Đền Sada-jinja: lịch sử và ý nghĩa cầu nguyện tại Nhị cung của xứ Izumo
Sada-jinja (đền Thần đạo Sada) tọa lạc tại Kashima-chō, thành phố Matsue, tỉnh Shimane, được tôn là đền Nhị cung của xứ Izumo.
Tìm hiểu đồng thời kiến trúc chính điện, những lễ hội được gìn giữ từ xa xưa và tín ngưỡng cắt duyên xấu, kết duyên lành tại đền phụ Tanaka-jinja sẽ giúp bạn cảm nhận tín ngưỡng Izumo qua cả kiến trúc lẫn văn hóa.
Một trong 3 đại đền của xứ Izumo được ghi trong Izumo-no-kuni Fudoki
Trong bộ địa chí cổ Izumo-no-kuni Fudoki, ngôi đền được ghi tên là Sada-Ōjinja, đồng thời từ lâu còn được gọi là Sada-Taisha, một trong 3 đại đền của xứ Izumo.
3 đại đền của xứ Izumo gồm Kitsuki (nay là Izumo-Taisha), Kumano (Kumano-Taisha) và Sada; Sada-jinja từ lâu đã được tôn kính như một ngôi đền tiêu biểu của Izumo.
Đây là ngôi đền được ghi trong Engishiki thời Heian; theo truyền thuyết lưu truyền tại đền, hai vị thần Izanagi-no-Mikoto và Izanami-no-Mikoto đã được phối thờ vào năm thứ 54 triều Thiên hoàng Suinin.
Dù mang danh xưng Nhị cung của xứ Izumo, ngôi đền nằm ở thành phố Matsue chứ không phải thành phố Izumo ngày nay.
Để tránh nhầm với Izumo-Taisha, khi tra cứu phương tiện hãy kiểm tra đồng thời tên Sada-jinja và địa chỉ Kashima-chō, thành phố Matsue.
Vị thần được thờ chính Sada-no-Ōkami: dẫn đường, khai vận và đón phúc
Vị thần được thờ chính Sada-no-Ōkami được xem là cùng một vị thần với Sarutahiko-no-Ōkami, được người dân thờ phụng để cầu sự dẫn lối, khai vận và đón phúc.
Theo truyền thuyết, Sada-no-Ōkami là một trong 4 vị thần được tôn kính nhất xứ Izumo.
Khi đến với tâm nguyện cầu chuyến đi bình an hoặc khởi đầu mới, bạn sẽ thấy lịch sử ngôi đền gắn với hành trình của chính mình.
Tương truyền Sada-no-Ōkami sinh ra tại Kaka-no-Kukedo, một hang động hướng ra biển Nhật Bản, gắn liền với thần thoại của vùng đất này.
Izumo-no-kuni Fudoki ghi lại thần thoại rằng trong hang tối, nữ thần mẹ đã dùng cung tên bằng vàng bắn xuyên vách đá cho ánh sáng lọt vào, rồi Sada-no-Ōkami chào đời.
Điểm tham quan Sada-jinja: 3 chính điện xếp ngang là Tài sản văn hóa quan trọng quốc gia
Khu chính điện có bố cục 3 điện xếp thành hàng ngang, với chính điện trung tâm làm trục và hai điện ở phía bắc, phía nam.
Thay vì chỉ nhìn vào điện giữa, hãy quan sát cả mối liên hệ với hai công trình hai bên để nhận ra nét riêng của kiến trúc Sada-jinja.
3 chính điện hiện nay được xây dựng vào năm Bunka thứ 4 (1807), cuối thời Edo.
Ngắm kiến trúc Taisha-zukuri với chính điện làm trung tâm
Cả 3 chính điện đều theo phong cách Taisha-zukuri, trong đó điện trung tâm lớn hơn một chút so với Bắc điện và Nam điện ở hai bên.
Taisha-zukuri là phong cách kiến trúc đền cùng hệ với chính điện Izumo-Taisha, nổi bật với mái hai dốc bề thế và lối vào ở phía đầu hồi.
Hãy đứng ở vị trí không cản trở người đến lễ để ngắm toàn cảnh, so sánh độ cao mái và cách các tòa điện được bố trí.
Bên cạnh ngắm các chi tiết ở gần, lùi ra một chút để nhìn tổng thể quần thể điện thờ cũng là một cách thưởng thức kiến trúc.
Nam điện có bố cục Taisha-zukuri đảo trái phải hiếm gặp
Nam điện nằm bên trái khi nhìn từ phía trước, có mặt bằng đảo trái phải so với kiểu Taisha-zukuri thông thường và được xem là nét riêng của Sada-jinja không có công trình tương tự ở nơi khác.
Hai điện hai bên không đơn thuần là hai công trình giống nhau đặt cạnh nhau mà tạo thành bố cục tương phản quanh điện trung tâm.
Không cố vào bên trong để kiểm tra; hãy quan sát cách bố trí trong phạm vi được tham quan và đối chiếu với phần giải thích trên bảng hướng dẫn.
12 vị thần được thờ tại điện trung tâm, Bắc điện và Nam điện
Điện giữa có tên trong hồ sơ tài sản văn hóa là Seichū-den, được chỉ định là Tài sản văn hóa quan trọng quốc gia cùng Bắc điện và Nam điện.
Seichū-den thờ 5 vị thần, trong đó có Sada-no-Ōkami, Izanagi-no-Mikoto và Izanami-no-Mikoto.
Bắc điện thờ Amaterasu-Ōmikami, Ninigi-no-Mikoto và các vị thần khác, còn Nam điện thờ Susanoo-no-Mikoto cùng các vị thần khác.
Tổng cộng có 12 vị thần được thờ trong 3 chính điện.
Khi dạo bước, hãy nhớ đây vừa là nơi thưởng thức di sản kiến trúc, vừa là nơi người dân vẫn tiếp tục dâng lời cầu nguyện tới các vị thần.
Tìm hiểu tín ngưỡng cắt duyên xấu, kết duyên lành tại đền phụ Tanaka-jinja
Bên ngoài khuôn viên Sada-jinja có đền phụ (sessha, ngôi đền gắn bó mật thiết với đền chính) mang tên Tanaka-jinja.
Tanaka-jinja là đền phụ của Bắc điện Sada-jinja, nằm cách cổng torii một quãng đi bộ ngắn dọc sông Sada.
Hai nguyện ước khác nhau, cắt đứt duyên xấu và kết nối duyên lành, được gửi gắm tại hai điện quay lưng vào nhau.
Đông điện cầu cắt duyên và Tây điện cầu kết duyên quay lưng vào nhau
Đông điện thờ Iwanaga-hime-no-Mikoto, còn Tây điện thờ Konohanasakuya-hime-no-Mikoto.
Đông điện nổi tiếng với tín ngưỡng cắt duyên, Tây điện với tín ngưỡng kết duyên, và hướng của hai điện cũng khác nhau.
Tây điện quay về phía chính điện Sada-jinja, còn Đông điện được xây quay lưng vào Tây điện.
Đông điện được thờ phụng để cầu cắt duyên xấu và trường thọ; Tây điện để cầu duyên lành và sinh nở bình an.
Trước khi đến lễ, bạn có thể nghĩ về điều muốn buông bỏ và những mối gắn kết muốn trân trọng, không chỉ trong tình yêu mà cả công việc và quan hệ với mọi người.
Cách nhận và sử dụng thẻ cầu nguyện Kigan-warifu
Nếu muốn sử dụng Kigan-warifu (thẻ cầu nguyện tách đôi), trước tiên hãy nhận tại văn phòng Sada-jinja, xác nhận cách dùng và thứ tự hành lễ, rồi cầu cắt duyên tại Đông điện và kết duyên tại Tây điện.
Khoản dâng lễ để nhận mỗi thẻ Kigan-warifu là 1.000 yên.
Ngoài ra còn có bùa Akuen-kiri Ryōen-musubi, hai mặt lần lượt cầu cắt duyên xấu và kết duyên lành (1.000 yên); khi nhận cùng Kigan-warifu, tổng khoản dâng lễ là 1.800 yên.
Bạn viết tên lên mặt sau thẻ rồi gửi gắm ước nguyện khi tách thẻ làm đôi.
Hãy xác nhận nơi được tách thẻ khi nhận thẻ.
Sau khi tách đôi, hãy kiểm tra cách đặt phần cầu cắt duyên và phần cầu kết duyên vào đúng nơi tương ứng.
Thứ tự và nghi thức hành lễ cần tuân theo hướng dẫn tại chỗ.
Nếu sử dụng lần đầu, hãy hỏi cách dùng khi nhận thẻ, rồi tiến hành theo thứ tự hành lễ và vị trí đặt thẻ đã được chỉ dẫn.
Lễ hội Sada-jinja: lịch Sada-Shinnō và Jinzai-sai
Sada-jinja vẫn gìn giữ văn hóa dâng điệu múa lên các vị thần và những lễ hội lặng lẽ đón thần linh.
4 lễ hội chính gồm Naorai-sai ngày 3/5, Otaue-sai ngày 15/7, Goza-gae-sai ngày 24/9 và Jinzai-sai từ ngày 20 đến 25/11.
Hãy phân biệt việc đến lễ thông thường với xem nghi lễ; nếu đến vì lễ hội, bạn nên kiểm tra ngày tổ chức và điều kiện tham dự.
Sada-Shinnō, di sản văn hóa phi vật thể UNESCO, là Kagura dâng trong lễ Goza-gae-sai
Sada-Shinnō (nghệ thuật múa nghi lễ Sada) là một loại Kagura đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể.
Nghệ thuật này được chỉ định là Tài sản văn hóa dân gian phi vật thể quan trọng quốc gia năm 1976 (Shōwa thứ 51), rồi được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể năm 2011 (Heisei thứ 23).
Hằng năm, các điệu múa gắn với nghi lễ Goza-gae và lễ thường niên ngày 24, 25/9, được trình diễn trong dịp thay mới chiếu ngồi của các vị thần.
Goza-gae-sai là nghi lễ thay chiếu goza tại nơi ngự của thần ở 3 chính điện và các đền phụ; tối ngày 24 có nghi lễ Shichiza tại điện múa.
Sada-Shinnō gồm 3 phần: Shichiza là điệu múa thanh tẩy, Shikisanba mang ý nghĩa chúc phúc và Shinnō là kịch thần thoại.
Có những điệu múa dùng mặt nạ và những điệu không dùng, kết hợp cùng lời hát, sáo và trống để thể hiện nghi lễ thanh tẩy và thế giới thần thoại.
Tương truyền khoảng 400 năm trước, các thần quan Sada-jinja học nghệ thuật Nō tại Kyoto, rồi đưa phong cách này vào Kagura truyền thống để nâng cao tính trang trọng.
Dù tên gọi có chữ Nō, bạn sẽ hiểu sâu hơn nếu đón nhận đây là nghệ thuật dâng lên thần linh thay vì xem như một buổi biểu diễn sân khấu thông thường.
Lễ Jinzai-sai, còn gọi Oimi-san, diễn ra từ ngày 20 đến 25/11 hằng năm
Jinzai-sai, lễ đón muôn vàn vị thần, còn được gọi là Oimi-san.
Tại Sada-jinja, lễ được tổ chức từ ngày 20 đến 25/11 theo dương lịch, vì vậy không nên áp dụng nguyên ngày lễ của những ngôi đền khác.
Nghi lễ Kami-mukae đón các vị thần diễn ra lúc 20:00 ngày 20, còn nghi lễ Karasade tiễn các vị thần diễn ra lúc 20:00 ngày 25.
Jinzai-sai của Sada-jinja đã được ghi chép từ xa xưa và vẫn được duy trì với nội dung gần như giống các tư liệu cách đây khoảng 500 năm.
Tháng 10 âm lịch thường được gọi là Kannazuki, tức tháng vắng thần, nhưng tại xứ Izumo lại gọi là Kamiarizuki, tháng có các vị thần.
Đây là lễ hội được truyền lại theo tinh thần kiêng cữ, tránh ca múa, âm nhạc và tiếng ồn, vì vậy bạn cũng hãy giữ sự yên tĩnh khi đến lễ.
Hiểu thuật ngữ lễ hội để cảm nhận ý nghĩa nghi thức
Biết Goza-gae là nghi lễ thay mới điều gì sẽ giúp bạn chú ý không chỉ đến động tác múa mà cả lời cầu nguyện ẩn sau đó.
Dưới đây là ý nghĩa và vai trò của những từ thường xuất hiện trong hướng dẫn lễ hội.
| Thuật ngữ | Ý nghĩa | Vai trò văn hóa |
|---|---|---|
| Goza | Chiếu ngồi dành cho thần | Chỗ ngự đón thần linh |
| Goza-gae | Nghi lễ thay chiếu Goza | Thay mới chỗ ngự của thần |
| Kagura | Ca múa dâng lên thần linh | Thể hiện lời cầu nguyện qua động tác |
| Monoimi | Thanh tẩy bản thân và giữ gìn hành vi | Chuẩn bị cho lễ hội |
Lưu ý khi viếng Sada-jinja: nghi thức, chụp ảnh và Goshuin
Trong khuôn viên, điều quan trọng là ưu tiên người hành lễ và quá trình tiến hành nghi thức hơn hoạt động tham quan.
Nếu không rõ nghi thức hoặc phạm vi được chụp ảnh, đừng chỉ làm theo người xung quanh mà hãy kiểm tra bảng hướng dẫn hoặc hỏi văn phòng đền.
Bình tĩnh thực hiện nghi thức rửa tay và bái lễ
Temizu là nghi thức làm sạch tay và miệng trước khi tiến đến trước thần điện.
Khi sử dụng khu vực rửa tay, không đưa miệng chạm trực tiếp vào gáo và hãy làm theo hướng dẫn tại chỗ.
Khi bái lễ, hãy chờ người phía trước, tránh chiếm chỗ lâu trước thần điện và bình tĩnh cầu nguyện khi đến lượt mình.
Xác nhận việc chụp ảnh theo từng đối tượng và địa điểm
Quy định chụp phong cảnh khuôn viên, bên trong điện thờ và nghi lễ không nhất thiết giống nhau.
Hãy cho biết bạn muốn chụp gì và hỏi xem có được phép không; ngay cả khi được phép, cũng tránh chắn lối đi của người hành lễ.
Dưới đây là những điều nên làm và nên tránh trong khuôn viên.
| Tình huống | Điều nên làm | Điều nên tránh |
|---|---|---|
| Lối vào đền | Chừa lối cho mọi người đi qua | Dàn hàng ngang và đứng tụ lại |
| Bái lễ | Chờ người phía trước | Chụp ảnh sát bên người đang cầu nguyện |
| Nghi lễ | Theo dõi theo hướng dẫn | Chen vào khi nghi lễ đang diễn ra |
| Chụp ảnh | Xác nhận có được chụp và phạm vi cho phép | Tự ý chụp bên trong điện |
Hỏi Goshuin tại văn phòng sau khi hành lễ
Sada-jinja cũng là điểm hành hương số 4 của Izumo-no-kuni Shinbutsu Reijō, nơi cấp Goshuin (ấn son chứng nhận viếng đền) làm dấu tích hành hương.
Nếu muốn nhận Goshuin, hãy hoàn thành việc lễ trước rồi hỏi văn phòng về cách ghi, giờ tiếp nhận và khoản dâng lễ.
Văn phòng nhận điện thoại từ 8:30 đến 17:00, nhưng bạn cần kiểm tra riêng giờ tiếp nhận Goshuin.
Nếu mang sổ Goshuin-chō, hãy để ở nơi dễ lấy để trao nhận bình tĩnh tại quầy.
Cách đi Sada-jinja: khoảng 30 phút xe buýt từ ga Matsue
Nếu đi phương tiện công cộng, lấy ga Matsue làm điểm xuất phát để lên kế hoạch cả chiều đi và về sẽ thuận tiện hơn.
Từ ga JR Matsue, đi xe buýt Ichibata hướng Etomo đến trạm Sada-jinja-mae
Từ ga JR Matsue, đi xe buýt Ichibata hướng Etomo và xuống tại trạm Sada-jinja-mae.
Tùy chuyến, xe buýt mất khoảng 25–32 phút; xuống trạm là bạn đến ngay ngôi đền.
Lên xe tại điểm đón số 6 ở ga JR Matsue và chừa thêm thời gian phòng trường hợp chậm do tình hình giao thông.
Trước khi lên xe, hãy xác nhận hướng đi và điểm dừng, đồng thời tra trước giờ xe về.
Đền cũng có bãi đỗ xe; nếu tự lái, hãy tuân theo hướng dẫn tại chỗ và biển chỉ khu vực đỗ.
Thời gian đi ô tô và bãi đỗ xe
Nếu đi ô tô, thời gian tham khảo từ ga JR Matsue theo Quốc lộ 431 là khoảng 30 phút.
Bãi đỗ có sức chứa khoảng 60 ô tô con hoặc khoảng 10 xe buýt lớn.
Một số nghi lễ của Jinzai-sai và Goza-gae-sai diễn ra vào ban đêm, nên nếu đến vào dịp lễ hội, hãy kiểm tra cả phương tiện về.
Chuẩn bị tên điểm đến bằng tiếng Nhật và đồ dùng cần mang
Nếu chưa quen tiếng Nhật, bạn nên lưu tên 佐太神社 và địa chỉ 松江市鹿島町佐陀宮内73 vào điện thoại để thuận tiện hỏi đường.
Ghi lại số điện thoại của đền (0852-82-0668) cũng hữu ích khi cần hỏi về lễ cầu nguyện hoặc lễ hội.
Hãy chuẩn bị đồ dùng để có thể đi bộ viếng đền và thích ứng với thời tiết.
- Giày dễ đi và đồ đi mưa phù hợp dự báo thời tiết
- Tiền mặt dành cho việc lễ và nhận vật phẩm của đền
- Sổ Goshuin-chō nếu muốn nhận Goshuin
Dành khoảng 30 phút đến 1 giờ để viếng Sada-jinja sẽ giúp bạn tham quan thong thả.
Mục đích xem lễ hội khác với viếng đền thông thường; hãy quyết định muốn tìm hiểu kiến trúc hay trải nghiệm lễ hội trước khi sắp xếp lịch để chuyến đi không quá gấp gáp.
Thần thoại và các điểm tham quan địa phương quanh Sada-jinja
Khu vực phía bắc thành phố Matsue, nơi có Sada-jinja, có những địa điểm giúp bạn tìm hiểu thần thoại Sada-no-Ōkami và đời sống địa phương.
Kaka-no-Kukedo, nơi được cho là Sada-no-Ōkami chào đời
Kaka-no-Kukedo là hang động do biển xâm thực trên bờ biển Nhật Bản, thuộc Shimane-chō, thành phố Matsue.
Nơi được cho là Sada-no-Ōkami ra đời mang tên Shin-Kukedo, một hang lớn cao khoảng 40 m, dài khoảng 200 m với lối mở từ 3 phía.
Nếu muốn đi thuyền tham quan bên trong hang, hãy kiểm tra tình hình hoạt động trước.
Thông tin cơ sở suối khoáng nóng Kashima-Taku-no-Yu
Gần Sada-jinja có cơ sở tắm suối khoáng nóng Kashima-Taku-no-Yu.
Kashima-Taku-no-Yu nằm tại Kitakōbu, Kashima-chō, thành phố Matsue, cung cấp dịch vụ tắm onsen trong ngày.
Nếu muốn sử dụng cơ sở, hãy kiểm tra trước ngày mở cửa và giá vé.
Tổng kết
Tại Sada-jinja, bạn có thể tìm hiểu tín ngưỡng Izumo qua 3 chính điện xếp ngang, tín ngưỡng cắt duyên xấu và kết duyên lành của Tanaka-jinja, cùng Sada-Shinnō và lễ Jinzai-sai.
Lần đầu đến lễ, hãy dành thời gian ngắm tổng thể điện thờ rồi từng bước tìm hiểu các vị thần và ý nghĩa lễ hội.
Với thời gian xe buýt khoảng 30 phút từ ga JR Matsue, hãy kiểm tra giao thông hai chiều, việc tiếp nhận tại văn phòng cùng hướng dẫn chụp ảnh và khu vực được vào, để thăm viếng với sự tôn trọng nơi cầu nguyện.
Đánh giá (0)