Phố cổ Kiragawa là gì | Cảnh quan lịch sử phồn vinh nhờ than Binchōtan
Phố cổ Kiragawa là khu phố mang đậm dấu ấn lịch sử nằm tại thị trấn Kiragawa, thành phố Murotō, tỉnh Kōchi. Năm 1997 (năm Heisei thứ 9), nơi đây trở thành khu vực đầu tiên của tỉnh Kōchi được công nhận là Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng cấp quốc gia.
Khu phố hình thành dọc theo Hamakaidō (con đường ven biển nối Kōchi và Murotō) từ thời Edo, và phồn vinh như một đầu mối tập kết than Binchōtan (than củi chất lượng cao của Nhật Bản) trong giai đoạn từ thời Meiji đến đầu thời Shōwa.
Khung cảnh với những bức tường trắng, ngói thoát nước (mizukirigawara) và tường đá ishiguro nối tiếp nhau phản ánh lớp lớp thời gian mà ngành nghề và đời sống của vùng đất này đã bồi đắp nên.
Thị trấn được gìn giữ với tư cách Khu bảo tồn kiến trúc truyền thống quan trọng
Thị trấn Kiragawa được công nhận là Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng, một di sản văn hóa cấp quốc gia, vào ngày 31 tháng 10 năm 1997 (năm Heisei thứ 9).
Khu bảo tồn được xếp loại là zaigōmachi (thị trấn thương mại vùng nông thôn), với diện tích khoảng 18,3 hecta.
Không chỉ riêng các công trình mà cả phong vị lịch sử bao gồm con đường và môi trường xung quanh đều được đánh giá cao, vì vậy cách tham quan phù hợp là cảm nhận sự nối tiếp của toàn bộ khu phố thay vì chỉ ngắm từng ngôi nhà riêng lẻ.
Lịch sử thị trấn Kiragawa phồn vinh như đầu mối tập kết than Binchōtan
Thị trấn Kiragawa phát triển như một thị trấn dọc Hamakaidō từ thời kỳ phiên trấn, và trở nên thịnh vượng như một đầu mối tập kết than củi chất lượng cao (than Binchōtan) trong giai đoạn từ thời Meiji đến đầu thời Shōwa.
Nhờ sản xuất được than Binchōtan chất lượng cao, các nhà buôn và đại lý vận tải đường biển chuyên kinh doanh mặt hàng này đã hưng thịnh, và dấu ấn đó vẫn còn lưu lại trong khu phố ngày nay.
Nhiều ngôi nhà truyền thống được xây dựng từ thời Meiji đến thời Shōwa vẫn còn được bảo tồn trong khu vực.
Nơi sinh sống trước khi là điểm du lịch
Sức hấp dẫn của Kiragawa nằm ở cảm giác đời sống yên bình vẫn còn đọng lại trong khu phố.
Khi giữ ý thức rằng mình đang đi bộ bên cạnh cuộc sống của người dân địa phương, cách nhìn các công trình và những con hẻm cũng trở nên điềm tĩnh hơn.
Bí quyết ngắm kiến trúc | Chú ý đến tường trắng, ngói thoát nước và tường đá ishiguro
Tại Kiragawa, những chi tiết của công trình thể hiện sự sáng tạo thích ứng với khí hậu và đời sống của vùng đất này.
Nếu biết một chút thuật ngữ trước khi dạo bộ, bạn sẽ dễ dàng đọc hiểu được cả vai trò của tường và ngói.
Tường trắng vữa tosa shikkui tạo nên cảnh quan tươi sáng
Điều dễ đập vào mắt trước tiên là những bức tường trắng được hoàn thiện bằng vữa tosa shikkui (vữa vôi truyền thống vùng Tosa).
Ở khu vực gần biển có những ngôi nhà phố (machiya) kiểu nuriya-zukuri trát tosa shikkui với gác lửng tsushi, còn ở khu vực trên đồi lại thấy những ngôi nhà một tầng có mái hiên thấp, khiến diện mạo nhà phố khác nhau tùy theo từng khu.
Sự đan xen giữa tường trắng, tường ván màu sẫm và màu ngói tạo nên một cảm giác hài hòa, điềm tĩnh cho con phố.
Ngói thoát nước là sáng tạo bảo vệ tường khỏi mưa
Những hàng ngói được gắn nằm ngang ở giữa thân tường được gọi là mizukirigawara (ngói thoát nước).
Nếu không chỉ ngắm như một chi tiết trang trí mà nhìn chúng như một sáng tạo để thoát nước mưa ra ngoài và bảo vệ tường, bạn sẽ cảm nhận được trí tuệ kiến trúc bén rễ tại vùng đất nhiều bão và mưa.
Tường đá ishiguro làm cho con hẻm thêm phần ấn tượng
Tại Kiragawa, tường đá gọi là ishiguro cũng là một yếu tố đặc trưng.
Chúng mang một vẻ mạnh mẽ khác với những ngôi nhà phố tường trắng, và khi bước vào hẻm, cách xếp đá cũng như chiều sâu của chúng trở nên gần gũi hơn.
Thuật ngữ kiến trúc sẽ rất hữu ích khi bạn ghi nhớ chúng như những manh mối để phân biệt trong lúc dạo bộ.
| Thuật ngữ | Nơi quan sát | Điểm chú ý |
|---|---|---|
| Tosa shikkui | Tường trắng | Ánh sáng và chất cảm |
| Mizukirigawara | Giữa thân tường | Sáng tạo chống mưa |
| Ishiguro | Tường đá | Cách xếp đá |
| Mushikomado | Quanh tầng trên | Bóng đổ của song cửa |
| Mái ngói sangawara | Mái nhà | Sự nối tiếp của ngói |
Ngắm mái và cửa sổ để cảm nhận nhịp điệu của nhà phố
Tại thị trấn Kiragawa, những ngôi nhà phố và kho đất (dozō) hoàn thiện bằng tosa shikkui nối tiếp nhau được bảo tồn.
Khi so sánh đường nét của mái và hình dáng cửa sổ, bạn không chỉ thấy sự khác biệt giữa từng ngôi nhà mà còn cảm nhận được nhịp điệu của toàn bộ khu phố.
Cách bắt đầu dạo bộ khu phố cổ | Ngắm sự nối tiếp thay vì một điểm
Tại Kiragawa, cách dạo bộ phù hợp là thong thả cảm nhận sự liền mạch của con phố hơn là vội vã đi qua từng điểm đến.
Vì đây là khu phố thưởng thức chủ yếu qua vẻ ngoài của công trình, nên việc chuyển đổi giữa chỗ dừng chân và chỗ tiếp tục đi bộ cũng rất quan trọng.
Quan sát cấu trúc zaigōmachi hình thành dọc Hamakaidō
Thị trấn Kiragawa là một zaigōmachi hình thành dọc theo Hamakaidō nối Kōchi và Murotō.
Khi để ý đến cảnh hai bên đường là những dãy nhà nối tiếp nhau, bạn sẽ dễ hình dung ra tính chất của một thị trấn từng tấp nập người và hàng hóa qua lại.
Thưởng thức khoảng cách giữa tường đá và tường trắng trong hẻm
Ở những con đường nhỏ, tường đá và bờ tường cảm giác gần hơn, mang một sự tĩnh lặng khác với những con phố rộng.
Chỉ cần quan sát trong phạm vi nhìn thấy từ ngoài đường mà không bước vào đất tư nhân, bạn vẫn cảm nhận trọn vẹn được cảnh quan đặc trưng của Kiragawa.
Ngắm cả con đường dẫn đến đền Onda Hachimangū như một phần cảnh quan
Con đường dẫn đến đền Onda Hachimangū (Onda Hachimangū) là nơi mà khu phố tường trắng, mái ngói và con đường đến đền nối liền nhau một cách tự nhiên.
Nếu vào tham bái, hãy tuân theo các bảng thông báo trong khuôn viên đền và hướng dẫn tại chỗ, giữ thái độ yên tĩnh.
Cách sử dụng Nhà trưng bày phố cổ Kiragawa và Nhà lễ hội
Với người lần đầu dạo bộ, việc kiểm tra trước những nơi giúp tìm hiểu bối cảnh của thị trấn sẽ khiến ý nghĩa của những điều bạn nhìn thấy trong lúc dạo bộ trở nên sâu sắc hơn.
Bạn nên xác nhận tình hình mở cửa và cách sử dụng trước khi đến để yên tâm hơn.
Tìm hiểu lịch sử và kiến trúc tại Nhà trưng bày phố cổ Kiragawa
Nhà trưng bày phố cổ Kiragawa (Kiragawa Machinami-kan) là cơ sở được cải tạo từ một ngôi nhà dân cũ nằm trước đền Onda Hachimangū, được chỉnh trang vào năm tài khóa 2013 (năm Heisei thứ 25).
Tại đây bạn có thể tham quan các tư liệu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc của Kiragawa, là nơi dễ ghé qua trước hoặc sau khi dạo phố.
Hướng dẫn viên phố cổ cần đặt trước khi sử dụng
Tại Nhà trưng bày phố cổ Kiragawa, bạn cũng có thể đăng ký hướng dẫn viên phố cổ.
Vì dịch vụ hướng dẫn được thông báo là cần đặt trước, nếu có nhu cầu hãy xác nhận trước.
Tiếp xúc với truyền thống địa phương tại Nhà lễ hội
Nhà lễ hội (Omatsuri-kan) là cơ sở giới thiệu lịch sử và truyền thống của Kiragawa.
Khi tiếp xúc với những lễ hội và văn hóa của địa phương mà chỉ nhìn công trình thì khó hiểu được, bạn sẽ dễ dàng nhận ra khu phố vẫn gắn liền với đời sống hiện tại.
Lễ Onta-matsuri và Jinsai tại đền Onda Hachimangū | Lễ hội truyền thống còn sống trong thị trấn
Tại đền Onda Hachimangū, những nghi lễ truyền tải lịch sử của thị trấn đến ngày nay vẫn được kế thừa.
Tùy vào thời điểm đến thăm, bạn có thể tiếp xúc với văn hóa lễ hội của địa phương cùng với khung cảnh khu phố.
Lễ Onta-matsuri được công nhận là Di sản văn hóa dân gian phi vật thể quan trọng cấp quốc gia
Lễ Onta-matsuri (Onta-matsuri) của đền Onda Hachimangū là một nghi lễ được công nhận là Di sản văn hóa dân gian phi vật thể quan trọng cấp quốc gia.
Lễ được dâng cúng vào tháng 5 của những năm lẻ theo dương lịch, được biết đến như một nghi lễ cầu mong mùa màng bội thu thông qua các động tác mô phỏng việc cấy lúa.
Lễ Jinsai mùa thu nổi bật với nghi thức thuyền Ofune và Hanadai
Trong lễ Jinsai mùa thu được tổ chức vào tháng 10 hằng năm, nghi thức “Ofune và Hanadai của lễ Jinsai đền Kiragawa Onda Hachimangū” được lựa chọn là Di sản văn hóa dân gian phi vật thể cần được thực hiện các biện pháp ghi chép cấp quốc gia.
Một kiệu rước hình thuyền gọi là “Ofune” cùng bốn kiệu rước gọi là “Hanadai” diễu hành quanh thị trấn, và cảnh đoàn rước len lỏi giữa khu phố cổ là điểm đáng xem.
Cách đi đến phố cổ Kiragawa và thời gian tham quan
Thị trấn Kiragawa nằm hơi lệch về phía tây so với trung tâm thành phố Murotō, có thể đến bằng ô tô hoặc xe buýt tuyến.
Vì việc dạo bộ chủ yếu là ngắm vẻ ngoài, bạn nên ước lượng thời gian trong phạm vi vừa sức để yên tâm.
Hướng dẫn cách đi bằng ô tô và xe buýt
Từ trung tâm thành phố Kōchi đi ô tô mất khoảng 2 tiếng, còn từ phía mũi Murotō thì thị trấn nằm dọc theo quốc lộ số 55.
Nếu dùng phương tiện công cộng, có tuyến xe buýt từ phía ga Kōchi (Kōchi Station) đến khu Kiragawa, nhưng số chuyến hạn chế nên bạn nên xác nhận giờ giấc trước để yên tâm.
Hướng dẫn thời gian cần thiết để dạo bộ
Nếu đi bộ một vòng qua các con phố chính và hẻm, thời gian cần thiết ước chừng khoảng từ 1 tiếng đến 1 tiếng rưỡi.
Nếu ghé qua Nhà trưng bày phố cổ Kiragawa, Nhà lễ hội hoặc sử dụng hướng dẫn viên, hãy lên kế hoạch với nhiều thời gian dư dả hơn.
Quy tắc ứng xử du khách nước ngoài nên giữ | Dạo bước trong thị trấn của đời sống
Phố cổ Kiragawa vừa là một cảnh quan lịch sử, vừa là nơi đời sống thường nhật của người dân địa phương vẫn tiếp diễn.
Những hành động như chụp ảnh, đi trên đường hay ngắm công trình cũng nên giữ ở mức chừng mực khi ở gần không gian sinh sống.
Chụp ảnh tập trung vào vẻ ngoài
Cảnh tường trắng và mái ngói khiến bạn muốn lưu lại trong ảnh, nhưng hãy lưu ý để không vô tình chụp vào bên trong nhà, quần áo phơi hay khuôn mặt người dân.
Ở những nơi có bảng thông báo về việc được phép chụp ảnh hay không, hãy ưu tiên tuân theo hướng dẫn đó.
Không bước vào đất tư nhân hay trước cửa nhà
Dù thấy công trình lịch sử ở gần, đó chưa chắc đã là cơ sở mở cửa cho công chúng.
Đừng bước vào bên trong cổng, vào sân vườn hay khoảng không hẹp trước nhà, mà hãy thưởng thức trong phạm vi nhìn thấy từ ngoài đường.
Khi dạo bộ trong thị trấn, nếu suy nghĩ theo cách dưới đây bạn sẽ ít phân vân hơn.
| Tình huống | Hành động nên làm | Hành động nên tránh |
|---|---|---|
| Chụp ảnh | Tập trung vẻ ngoài | Chụp bên trong nhà |
| Hẻm | Đi sát mép | Chắn lối đi |
| Trước nhà | Ngắm ngắn gọn | Nán lại lâu |
| Trò chuyện | Hạ giọng | Nói to |
| Bảng thông báo | Tuân theo hướng dẫn | Phớt lờ |
Ở thị trấn yên tĩnh, hãy lưu ý cả âm thanh
Trên những con phố vắng người, tiếng trò chuyện hay âm thanh từ điện thoại có thể vang xa hơn bạn nghĩ.
Nếu đi theo nhóm, hãy tránh dàn hàng ngang, chỉ dừng lại trò chuyện khi cần thiết để việc đi bộ thuận tiện hơn.
Cách thưởng thức Kiragawa thay đổi theo thời tiết và bối cảnh văn hóa
Phố cổ Kiragawa thay đổi diện mạo theo ánh sáng, mưa và gió.
Nếu biết một chút bối cảnh kiến trúc, bạn sẽ dễ đón nhận cả sự thay đổi thời tiết như một điểm đáng xem.
Ngày nắng hãy ngắm sự tương phản giữa tường trắng và mái ngói
Vào ngày nắng, màu trắng của tosa shikkui và màu sẫm của ngói cũng như phần gỗ hiện lên rõ ràng.
Khi ngắm từ góc nghiêng, bóng đổ của ngói thoát nước dễ xuất hiện, truyền tải cảm giác lập thể của bức tường.
Ngày mưa dễ cảm nhận ý nghĩa của ngói thoát nước
Vào ngày mưa, bạn dễ hình dung được vai trò bảo vệ tường của ngói thoát nước.
Khi mặt đất ướt, hãy chú ý đến đường lát đá và các bậc chênh trong hẻm, đồng thời tránh tiến lại quá gần các công trình.
Cách nhìn theo từng kiểu thời tiết không chỉ liên quan đến ảnh chụp mà còn đến tư thế khi dạo bộ.
| Thời tiết | Diện mạo | Cách dạo bộ |
|---|---|---|
| Nắng | Tường trắng tươi sáng | Ngắm bóng đổ |
| Nhiều mây | Chất cảm dịu nhẹ | Ngắm chi tiết |
| Mưa | Ngói óng ánh | Chú ý dưới chân |
| Ngày gió | Hẻm yên tĩnh | Cẩn thận đồ vật |
Dạo bộ với hiểu biết về bối cảnh Khu bảo tồn kiến trúc truyền thống quan trọng
Tại Khu bảo tồn quần thể kiến trúc truyền thống quan trọng, người ta coi trọng tư duy gìn giữ các đặc tính như vị trí, hình dáng, kiểu dáng của công trình hài hòa cùng môi trường xung quanh.
Nếu du khách cũng nắm được tư duy này, bạn sẽ dễ tôn trọng khu phố như một cảnh quan được kế thừa, thay vì tiêu thụ nó chỉ như một phông nền.
Tổng kết | Thong thả thưởng thức phố cổ Kiragawa
Phố cổ Kiragawa là nơi bạn có thể chạm vào ký ức của một thị trấn từng phồn vinh nhờ than Binchōtan, qua những chi tiết kiến trúc như tường trắng, ngói thoát nước và tường đá ishiguro.
Khi thong thả ngắm sự nối tiếp của con phố, tường đá trong hẻm và bóng đổ trên tường, bạn sẽ cảm nhận được nét đặc trưng của thị trấn này.
Người lần đầu đến thăm nên tìm hiểu bối cảnh tại Nhà trưng bày phố cổ Kiragawa và Nhà lễ hội, đồng thời cân nhắc sử dụng hướng dẫn viên đặt trước khi cần, để hiểu sâu hơn về chuyến dạo bộ.
Hãy giữ ý thức rằng mình đang dạo bước trong không gian sinh sống, lưu tâm đến việc chụp ảnh, trò chuyện và không xâm phạm đất tư nhân, để lặng lẽ thưởng thức cảnh quan lịch sử của Murotō.
