Các đền và chùa ở Saga đan xen nhiều lớp lịch sử của phiên Saga, lễ hội Karatsu, văn hóa gốm Arita (Arita ware) và tín ngưỡng gắn với núi sông.
Khi nhìn những danh thắng như đền Yutoku Inari (Yutoku Inari Jinja) và đền Takeo (Takeo Jinja) từ mối liên hệ với ngành nghề và đời sống của địa phương, việc viếng thăm sẽ trở thành một trải nghiệm văn hóa sâu sắc hơn.
Bài viết này giới thiệu 10 đền và chùa đáng ghé thăm, nơi bạn có thể cảm nhận lịch sử và văn hóa, chọn lọc từ các khu vực Kashima, Takeo, Arita, Karatsu và thành phố Saga.
Cách chọn trong 10 đền và chùa nên ghé ở Saga
Từ tín ngưỡng ven biển, lịch sử của thị trấn quanh thành đến lời cầu nguyện của một thị trấn gốm, các đền và chùa ở Saga có sức hấp dẫn khác biệt rất lớn theo từng vùng.
Thứ tự không phải là bảng xếp hạng mà được sắp xếp theo đặc trưng văn hóa, nên bạn có thể chọn từ chủ đề mình quan tâm.
Không chỉ chú ý đến lịch sử mà cả mối liên hệ với văn hóa địa phương
Khi chú ý đến mối quan hệ với lãnh chúa, thợ gốm, nghề cá và lễ hội, bạn sẽ dần thấy được nét đặc trưng của vùng đất thể hiện qua công trình và vật phẩm dâng cúng.
Khi biết ai được thờ và nơi đó gắn với ngành nghề hay thiên nhiên nào, thì dù cùng là “hành trình viếng đền và chùa”, ấn tượng cũng sẽ thay đổi.
Chọn nơi phù hợp với mục đích chuyến đi
Trung tâm thành phố Saga và phố Karatsu có những ngôi đền dễ ghé qua khi tản bộ, còn ở đền Takeo, chùa Daikōzen-ji và đền Yodohime (Yodohime Jinja) bạn còn có thể thưởng ngoạn cảnh quan thiên nhiên.
Để dễ so sánh đặc điểm, chúng tôi sắp xếp 10 điểm đến theo điểm nhấn văn hóa.
| Tên gọi | Chủ đề văn hóa | Phù hợp với ai |
|---|---|---|
| Đền Yutoku Inari | Tín ngưỡng Inari | Điện thờ rực rỡ |
| Đền Takeo | Đền cổ và cây thiêng | Cũng tận hưởng thiên nhiên |
| Đền Sueyama | Gốm Arita | Người yêu thích văn hóa thủ công |
| Đền Karatsu | Karatsu Kunchi | Tìm hiểu về lễ hội |
| Đền Hōtō | Vị thần hộ mệnh của đảo | Tận hưởng chuyến đi đảo |
| Đền Saga | Hiện đại hóa và lãnh chúa | Tìm hiểu lịch sử Saga |
| Đền Matsubara | Thủy tổ phiên và thợ gốm | Ngắm vật phẩm dâng cúng |
| Đền Yodohime | Tín ngưỡng về nước | Dạo bước bên sông |
| Chùa Daikōzen-ji | Phật giáo và bốn mùa | Người yêu hoa và lá đỏ |
| Chùa Kōden-ji | Chùa tổ của dòng họ Nabeshima | Tìm hiểu lịch sử thị trấn quanh thành |
Những ngôi đền nên ghé ở Kashima, Takeo và Arita
Vùng tây nam tỉnh Saga là nơi tập trung một ngôi đền Inari rực rỡ, một ngôi đền cổ thờ cây khổng lồ và một ngôi đền tượng trưng cho văn hóa gốm.
Đây là khu vực được yêu thích, nơi bạn có thể tiếp cận văn hóa tín ngưỡng đặc trưng của Saga từ những góc nhìn khác nhau: kiến trúc, thiên nhiên và thủ công.
1. Đền Yutoku Inari: Danh thắng cuốn hút với điện thờ màu chu sa và tín ngưỡng Inari
Đền Yutoku Inari (Yutoku Inari Jinja) ở thành phố Kashima được xây dựng vào năm 1687 (Jōkyō năm thứ 4) và được xếp vào một trong ba đền Inari lớn của Nhật Bản, cùng với đền Fushimi Inari và đền Kasama Inari.
Đền thờ các vị thần trông coi mọi mặt đời sống như nông nghiệp, ngư nghiệp và buôn bán, mỗi năm đón khoảng 3 triệu người đến viếng.
Điện chính được dựng theo kiểu nhô ra kake-zukuri gợi nhớ đến sân khấu của chùa Kiyomizu, cùng lối vào nối tiếp những cổng torii màu chu sa, khiến toàn bộ khuôn viên trải ra một cảnh quan rực rỡ.
Phía sau điện chính có dốc và bậc thang dẫn lên nội viện, vì vậy hãy mang giày dễ đi, viếng thăm trong phạm vi vừa sức, và cũng đừng quên tận hưởng việc vừa đi dạo vừa thưởng thức ẩm thực cùng bầu không khí các cửa hàng lưu niệm ở khu phố trước cổng đền.
2. Đền Takeo: Cổng torii Hizen và cây long não lớn Takeo 3.000 năm tuổi
Đền Takeo tọa lạc ở chân núi phía đông của núi Mifune, là một ngôi đền cổ thờ Takenouchi no Sukune làm thần chủ.
Trong khuôn viên, hãy chú ý đến cổng torii Hizen, một loại cổng torii bằng đá độc đáo có thể thấy ở tỉnh Saga và tỉnh Nagasaki.
Sâu bên trong phía sau điện thờ có cây thiêng là cây long não lớn Takeo, ở gốc thân cây được cho là khoảng 3.000 năm tuổi có một hốc rỗng rộng cỡ 12 chiếu tatami.
Càng đi dọc lối vào, cảnh sắc càng chuyển từ khu phố sang bầu không khí của rừng, và nơi đây cũng được yêu mến như một địa điểm cầu duyên.
Quanh cây thiêng, điều quan trọng là tuân theo hướng dẫn bảo vệ và không giẫm lên rễ cây hay đi vào bên trong hàng rào.
3. Đền Sueyama: Văn hóa của thành phố gốm được truyền tải qua cổng torii bằng gốm Arita
Đền Sueyama (Sueyama Jinja) ở thị trấn Arita thờ Thiên hoàng Ōjin làm thần chủ, và vì trong khuôn viên có bia tưởng niệm tổ nghề gốm Ri Sanpei, nơi đây từ lâu đã quy tụ tín ngưỡng của những người liên quan đến nghề gốm.
Mở đầu là chiếc cổng torii lớn bằng sứ do các thợ gốm dâng tặng vào năm 1888 (Meiji năm thứ 21), bên cạnh còn có cặp chó đá komainu bằng gốm Arita, chum nước lớn và hàng rào đá tamagaki, tạo nên cảnh quan mà tạo hình của đền và ngành nghề địa phương hòa làm một.
Gần lối vào của con đường dẫn vào đền có một đường ngang đường sắt, và vì không có thanh chắn, nên khi chuông cảnh báo bắt đầu reo, đừng bước vào đường ngang mà hãy xác nhận an toàn rồi mới băng qua.
Những ngôi đền nên ghé ở Karatsu và tín ngưỡng của các hòn đảo
Ở Karatsu, bạn có thể ghé thăm cả ngôi đền nâng đỡ đại lễ của thị trấn quanh thành lẫn ngôi đền hình thành từ đời sống của hòn đảo xa.
Khi hiểu lịch sử của lễ hội và của biển, sự khác biệt văn hóa giữa thị trấn Karatsu và các hòn đảo sẽ dần hiện rõ.
4. Đền Karatsu: Ngôi đền cổ là trung tâm của Karatsu Kunchi
Đền Karatsu là ngôi đền cổ tương truyền được xây dựng vào năm 755 (Tenpyō-shōhō năm thứ 7) thời Nara, với cổng torii trắng ở lối vào gây ấn tượng.
Karatsu Kunchi, đại lễ mùa thu, là lễ hội tiêu biểu của Karatsu được tổ chức hằng năm từ ngày 2 đến ngày 4 tháng 11, và nghi thức rước kiệu hikiyama của lễ hội đã được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO vào năm 2016.
Đây là lễ hội đầy khí thế với 14 chiếc kiệu hikiyama lớn diễu hành khắp thị trấn, và ngay cả ngoài mùa lễ hội, việc viếng đền trước rồi đi dạo quanh thị trấn cũng giúp dễ hình dung mối quan hệ giữa đền với từng khu phố kế thừa việc rước kiệu.
Trong thời gian lễ hội, lối di chuyển khác với ngày tham quan thông thường, vì vậy hãy kiểm tra hướng dẫn chính thức trước khi ghé thăm.
5. Đền Hōtō: Vị thần hộ mệnh của đảo được gìn giữ trên đảo Takashima
Đền Hōtō (Hōtō Jinja) nằm trên đảo Takashima ngoài khơi thành phố Karatsu, tương truyền khởi nguồn từ việc thờ Nozaki Oki-no-kami, vị võ tướng thời Sengoku đã đánh đuổi hải tặc quấy phá đảo, làm “thần hộ mệnh của đảo”.
Gắn với cái tên “Hōtō”, nơi đây cũng được biết đến với những người viếng cầu tài lộc và trúng xổ số, nhưng hãy viếng thăm mà không quên rằng đây là nơi tín ngưỡng mà người dân trên đảo đã gìn giữ bao đời.
Đến đảo Takashima mất khoảng 10 phút bằng tàu định kỳ từ bến Hōtō gần thành Karatsu, vì vậy trước khi khởi hành bạn cần kiểm tra tình hình chạy tàu và chuyến về qua thông tin chính thức.
Khi gió lớn hay thời tiết xấu hãy thay đổi kế hoạch, và trên đảo điều quan trọng là đi lại nhẹ nhàng để không làm phiền không gian sống của cư dân.
Những ngôi đền nên ghé ở thành phố Saga để cảm nhận nền cai trị của phiên và văn hóa nước
Ở thành phố Saga, bạn có thể ghé thăm ngôi đền truyền tải sự hiện đại hóa của phiên Saga, ngôi đền thờ người khai lập phiên, và ngôi đền gắn với tín ngưỡng về nước của hẻm núi Kawakami.
Từ hai cảnh quan khác nhau là thị trấn quanh thành và bờ sông, bạn có thể hiểu lịch sử Saga một cách đa chiều.
6. Đền Saga: Cánh cửa vào lịch sử cận đại thờ ngài Nabeshima Naomasa
Đền Saga (Saga Jinja) được xây dựng vào năm 1933 (Shōwa năm thứ 8), thờ ngài Nabeshima Naomasa, lãnh chúa đời thứ 10 của phiên Saga, và ngài Nabeshima Naohiro, lãnh chúa đời thứ 11.
Ngài Nabeshima Naomasa là nhân vật thúc đẩy hiện đại hóa ở phiên Saga vào cuối thời Edo, và trong khuôn viên có phần trưng bày phục dựng pháo Armstrong và một loại đại bác khác mà phiên đã nỗ lực tự sản xuất trong nước.
Gần đó có thành Saga và Bảo tàng tỉnh Saga, nơi bạn có thể tìm hiểu lịch sử cận đại của vùng.
7. Đền Matsubara: Tín ngưỡng đối với người khai lập phiên và vật phẩm dâng cúng bằng sứ trắng
Đền Matsubara nằm trong cùng khuôn viên với đền Saga, được xây dựng vào năm 1772 (An'ei năm thứ 1) làm ngôi đền thờ ngài Nabeshima Naoshige, thờ 4 vị của dòng họ Nabeshima và 3 vị của dòng họ Ryūzōji.
Đền Matsubara được gọi thân mật là “Nippō-san” theo pháp hiệu “Nippō” của ngài Nabeshima Naoshige, và được người dân địa phương kế thừa qua các lễ hội.
Cổng torii và đèn lồng bằng sứ trắng trong khuôn viên là do các thợ gốm vùng Hizen dâng cúng với lòng tôn kính, tôn ngài Naoshige làm thần tổ, qua đó truyền tải mối liên hệ giữa nền cai trị của phiên Saga và văn hóa gốm sứ.
8. Đền Yodohime: Ichinomiya của xứ Hizen tọa lạc tại hẻm núi Kawakami
Đền Yodohime (Yodohime Jinja) tọa lạc tại hẻm núi Kawakami dọc sông Kase, và từ xưa đã được tôn kính là ichinomiya (ngôi đền hàng đầu) của xứ Hizen.
Đền thờ Yodohime-no-mikoto, vị thần liên quan đến biển, sông và nước, những cây lớn trong khuôn viên cùng cảnh quan bên sông tạo nên bầu không khí tĩnh lặng.
Khi ngắm bức tranh trần của điện bái, bạn có thể thấy tín ngưỡng cổ xưa đã được kế thừa vào biểu đạt hiện đại như thế nào.
Vào mùa xuân, những dải cờ cá chép koinobori bơi lượn trên hẻm núi Kawakami, vì vậy hãy tận hưởng chuyến dạo bộ trong khi để ý chỗ đứng ven nước và thời tiết.
Những ngôi chùa lịch sử nên ghé ở Kiyama và phía nam thành phố Saga
Tại các ngôi chùa ở Saga, bạn có thể cảm nhận văn hóa Phật giáo không chỉ qua tượng Phật và phần mộ mà còn qua khu vườn, cây cổ thụ và hoa theo mùa.
Trong khi lưu tâm đến lễ nghi viếng thăm khác với ở đền, hãy dạo bước và ngắm nhìn bố cục của khuôn viên tĩnh lặng.
9. Chùa Daikōzen-ji: Danh thắng bốn mùa nổi tiếng với hoa đỗ quyên và lá đỏ
Chùa Daikōzen-ji (Daikōzen-ji) ở thị trấn Kiyama là ngôi chùa phái Tendai tương truyền do Gyōki khai sơn vào năm 717 (Yōrō năm thứ 1), và cũng được biết đến thân thuộc với tên “Chùa Đỗ Quyên”.
Tại vườn Chigiri-en rộng khoảng 75.000 mét vuông trải ra phía sau điện chính, khoảng 50.000 cây đỗ quyên tô điểm khuôn viên từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, còn lá đỏ thì từ giữa tháng 11 đến đầu tháng 12.
Trong khuôn viên còn lưu giữ các di sản văn hóa như tượng đứng bằng gỗ Kōmokuten và tượng đứng bằng gỗ Tamonten được xếp hạng Di sản văn hóa quan trọng cấp quốc gia, cùng các tháp đá.
Vào mùa hoa và mùa lá đỏ, lối di chuyển và cách tham quan trong khuôn viên có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra giá vé vào cửa và thông tin thời điểm đẹp nhất trên trang web chính thức.
10. Chùa Kōden-ji: Chùa tổ truyền tải lịch sử của dòng họ Nabeshima và Ryūzōji
Chùa Kōden-ji (Kōden-ji) ở thành phố Saga là ngôi chùa phái Sōtō, được biết đến là chùa gia tộc của dòng họ Nabeshima, lãnh chúa phiên Saga.
Trong khuôn viên bố trí điện chính, cổng tam quan, điện Kannon, nơi thờ bài vị và phần mộ, cùng với ao, kênh nước và cây cổ thụ tạo nên một cảnh quan truyền thống.
Tại phần mộ, bạn có thể lần theo lịch sử địa phương đan xen giữa dòng họ Nabeshima và dòng họ Ryūzōji, những người cai quản Hizen trước các lãnh chúa.
Trong khuôn viên có cây mơ “Reitokuju-bai” khoảng 400 năm tuổi, nên nơi đây được biết đến là địa điểm ngắm hoa mơ nổi tiếng.
Bối cảnh văn hóa nên biết cho hành trình viếng đền và chùa ở Saga
Thay vì chỉ ngắm nhìn công trình, khi suy ngẫm về việc ai được thờ và nơi đó gắn với hoạt động nào của địa phương, sự khác biệt giữa từng điểm đến sẽ trở nên rõ ràng.
Ở Saga, nền cai trị của phiên, nghề gốm, lễ hội, giao thông đường thủy và nông nghiệp đều liên quan sâu sắc đến tín ngưỡng.
Lịch sử của phiên Saga còn lưu lại ở cả đền lẫn chùa
Ở đền Saga và đền Matsubara, bạn có thể cảm nhận sự tôn kính đối với lãnh chúa và người khai lập phiên, còn ở chùa Kōden-ji là văn hóa của chùa gia tộc và phần mộ.
Ngay cả với những nơi cùng liên quan đến dòng họ Nabeshima, thì không gian thờ họ như các vị thần và ngôi chùa cúng tế tổ tiên lại có vai trò khác nhau.
Văn hóa gốm thể hiện qua vật phẩm dâng cúng và chất liệu
Cổng torii và cặp chó đá komainu bằng gốm Arita của đền Sueyama, cùng vật phẩm dâng cúng bằng sứ trắng của đền Matsubara, truyền tải mối quan hệ giữa các thợ gốm vùng Hizen và tín ngưỡng dưới hình thức hữu hình.
Việc tìm hiểu lời cầu nguyện và lòng biết ơn của người thợ cũng là một góc nhìn quan trọng cho chuyến đi Arita và Saga.
Thiên nhiên của biển, sông và núi tạo hình nên những nơi chốn tín ngưỡng
Đền Hōtō gắn với đảo, đền Yodohime gắn với sông, còn đền Takeo và chùa Daikōzen-ji gắn với thiên nhiên của núi.
Thiên nhiên là một phần của văn hóa tác động đến lối vào, lễ hội, cây thiêng và lời cầu nguyện.
Nếu tóm tắt ngắn gọn sự khác biệt về bối cảnh văn hóa, ta có bảng sau.
| Bối cảnh | Nơi tiêu biểu | Điểm cần ngắm |
|---|---|---|
| Nền cai trị của phiên | Saga・Matsubara | Thần được thờ và vật phẩm dâng cúng |
| Chùa tổ | Kōden-ji | Phần mộ và quần thể chùa |
| Nghề gốm | Sueyama・Matsubara | Tạo hình của gốm sứ |
| Lễ hội | Đền Karatsu | Mối liên hệ với thị trấn |
| Tín ngưỡng về nước | Yodohime | Sông và cây thiêng |
| Tín ngưỡng của đảo | Đền Hōtō | Sự quan tâm đến cư dân |
Lễ nghi viếng thăm đền và chùa ở Saga
Cả đền và chùa đều là nơi đón tiếp du khách, nhưng vốn dĩ là không gian tôn giáo để cầu nguyện và cúng tế.
Giữ gìn sự tĩnh lặng và ưu tiên bảng hướng dẫn tại chỗ sẽ dẫn đến một chuyến đi tôn trọng văn hóa.
Ở đền, hãy tiến bước thong thả từ cổng torii đến điện bái
Thông thường người ta cúi chào nhẹ trước cổng torii và đi tránh phần chính giữa của lối vào.
Nếu có thể dùng bồn nước temizuya, hãy rửa tay và súc miệng, còn ở điện bái hãy viếng theo hướng dẫn tại chỗ, chẳng hạn “hai lần cúi, hai lần vỗ tay, một lần cúi”.
Ở những nơi có khuôn viên rộng như đền Yutoku Inari và đền Takeo, hãy ưu tiên các bảng chỉ khu vực cấm vào và lối đi một chiều.
Ở chùa, hãy lưu tâm đến sự tĩnh lặng ở cổng tam quan và điện chính
Thông thường người ta cúi chào trước cổng tam quan, còn ở điện chính thì không vỗ tay mà chắp tay lặng lẽ.
Tượng Phật, bài vị và phần mộ là đối tượng của tín ngưỡng và cúng tế, vì vậy đừng đến gần hay chạm vào như thể chúng là vật trưng bày.
Với goshuin và việc chụp ảnh, hãy kiểm tra tại quầy tiếp nhận và bảng thông báo
Goshuin là dấu ấn nhận được như bằng chứng của việc viếng thăm, khác với con dấu kỷ niệm.
Cách thức và thời gian tiếp nhận khác nhau tùy đền chùa, có nơi chỉ cấp bản viết sẵn hoặc tạm ngừng vì có sự kiện, vì vậy hãy kiểm tra hướng dẫn tại quầy tiếp nhận.
Bên trong điện thờ, trong lúc cầu khấn, tượng Phật và nghi lễ thần sự của lễ hội đôi khi không được chụp ảnh, nên nếu không thấy bảng cho phép thì hỏi nhân viên là an toàn nhất.
Tổng kết: Lần theo văn hóa địa phương tại các đền và chùa ở Saga
Trong hành trình viếng đền và chùa ở Saga, bạn có thể tiếp cận sự đa dạng của bản sắc địa phương, như cảnh quan rực rỡ của đền Yutoku Inari, văn hóa lễ hội của đền Karatsu, nghề gốm của đền Sueyama, và lịch sử thời phiên còn lưu lại ở đền Saga và chùa Kōden-ji.
Thay vì xếp quá nhiều điểm tham quan, việc quan sát từng chút một về điện thờ, vật phẩm dâng cúng, thiên nhiên và mối liên hệ với thị trấn sẽ làm sâu sắc thêm ký ức của chuyến đi.
Goshuin, việc chụp ảnh, lịch tàu và cách tham quan theo mùa đều có thể thay đổi, vì vậy hãy kiểm tra thông tin chính thức trước khi khởi hành và trong ngày đi, và hãy đến thăm với lòng tôn kính đối với những nơi chốn tín ngưỡng.
Đánh giá (0)