hoa anh đào, lá đỏ: Kiểm tra tình hình qua thông tin chính thức
Tình hình hoa anh đào nở và lá chuyển màu, cũng như lối di chuyển khi có sự kiện, có thể khác nhau giữa các năm.
Hãy kiểm tra thông tin về công viên do thành phố Ueda đăng tải trước khi khởi hành, và ưu tiên tuân theo các quy định tại chỗ cũng như hướng dẫn của nhân viên.
Vào ngày thời tiết xấu, cần tránh những bậc đá trơn trượt và chỗ lầy lội, đồng thời biết dừng lại thay vì cố chụp tiếp.
Tổng kết kinh nghiệm tham quan Công viên Tàn tích Thành Ueda
Chìa khóa để thưởng thức lâu đài Ueda là nhìn không chỉ cổng tháp Higashi Koguchi Yagura-mon hay Sanada-ishi, mà cả lũy đất, hào nước, Sumi-otoshi và hàng cây Keyaki Namiki như một không gian thành quách thống nhất.
Khi tách bạch câu chuyện của gia tộc Sanada, công cuộc khôi phục từ thời gia tộc Sengoku trở đi và quá trình di tích thành được gìn giữ như một công viên, ý nghĩa của cảnh quan sẽ càng sâu sắc hơn.
Hãy kiểm tra điều kiện tham quan tháp canh và bảo tàng, phương tiện di chuyển và tình hình theo mùa trên hướng dẫn chính thức của thành phố Ueda ngay trong ngày đi.
Hãy chú ý an toàn khi đi bộ và giữ lối đi thông thoáng, không chạm vào di tích hay đi vào khu vực không được phép, đồng thời tham quan có ý thức để những người đến sau cũng được tận hưởng cảnh sắc như bạn.
Đánh giá (0)