Yomitan-son Yachimun no Sato là gì? Nơi trải nghiệm văn hóa gốm sứ Okinawa
Yomitan-son Yachimun no Sato (làng gốm Yachimun của làng Yomitan) nằm ở khu vực trung bộ đảo chính Okinawa thuộc làng Yomitan, là một khu du lịch nổi tiếng quy tụ các xưởng làm đồ gốm truyền thống "yachimun".
"Yachimun" trong tiếng Okinawa có nghĩa là đồ gốm, từ lâu đã được yêu thích như những vật dụng gần gũi với đời sống như đĩa, cốc, bình, shīsā (sư tử đá).
Yachimun no Sato là khu vực quy tụ 19 xưởng gốm hoạt động độc lập.
Đây không phải là một cơ sở quy mô lớn duy nhất, mà nếu hình dung đây là nơi để vừa dạo bước vừa ghé thăm các xưởng gốm và phòng trưng bày thì bạn sẽ dễ mường tượng hơn khi đến tham quan.
Năm 1972, nghệ nhân quá cố Kinjō Jirō, một Báu vật sống của Nhật Bản (nghệ nhân được công nhận là Quốc bảo nhân gian), đã chuyển xưởng từ Tsuboya, thành phố Naha về đây, từ đó các nghệ nhân gốm tụ hội lại và hình thành nên Yachimun no Sato như ngày nay.
Những công trình mái ngói đỏ đặc trưng của Okinawa, lò nung leo (lò bậc thang) mang tính biểu tượng, cùng bầu không khí của những con đường nhỏ rợp bóng cây xanh cũng là sức hấp dẫn lớn.
Nơi đây không chỉ dành cho việc mua sắm mà còn thích hợp với những ai muốn cảm nhận bầu không khí của vùng đất nơi đồ gốm ra đời.
Lịch sử và biểu tượng của Yachimun no Sato: Lò nung leo của gốm Yomitanzan
Công cuộc dựng nên làng nghề gốm bắt đầu từ năm 1972
Khởi điểm của Yachimun no Sato là việc nghệ nhân Kinjō Jirō chuyển xưởng từ Tsuboya, thành phố Naha về làng Yomitan vào năm 1972.
Kinjō Jirō là nghệ nhân gốm đầu tiên trong tỉnh Okinawa được công nhận là Quốc bảo nhân gian (người nắm giữ Tài sản Văn hóa Phi vật thể Quan trọng) vào năm 1985, nổi tiếng với họa tiết vẽ cá và tôm.
Sau đó, các nghệ nhân gốm đồng lòng đã tụ hội về làng Yomitan, và đến khoảng năm 1980 thì khu vực được gọi là "Yachimun no Sato" đã được hình thành.
Hai lò nung leo: lò chung gốm Yomitanzan và lò Bắc
Có thể nói biểu tượng của làng nghề chính là chiếc lò nung leo lớn với mái ngói đỏ.
Năm 1980, "lò chung gốm Yomitanzan (9 khoang liền)" được 4 nghệ nhân gốm xây dựng, và đến năm 1992, "lò Bắc gốm Yomitanzan (13 khoang liền)" tiếp tục được 4 nghệ nhân gốm khác đưa vào hoạt động.
Lò Bắc nổi tiếng là lò nung leo gồm 13 khoang liền, và đến nay vẫn cho ra đời nhiều món đồ gốm nhờ những đợt nung lò định kỳ.
Quanh lò nung leo còn có cửa hàng chung, là nơi được ưa chuộng để có thể xem cùng lúc tác phẩm của các xưởng gốm.
Cách tận hưởng Yachimun no Sato: Dạo quanh các xưởng và chọn đồ gốm
Trước tiên hãy bắt đầu từ kiểu dáng đồ gốm mình thích
Nếu là lần đầu đến tham quan, bạn không cần bắt đầu từ những kiến thức khó.
Hãy vừa hình dung các tình huống sử dụng trong đời sống của mình như đĩa, bát cơm, cốc, chén nhỏ, vừa ngắm nhìn thì sẽ dễ chọn hơn.
Dù cùng một kiểu dáng, màu men (yūyaku), độ dày của nét vẽ, họa tiết cá hay hoa cỏ, và trọng lượng khi cầm trên tay đều mỗi món một khác.
Chỉ cần nhớ một tên gọi họa tiết như ngư văn (gyomon) kinh điển, karakusa (dây leo), tenuchi (chấm điểm), hay ittchin (nét vẽ nổi) thì cách bạn ngắm nhìn cũng sẽ thay đổi.
Nếu chọn làm kỷ niệm chuyến đi, những món đồ nhỏ dễ mang về như đĩa nhỏ vừa lòng bàn tay hay đĩa cỡ 5 thốn (khoảng 15 cm) cũng dễ lựa chọn.
So sánh cá tính của từng xưởng gốm
Tại Yachimun no Sato, mỗi xưởng trong số 19 xưởng gốm đều có phong cách và dòng tác phẩm khác nhau.
Có những món đồ gốm với họa tiết mạnh mẽ, cũng có những món với gam màu trầm dễ hòa hợp với bàn ăn thường ngày.
Đừng quyết định chỉ ở một cửa hàng, hãy so sánh nhiều xưởng gốm thì bạn sẽ dễ tìm được món đồ hợp với gu của mình.
Vì tác phẩm là đồ thủ công nên kiểu dáng và màu sắc có sự khác biệt giữa từng món.
Nếu xem sự khác biệt đó không phải là khuyết điểm mà là nét riêng của món đồ độc bản gặp được trên hành trình, thì việc chọn đồ gốm sẽ thú vị hơn nhiều.
Cũng có những xưởng gốm bày bán các loại yachimun ngoài đồ ăn như shīsā hay bình hoa, nên cũng thích hợp để tìm quà tặng.
Quy tắc ứng xử và lưu ý khi tham quan dành cho du khách nước ngoài
Xưởng gốm cũng là nơi làm việc
Các xưởng gốm tại Yachimun no Sato vừa là điểm du lịch, vừa là nơi làm việc nơi các nghệ nhân ngày ngày sáng tác.
Trong cửa hàng hay khu vực làm việc, đừng nói chuyện quá lớn tiếng, và khi chạm vào tác phẩm hãy nhẹ nhàng cẩn thận.
Đồ gốm bày trên kệ rất dễ vỡ, vì vậy cần chú ý để hành lý lớn hay balô không va vào tác phẩm.
Khi đông khách, hãy nhường nhịn nhau, không chặn lối đi để những du khách khác cũng dễ xem, như vậy sẽ yên tâm hơn.
Nếu đi cùng trẻ nhỏ, hãy nắm tay trẻ và đi để trẻ không chạy nhảy, như vậy bạn có thể yên tâm thưởng lãm.
Hãy xác nhận tại chỗ về việc chụp ảnh
Tùy theo từng xưởng gốm hay phòng trưng bày, địa điểm và điều kiện được phép chụp ảnh có thể khác nhau.
Khi muốn chụp tác phẩm, không gian cửa hàng hay khung cảnh làm việc, hãy hỏi nhân viên trước.
Khi đăng lên mạng xã hội, nếu lưu tâm đến cách ghi tên tác giả hay tên xưởng gốm, bạn sẽ lưu lại kỷ niệm chuyến đi một cách dễ chịu.
Đặc biệt tại nơi đang sáng tác hay quanh lò nung leo, điều quan trọng là tuân thủ phạm vi được phép ra vào.
Vào thời điểm nung lò có cả các công đoạn dùng lửa, vì vậy hãy giữ khoảng cách theo bảng hướng dẫn và chỉ dẫn của nghệ nhân.
Lý do nên xác nhận giờ mở cửa và ngày nghỉ trước khi đến
Các xưởng gốm tại Yachimun no Sato đều hoạt động độc lập, vì vậy giờ mở cửa và ngày nghỉ khác nhau tùy từng xưởng.
Do đó, tốt nhất đừng nghĩ rằng cả khu vực có một giờ mở cửa chung.
Thông thường, phần lớn các xưởng gốm mở cửa từ khoảng 10 giờ đến khoảng 18 giờ, nhưng cũng có xưởng nghỉ vào thứ Ba hoặc thứ Tư, có xưởng nghỉ không cố định, vì vậy chỉ nên xem đây là mức tham khảo.
Nếu có xưởng gốm hay tác phẩm mà bạn nhắm đến, nên xác nhận thông tin hướng dẫn hoặc mạng xã hội của từng xưởng trước khi đến.
Không chỉ tình hình hoạt động mà cả tác phẩm trưng bày, sự kiện, đợt ra lò, thông tin nghỉ cũng có thể thay đổi tùy từng xưởng.
Bạn vẫn có thể tận hưởng những cuộc gặp gỡ tình cờ tại chỗ, nhưng nếu lịch trình hạn hẹp, hãy chuẩn bị sẵn vài lựa chọn để yên tâm hơn.
Bí quyết khi mua đồ gốm: Mẹo mang về từ chuyến đi
Chọn bằng cách hình dung tình huống sử dụng
Yachimun không chỉ để trưng bày mà còn có thể tận hưởng như những món đồ dùng được trong đời sống thường ngày.
Nếu nghĩ đến tình huống sử dụng như đĩa ăn sáng, cốc uống cà phê, hay quà tặng cho gia đình thì sẽ dễ chọn hơn.
Đồ gốm màu sắc rực rỡ làm nổi bật món ăn, còn đồ gốm gam màu trầm cho cảm giác dễ kết hợp với bàn ăn thường ngày.
Nếu chọn món hơi cá tính cho bản thân, chọn kiểu dáng dễ dùng để làm quà tặng, tùy theo mục đích mà ngắm chọn thì sẽ ít phân vân hơn.
Mức giá tham khảo thông thường là khoảng 1.000 yên cho đĩa nhỏ, khoảng 2.000 đến 5.000 yên cho đĩa 5 đến 7 thốn, khoảng 2.500 đến 4.500 yên cho cốc, nhưng có sự chênh lệch tùy theo tác giả và xưởng gốm.
Xác nhận cả độ dễ mang về
Khi mua đồ gốm trong chuyến đi, trọng lượng và độ dễ vỡ cũng rất quan trọng.
Những ai phải đi máy bay hay di chuyển đường dài, hãy hỏi cửa hàng về việc gói bằng vật liệu chống sốc hoặc gửi chuyển phát.
Cũng có những xưởng gốm hỗ trợ gửi hàng trong nước, và một số xưởng có thể gửi ra nước ngoài.
Nếu cho vào vali, cần có cách phòng tránh va đập như bọc bằng quần áo.
Những ai mang về nước ngoài, nên cân nhắc cả việc kích thước có dễ dùng trong sinh hoạt sau khi về nước hay không.
Cách đi đến Yachimun no Sato và thời gian tham quan tham khảo
Cách đi từ sân bay Naha và các khu vực chính
Yachimun no Sato là khu vực quy tụ các xưởng gốm quanh địa chỉ 2653-1 Zakimi, làng Yomitan, quận Nakagami, tỉnh Okinawa.
Từ sân bay Naha, đi ô tô theo đường cao tốc Okinawa mất khoảng 60 đến 70 phút, từ trung tâm thành phố Naha mất khoảng 50 đến 60 phút.
Từ khu nghỉ dưỡng ở làng Onna mất khoảng 30 đến 40 phút đi ô tô, từ hướng Thủy cung Churaumi mất khoảng 80 đến 90 phút, là vị trí dễ ghé thăm từ các khu du lịch trung bộ đảo chính.
Việc đi lại chỉ bằng phương tiện công cộng có số chuyến hạn chế, vì vậy sử dụng xe thuê hoặc taxi du lịch sẽ tiện lợi hơn.
Bãi đỗ xe và thời gian tham quan tham khảo
Yachimun no Sato có bãi đỗ xe chung được bố trí, xe du lịch cá nhân có thể đỗ được.
Vào mùa cao điểm có thể đông đúc.
Thời gian tham quan tham khảo là khoảng 1 đến 2 tiếng nếu xem qua một lượt các xưởng gốm chính và cửa hàng chung, còn nếu muốn thong thả chọn đồ gốm thì nên dự trù khoảng 2 đến 3 tiếng để thoải mái.
Lịch sử và cảnh quan có thể cảm nhận quanh làng Yomitan
Yomitan-son Yachimun no Sato không phải là nơi chỉ để mua đồ gốm trong thời gian ngắn, mà là nơi để dạo bước cảm nhận văn hóa của làng.
Quanh đó rải rác những nơi để bạn cảm nhận lịch sử và cảnh quan của làng Yomitan như di tích thành Zakimi (Zakimi-jō ato) được ghi danh Di sản Thế giới, hay mũi Zanpa (Zanpa-misaki) với đường bờ biển tuyệt đẹp.
Đây là khu vực để bạn không chỉ tìm hiểu đồ gốm mà còn cảm nhận lịch sử và cảnh quan của làng Yomitan.
Tuy nhiên, vì tình hình hoạt động của từng xưởng gốm không cố định, nên đừng cố đi thật nhiều mà hãy thong thả dạo bước.
Vào ngày mưa, đường đất đỏ dễ trơn trượt nên hãy chú ý dưới chân, còn ngày nắng hãy chuẩn bị mũ và kem chống nắng để phòng nắng khi dạo bước.
Mùa hè nhiệt độ cao và có những nơi ít bóng râm, vì vậy mang theo nước uống sẽ yên tâm hơn.
Quá trình ngắm đồ gốm, dạo bước trên vùng đất của người làm gốm, rồi mang về món đồ ưng ý chính là cách tận hưởng chuyến đi rất đặc trưng của làng Yomitan.
Tổng kết: Tận hưởng cuộc gặp gỡ với đồ gốm tại Yomitan-son Yachimun no Sato
Yomitan-son Yachimun no Sato là khu vực xưởng gốm quy tụ 19 xưởng, nơi bạn có thể cảm nhận gần gũi văn hóa gốm sứ của Okinawa.
Bằng cách vừa dạo bước vừa so sánh cá tính của từng xưởng gốm, bạn sẽ nhận ra sự khác biệt về màu sắc, kiểu dáng, họa tiết và cảm giác chạm tay của đồ gốm.
Khi đến tham quan, hãy xác nhận trước các xưởng bạn muốn ghé, vì giờ mở cửa và ngày nghỉ khác nhau tùy từng xưởng.
Về việc chụp ảnh và phạm vi được ra vào, hãy tuân theo hướng dẫn tại chỗ; đồng thời cần nâng niu tác phẩm một cách cẩn thận.
Từ sân bay Naha đi ô tô mất khoảng 1 tiếng đến 1 tiếng 10 phút, nên đây cũng là điểm dễ ghé trong chuyến du lịch Okinawa.
Món đồ gốm gặp được giữa hành trình sẽ trở thành kỷ niệm gợi nhớ về cảnh sắc Okinawa cả sau khi bạn đã về nước.
