Đền Saga (Saga-jinja) và Đền Matsubara (Matsubara-jinja) là gì | Hai ngôi đền bên hào bắc thành Saga
Đền Saga (Saga-jinja) và Đền Matsubara (Matsubara-jinja) là hai ngôi đền tọa lạc tại Matsubara, thành phố Saga (bên hào bắc thành Saga), gắn bó sâu sắc với lịch sử của phiên Saga thời Edo.
Trong cùng một khuôn viên, bạn có thể lần lượt viếng cả Đền Saga và Đền Matsubara, vừa dạo bước khám phá khu phố cổ dưới chân thành Saga, vừa cảm nhận trọn vẹn lịch sử, tín ngưỡng và cảnh quan tĩnh lặng cùng một lúc.
Nơi đây thờ những nhân vật gắn liền với phiên Saga, tiêu biểu là vị minh quân cuối thời Edo Nabeshima Naomasa, và trong khuôn viên còn có nhiều điểm đáng xem như khẩu pháo Armstrong được phục dựng hay cổng torii bằng sứ trắng.
Đền Saga thờ lãnh chúa phiên Saga cuối thời Edo Nabeshima Naomasa và Nabeshima Naohiro
Đền Saga là ngôi đền thờ Nabeshima Naomasa, lãnh chúa đời thứ 10 của phiên Saga, và Nabeshima Naohiro, lãnh chúa đời thứ 11.
Chính điện được xây dựng tại vị trí hiện nay vào năm 1933 (năm Showa thứ 8) và được biết đến là ngôi đền có lai lịch lâu đời, từng được xếp vào hàng "Bekkaku Kanpeisha" (đền cấp đặc biệt do triều đình tài trợ).
Nabeshima Naomasa còn được gọi là Kanso, là nhân vật được biết đến vì đã dốc sức phát triển học thuật, y tế, công nghiệp và kỹ thuật quân sự ở phiên Saga vào cuối thời Edo.
Khi dạo bước trong khuôn viên, bạn không chỉ viếng đền mà còn cảm nhận được bầu không khí của thời đại Saga hướng tới hiện đại hóa.
Đền Matsubara thờ tổ phiên Nabeshima Naoshige làm trung tâm
Đền Matsubara là ngôi đền lấy Nabeshima Naoshige, tổ của phiên Saga, làm trung tâm, đồng thời thờ các vị thần có liên hệ với gia tộc Nabeshima và gia tộc Ryūzōji.
Đền được sáng lập năm 1772 (năm Meiwa thứ 9, tức năm An'ei thứ nhất) với tên gọi "Nippōsha", về sau hợp tự thêm Hikotsuruhime-no-mikoto, Nabeshima Katsushige và Ryūzōji Takanobu để có hình thức như ngày nay.
Đây là nơi mà qua lai lịch của đền, bạn có thể cảm nhận mối quan hệ giữa gia tộc Nabeshima và gia tộc Ryūzōji, vốn rất quan trọng để hiểu lịch sử Saga.
Nếu viếng cả Đền Saga và Đền Matsubara, bạn sẽ dễ dàng hình dung được dòng chảy lịch sử Saga nối tiếp từ thời Chiến quốc đến cuối thời Edo rồi sang thời cận đại.
Vị trí thuận tiện cho du khách đi bộ tại trung tâm thành phố Saga
Địa chỉ là 2-10-43 Matsubara, thành phố Saga, tỉnh Saga, nằm bên hào bắc thành Saga.
Từ ga Saga (Saga Station) đi xe buýt khoảng 10 phút, xuống ngay tại trạm xe buýt Saga-jinja-mae; nếu đi taxi mất khoảng 7 phút, còn đi bộ khoảng 20 phút.
Từ sân bay Saga đi xe buýt hướng Văn phòng tỉnh Saga (Kenchō) khoảng 20 phút, nếu đi ô tô thì khoảng 20 phút từ nút giao Saga-Yamato trên đường cao tốc Kyushu, và có bãi đỗ xe cho khoảng 300 xe (có thu phí).
Xung quanh có những nơi mang đậm không khí phố cổ dưới chân thành, nên dù lưu trú ngắn ngày bạn cũng dễ dàng cảm nhận nét đặc trưng của Saga.
Viếng đền để tìm hiểu lịch sử phiên Saga | Hiểu về nhân vật sẽ thay đổi cách nhìn
Sức hấp dẫn của ngôi đền này không chỉ nằm ở việc ngắm các công trình, mà còn sâu sắc hơn khi bạn biết về bối cảnh của những nhân vật được thờ phụng.
Nếu thấy có quá nhiều tên gọi, bạn hãy ghi nhớ rằng Đền Saga gắn với giai đoạn từ cuối Edo đến cận đại, còn Đền Matsubara gắn với tổ phiên và dòng chảy từ thời Chiến quốc đến thời Edo, như vậy sẽ dễ hiểu hơn.
Học thuật và hiện đại hóa mà Nabeshima Naomasa tượng trưng
Nabeshima Naomasa được lưu truyền là nhân vật đã nâng đỡ công cuộc hiện đại hóa phiên Saga, qua việc mở rộng trường phiên "Kōdōkan", triển khai chủng đậu tại viện y học "Kōseikan", và đúc đại bác bằng lò phản xạ.
Tại cơ sở luyện kim (Seirenkata), người ta đã chế tạo mô hình tàu hơi nước, đầu máy xe lửa hơi nước, máy điện báo, và còn thành công trong việc đóng "Ryōfūmaru", con tàu hơi nước thực dụng đầu tiên của nước Nhật.
Khi ngắm khẩu pháo cannon và pháo Armstrong được phục dựng trong khuôn viên, bạn sẽ hiểu rằng ngôi đền vừa là nơi cầu nguyện, vừa là nơi lưu giữ lịch sử kỹ thuật của Saga.
Nabeshima Naohiro - người kết nối Saga với nước ngoài
Nabeshima Naohiro không chỉ là một lãnh chúa của phiên Saga, mà còn là nhân vật có liên quan lớn đến giao lưu với nước ngoài và phát triển văn hóa.
Năm 1871 (năm Meiji thứ 4), ông xuất ngoại với tư cách thành viên của Đoàn sứ tiết Iwakura, sau khi du học tại Anh, đến năm Meiji thứ 13 ông đã sang Ý làm Công sứ đặc mệnh toàn quyền tại Vương quốc Ý.
Ông đã trưng bày gốm Arita (Arita-yaki) tại Hội chợ triển lãm thế giới Paris, và về cuối đời còn xây dựng "Thư viện Saga", thư viện công cộng đầu tiên của tỉnh Saga, để lại dấu ấn cả về mặt văn hóa.
Đối với du khách nước ngoài, điểm đáng chú ý thú vị là một ngôi đền địa phương lại có liên hệ không chỉ với lịch sử trong nước Nhật mà còn với giao lưu quốc tế thời cận đại.
Ký ức về gia tộc Ryūzōji và gia tộc Nabeshima còn lưu lại ở Đền Matsubara
Tại Đền Matsubara, không chỉ thờ gia tộc Nabeshima mà còn thờ các vị thần liên hệ với gia tộc Ryūzōji, tiêu biểu là Ryūzōji Takanobu.
Khi biết về mối quan hệ chủ - tớ thời Chiến quốc và lịch sử gia tộc Nabeshima kế thừa quyền lực, cai quản phiên Saga suốt khoảng 260 năm, việc viếng Đền Matsubara cũng trở thành một chuyến dạo bộ lịch sử tĩnh lặng.
Khi sắp xếp lại mối quan hệ giữa các nhân vật, những cái tên bạn nhìn thấy trong khuôn viên sẽ dễ in đậm vào ký ức chuyến đi hơn.
Sau đây là phần tóm tắt ngắn gọn cách nhìn về các nhân vật mà bạn nên biết trước khi viếng đền.
| Nhân vật / Đền | Mối liên hệ | Góc nhìn |
|---|---|---|
| Nabeshima Naomasa | Đền Saga | Hiện đại hóa |
| Nabeshima Naohiro | Đền Saga | Văn hóa và nước ngoài |
| Nabeshima Naoshige | Đền Matsubara | Ký ức tổ phiên |
| Gia tộc Ryūzōji | Đền Matsubara | Tiền sử của Saga |
Những điểm đáng xem trong khuôn viên | Chú ý cổng torii sứ trắng và pháo phục dựng
Trong khuôn viên rải rác nhiều yếu tố giúp bạn cảm nhận lịch sử phiên Saga, văn hóa gốm sứ và các truyền thuyết tín ngưỡng.
Sau khi viếng đền trong tĩnh lặng, nếu thong thả dạo quanh khu vực chính điện, bạn sẽ dần thấy được những tầng lớp văn hóa rất đặc trưng của Saga.
Khu trưng bày phục dựng pháo cannon và pháo Armstrong
Trong khuôn viên có khu trưng bày phục dựng khẩu pháo cannon và pháo Armstrong, thể hiện công cuộc hiện đại hóa của phiên Saga.
Đây là những hiện vật tượng trưng cho lịch sử phiên Saga cuối thời Edo đã đẩy mạnh hiện đại hóa trong khi tiếp thu kỹ thuật phương Tây.
Trải nghiệm ngắm đại bác ngay trong đền mang lại bất ngờ thú vị, trở thành khoảnh khắc khó quên rất riêng của Đền Saga.
Đèn lồng sứ trắng và cổng torii sứ trắng
Quanh Đền Matsubara, bạn cũng nên chú ý đến đèn lồng đá (tōrō) bằng sứ trắng và cổng torii bằng sứ trắng.
Nabeshima Naoshige, vị thần được thờ tại Đền Matsubara, được giới thiệu là người được các thợ gốm vùng Arita và Imari tôn kính như "Goshinso-sama" (vị thần tổ), và chính từ lòng tôn kính đó mà cổng torii cùng đèn lồng bằng sứ trắng đã được cung tiến.
Đối với những ai biết về văn hóa gốm sứ Saga, các họa tiết sứ trắng là manh mối để cảm nhận tính chất vùng miền nơi đây.
Truyền thuyết phòng tránh nạn nước còn lưu trong tượng gỗ kappa (Hyōsube)
Trên cổng thần (shinmon) của Đền Matsubara có treo tượng gỗ "Hyōsube" (kappa - thủy quái trong truyền thuyết Nhật Bản), bắt nguồn từ điển tích về tổ phiên Naoshige.
Người ta giới thiệu rằng có truyền thuyết: ai đi qua cổng này để viếng Đền Matsubara sẽ được phòng tránh nạn nước.
Tại các đền thần Nhật Bản đôi khi còn lưu giữ những tín ngưỡng gắn với thiên nhiên và câu chuyện của địa phương, và tượng gỗ kappa là một ví dụ dễ hiểu cho điều đó.
Dạo thăm Matsune-sha và Đền Sarutahiko trong tĩnh lặng
Trong khuôn viên có Matsune-sha, nơi thờ Furukawa Matsune-no-mikoto, võ sĩ phiên Saga từng làm cận thần của Nabeshima Naomasa.
Furukawa Matsune-no-mikoto được giới thiệu là người không chỉ giỏi về lễ nghi phép tắc và học vấn, mà còn có tài về thư pháp, hội họa, thơ waka và nhã nhạc, nên nhiều người đến viếng để mong được hưởng phúc từ tài năng ấy.
Ngoài ra, Đền Sarutahiko (Matsubara Inari-jinja) từ xưa đã được tín ngưỡng như vị thần chủ đất của vùng này, và được biết đến là vị thần khai mở đường đi cũng như buôn may bán đắt.
Nếu để mắt không chỉ đến chính điện mà còn đến các đền nhỏ trong khuôn viên, bạn sẽ cảm nhận được bề rộng của tín ngưỡng mà người dân địa phương đã trân trọng gìn giữ.
Trình tự viếng đền lần đầu | Cứ thong thả thì khó bị lúng túng
Khi viếng đền thần Nhật Bản, điều quan trọng không phải là phải nhớ trọn vẹn những nghi thức khó, mà là hành xử một cách tĩnh lặng với lòng tôn kính.
Tại Đền Saga và Đền Matsubara, nếu bạn dự định lần lượt viếng hai ngôi đền và dạo bước trong khi trân trọng bầu không khí khuôn viên, bạn sẽ viếng đền một cách thư thái.
Chỉnh lại tâm thế trước khi đi qua cổng torii
Cổng torii được xem là lối vào khu vực linh thiêng, nên cúi đầu nhẹ trước khi đi qua sẽ là cách hành xử lịch sự.
Vì giữa lối đi (sandō) được cho là đường đi của thần linh, nên nếu không đông người, bạn nên đi nép sang một bên.
Nếu có chỗ rửa tay (temizu) thì hãy thanh tẩy tay và miệng
Nếu có thể sử dụng được nơi rửa tay (temizuya), bạn hãy thanh tẩy tay và miệng trước khi viếng.
Vì cách dùng có thể thay đổi tùy theo biện pháp phòng dịch hay cách vận hành của cơ sở, nếu tại chỗ có bảng hướng dẫn thì hãy làm theo bảng đó.
Tại điện thờ (haiden) hãy viếng với tấm lòng biết ơn
Tại điện thờ, thông thường bạn dâng tiền lễ (saisen), nếu có chuông thì rung nhẹ, rồi viếng theo nghi thức hai lần cúi, hai lần vỗ tay, một lần cúi.
Dù không tự tin về nghi thức, chỉ cần bạn hành xử bình tĩnh để không làm phiền những người viếng xung quanh thì không có vấn đề gì.
Khi sắp xếp trình tự viếng theo từng tình huống, dù là lần đầu bạn cũng dễ dàng hành động hơn.
| Tình huống | Việc nên làm | Điểm lưu ý |
|---|---|---|
| Trước torii | Cúi đầu nhẹ | Vào trong tĩnh lặng |
| Lối đi | Đi nép một bên | Nhường nhịn nhau |
| Rửa tay | Thanh tẩy tay | Làm theo bảng hướng dẫn |
| Điện thờ | Dâng lời cầu nguyện | Giữ lòng biết ơn |
| Khi ra về | Quay lại cúi đầu | Lưu lại dư âm |
Quan niệm về phép tắc viếng đền và chụp ảnh | Bí quyết để du khách an tâm
Đền thần, trước khi là điểm du lịch, là nơi người dân địa phương dâng lời cầu nguyện.
Khi chụp ảnh, bạn cũng nên ưu tiên trước hết là không làm phiền người viếng, thần chức hay nghi lễ thần đạo, như vậy sẽ an tâm hơn.
Trong khuôn viên hãy chú ý âm lượng và cử động
Dù đi cùng bạn bè hay gia đình, ở gần điện thờ bạn cũng nên hạ thấp giọng để thể hiện sự ý tứ với xung quanh.
Ở khu cổng torii, lối đi và trước điện thờ có người dừng lại, nên hãy thưởng thức cảnh vật ở vị trí không chắn lối đi.
Khi chụp ảnh hãy kiểm tra bảng hướng dẫn và không khí tại chỗ
Nếu không thể nắm rõ các quy định chi tiết về việc được phép chụp ảnh hay không, hãy ưu tiên theo bảng hướng dẫn tại chỗ hoặc chỉ dẫn của thần chức.
Tốt nhất nên tránh các bố cục chụp lớn vào bên trong chính điện, cảnh đang diễn ra nghi lễ, hay người đang viếng đền.
Ngay cả khi chụp các điểm đáng xem ngoài trời như cổng torii sứ trắng hay pháo phục dựng, hãy chụp từ vị trí không cản trở luồng di chuyển của người viếng.
Hãy kiểm tra hướng dẫn về goshuin và đồ ban phát
Goshuin (ấn dấu hành hương) hay các đồ ban phát như bùa hộ mệnh (omamori) có thể thay đổi cách phục vụ tùy theo thời điểm hoặc lễ hội.
Thời gian tiếp nhận tại nơi ban phát thường là từ 8 giờ 30 đến 16 giờ, nhưng nếu muốn nhận, bạn nên kiểm tra hướng dẫn của văn phòng đền trong ngày hoặc thông báo của đền trước khi nhận để an tâm hơn.
Du khách chưa tự tin về ngôn ngữ có thể hiển thị tên món muốn nhận trên điện thoại thông minh rồi lặng lẽ đưa ra, sẽ dễ truyền đạt hơn.
Sau đây là phần tóm tắt những hành động dễ phân vân khi viếng đền, kèm theo những điều nên tránh.
| Tình huống | Hành động nên làm | Hành động nên tránh |
|---|---|---|
| Trước điện thờ | Chờ đến lượt | Chen ngang |
| Khi chụp ảnh | Kiểm tra bảng hướng dẫn | Chụp nghi lễ |
| Lối đi | Dừng ở mép đường | Chắn lối đi |
| Trò chuyện | Hạ thấp giọng | Nói lớn tiếng |
| Nơi ban phát | Hỏi nhỏ nhẹ | Hối thúc |
Cách kết hợp dạo chơi quanh vùng | Lồng ghép vào hành trình trung tâm thành phố Saga
Đền Saga và Đền Matsubara là điểm đến rất hợp để kết hợp với chuyến dạo bộ lịch sử ở trung tâm thành phố Saga.
Đừng chỉ dừng lại ở việc viếng đền, mà hãy kết hợp dạo bước cùng không khí phố cổ dưới chân thành và các cơ sở văn hóa của Saga, bạn sẽ hiểu sâu hơn về chuyến đi.
Thưởng thức cảnh quan bên hào bắc thành Saga
Bên hào bắc thành Saga, được nêu là vị trí của ngôi đền, là khu vực mang lại cảm giác trầm lắng rất đặc trưng của phố cổ dưới chân thành Saga.
Khi dạo bước trong khi cảm nhận hơi nước và hàng cây, sự tĩnh lặng của đền và lịch sử của thị trấn sẽ tự nhiên kết nối với nhau.
Nơi đây phù hợp với những du khách muốn thong thả cảm nhận không khí địa phương hơn là những điểm du lịch nhộn nhịp.
Người yêu lịch sử nên dạo bước theo chủ đề hiện đại hóa phiên Saga
Sau khi tìm hiểu công trạng của Nabeshima Naomasa tại Đền Saga, nếu dạo quanh thành phố với ý thức về vai trò của phiên Saga trong công cuộc hiện đại hóa, chủ đề của chuyến đi sẽ trở nên rõ ràng.
Các từ khóa như lò phản xạ, đại bác, tàu hơi nước, chủng đậu, trường phiên Kōdōkan là những manh mối để hiểu về Saga.
Nếu kiểm tra trước các cơ sở trưng bày liên quan hoặc thông tin hướng dẫn du lịch, thì dù lưu trú ngắn ngày bạn vẫn có một chuyến dạo bộ giàu kiến thức.
Hãy kiểm tra trước hướng dẫn về giờ mở cổng và giờ ban goshuin
Giờ mở cổng từ tháng 4 đến tháng 10 là 6 giờ đến 18 giờ, từ tháng 11 đến tháng 3 là 6 giờ đến 17 giờ 30, còn việc ban các đồ như bùa hộ mệnh và goshuin thường từ 8 giờ 30 đến 16 giờ.
Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy theo dịp Tết, lễ hội Hinomine-san vào mùa xuân và mùa thu, hoặc do các lễ tế và sự kiện.
Khi lập kế hoạch du lịch, bạn nên kiểm tra thông báo của đền xem ngày viếng có trùng với sự kiện hay không để an tâm hơn.
Đặc biệt nếu muốn viếng vào buổi sáng hoặc chiều tối, hãy xem trước hướng dẫn về giờ mở cổng và sự kiện trước khi xuất phát để khỏi luống cuống tại chỗ.
Tổng kết | Ngôi đền để lặng lẽ cảm nhận lịch sử và lời cầu nguyện của Saga
Đền Saga và Đền Matsubara không chỉ thờ những nhân vật gắn với phiên Saga, mà còn là nơi bạn có thể cảm nhận công cuộc hiện đại hóa của Saga, văn hóa gốm sứ và các truyền thuyết địa phương trong cùng một khuôn viên.
Tại Đền Saga, qua Nabeshima Naomasa và Nabeshima Naohiro, bạn chạm đến bước chuyển từ cuối Edo sang cận đại; còn tại Đền Matsubara, bạn có thể lần theo lịch sử lâu dài của Saga xoay quanh tổ phiên Naoshige.
Nếu lặng lẽ dạo bước ngắm cổng torii sứ trắng, pháo phục dựng và tượng gỗ kappa, việc viếng đền sẽ trở thành cánh cửa mở ra chuyến đi tìm hiểu Saga.
Trước khi viếng, hãy kiểm tra hướng dẫn về giờ mở cổng và sự kiện, còn tại chỗ hãy viếng đền trong khi trân trọng bảng hướng dẫn và sự ý tứ với xung quanh.
