Thành quách và nền chính trị thời Ōgosho chồng lớp tại Công viên thành Sunpu
Công viên thành Sunpu tập trung quanh khu Honmaru và Ninomaru của thành Sunpu do Tokugawa Ieyasu xây dựng; qua hào nước, tường đá và các tháp canh được phục dựng, bạn có thể tìm hiểu cấu trúc thành quách và nền chính trị thời Ōgosho.
Sunpu, căn cứ mà Ieyasu đã chọn
Sunpu là nơi Ieyasu trải qua thời thơ ấu và từng phồn thịnh như căn cứ của gia tộc Imagawa trong thời Chiến Quốc.
Ieyasu bắt đầu xây thành vào năm 1585 và được cho là đã hoàn thành vào năm 1589 một tòa thành nằm trong phạm vi Ninomaru của công viên ngày nay.
Tòa thành lớn được chỉnh trang bằng công trình tenka bushin
Sau khi nhường chức shogun cho Tokugawa Hidetada, Ieyasu chuyển đến Sunpu và vào năm 1607 đã huy động các daimyō thực hiện công trình tenka bushin để đại tu tòa thành.
Bố cục kiểu rinkaku được bao quanh bởi 3 lớp hào không chỉ phục vụ phòng thủ mà còn cho thấy tính chất của nơi đây như trung tâm đô thị, nơi Ōgosho điều hành chính sự.
Các daimyō và sứ thần tập trung tại Sunpu, còn tòa thành hoạt động như một sân khấu chính trị sánh cùng Edo.
Di tích thành trải qua hỏa hoạn và biến đổi
Trong trận hỏa hoạn năm 1635, phần lớn công trình trong thành, gồm cả tháp chính và cung điện, bị thiêu rụi. Sau đó thành vẫn được sử dụng nhưng tháp chính không được xây lại.
Vào thời Minh Trị, hào Honmaru bị lấp khi các cơ sở quân đội được xây dựng; sau chiến tranh, nơi đây chuyển thành công viên lấy Honmaru và Ninomaru làm trung tâm.
| Thời kỳ | Sự kiện chính | Điều nên suy ngẫm tại chỗ |
|---|---|---|
| 1585–1589 | Ieyasu xây thành và chỉnh trang khu vực thành | Sunpu với vai trò căn cứ của một daimyō thời Chiến Quốc |
| Năm 1607 | Đại tu bằng công trình tenka bushin | Quy mô thành quách nâng đỡ nền chính trị Ōgosho |
| Từ năm 1635 | Tái thiết sau hỏa hoạn nhưng không xây lại tháp chính | Các công trình đã mất và địa hình còn lại |
| Thời cận-hiện đại | Trở thành công viên sau giai đoạn làm đất quân sự | Quá trình bảo tồn và phục dựng di tích thành |
Đọc bố cục thành từ 3 lớp hào
Để nắm được đặc điểm của thành Sunpu, điều quan trọng là khi đi bộ không chỉ nhìn các công trình mà còn chú ý vị trí hào và sự chồng lớp của các khu thành.
Các vòng đồng tâm Honmaru, Ninomaru và Sannomaru
Thành đặt Honmaru ở trung tâm, bố trí Ninomaru và Sannomaru thành các vòng đồng tâm, ngăn cách từng khu bằng hào theo kiểu bố cục rinkaku.
Công viên tương ứng với Honmaru và Ninomaru, vì vậy khi đi quanh rìa ngoài, bạn có thể nhận ra ranh giới do hào Ninomaru và tường đá tạo nên.
Nối hào và tường đá thành một tuyến
Nếu nhìn mặt nước, lũy đất, tường đá và vị trí cổng thành như một tuyến phòng thủ duy nhất, chiều sâu của thành quách sẽ hiện lên ngay cả trong công viên bằng phẳng.
Vừa đi vừa nghĩ vì sao lối vào khu thành uốn khúc và vì sao các tháp canh được đặt ở góc sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về bố cục thành.
Ngay cả ở nơi cách xa các công trình phục dựng, nếu lần theo các chỗ gấp của hào và độ cao thấp của tường đá, bạn vẫn có thể hình dung sự phối hợp phòng thủ giữa cổng và tháp canh.
Quan sát kiến trúc phục dựng tại Higashi Gomon và Tatsumi Yagura
Higashi Gomon và Tatsumi Yagura không phải là các công trình nguyên gốc từ thời Edo, mà là những cơ sở được phục dựng dựa trên tư liệu và kết quả khai quật.
Higashi Gomon từng bảo vệ lối vào Ninomaru
Higashi Gomon là lối ra vào chính ở phía đông Ninomaru; cổng và các tường đá xung quanh tạo thành bố cục thu hẹp đường xâm nhập.
Sau khi nhìn cấu trúc cổng từ bên ngoài rồi vòng vào phía trong, bạn có thể nắm bắt một cách ba chiều độ uốn khúc của lối đi và cách bố trí phục vụ giám sát.
Phương hướng được thể hiện trong tên Tatsumi Yagura
Tatsumi Yagura được đặt ở phía đông nam Ninomaru, tên gọi bắt nguồn từ “tatsumi”, từ chỉ phương đông nam.
Bạn có thể chú ý cả vai trò của công trình trong việc bảo vệ góc thành lẫn tính biểu tượng của mái và tường trong việc tạo nên diện mạo tòa thành.
Xác nhận căn cứ phục dựng qua trưng bày
Trưng bày trong nhà giúp bạn tìm hiểu thời kỳ Ieyasu làm Ōgosho, quá trình xây thành và lịch sử sau đó của tòa thành.
Đừng chỉ cảm nhận bầu không khí của kiến trúc phục dựng; khi xác nhận hình dáng đó được suy định từ tư liệu và di tích nào, cách nhìn di tích lịch sử sẽ sâu thêm một bậc.
Nếu lần lượt so sánh ngoại thất, trưng bày bên trong và tường đá xung quanh, bạn cũng có thể sắp xếp rõ mối quan hệ giữa phần được phục dựng và di tích còn lại dưới lòng đất.
| Địa điểm | Điểm chú ý | Vai trò có thể đọc được |
|---|---|---|
| Higashi Gomon | Cấu trúc cổng và lối đi uốn khúc | Phòng thủ lối vào Ninomaru |
| Tatsumi Yagura | Vị trí ở góc đông nam và ngoại thất | Giám sát góc thành và cảnh quan thành |
| Trưng bày trong nhà | Tư liệu về xây dựng và phục dựng thành | Căn cứ của công trình và hệ thống hóa lịch sử |
Quan sát nội thất phục dựng bằng gỗ tại Hitsuji-saru Yagura
Ở Hitsuji-saru Yagura tại góc tây nam Ninomaru, không chỉ ngoại thất mà chính cấu trúc phục dựng bằng gỗ cũng là điểm đáng xem.
Hitsuji-saru chỉ hướng tây nam
Tên Hitsuji-saru Yagura bắt nguồn từ “hitsuji-saru”, từ chỉ phương tây nam, và thể hiện vị trí bảo vệ phía tây nam Ninomaru.
Khi xác nhận trên bản đồ vị trí đối xứng với Tatsumi Yagura, bạn sẽ dễ hiểu hơn ý đồ bố trí tháp canh tại bốn góc thành.
Không gian trưng bày tháo bỏ sàn
Nhìn từ ngoài, công trình có mái 2 tầng, nhưng bên trong là kết cấu 3 tầng; tại cơ sở phục dựng, ván sàn và ván trần ở từng tầng được tháo ra để có thể nhìn xuyên suốt khung gỗ.
Từ hình ảnh cột và dầm nối liền theo chiều dọc, bạn có thể trực tiếp cảm nhận kỹ thuật gỗ truyền thống và chiều cao bên trong tháp canh.
Cách trưng bày không có sàn ngăn giữa các tầng giúp nhìn toàn cảnh các mối nối và hệ dầm thường bị che khuất, đồng thời gợi ý cách gỗ truyền tải tải trọng.
Lần theo di tích khai quật và cơ chế dẫn nước
Trong công viên có những nơi đã khai quật và chỉnh trang các hào cùng kênh nước từng bị lấp, cho phép suy nghĩ về chức năng của thành dù trên mặt đất không còn công trình.
Một phần hào Honmaru kể về khu trung tâm
Hào Honmaru bị lấp vào năm 1896, nhưng một phần ở phía đông nam đã được xác nhận qua khai quật và chỉnh trang thành di tích.
Từ vị trí mặt nước và tường đá, bạn có thể hình dung Honmaru từng được tách biệt rõ ràng với Ninomaru.
Kênh Ninomaru duy trì mực nước
Kênh Ninomaru là một kênh xây bằng đá, được cho là có vai trò duy trì mực nước của hào Honmaru.
Điều này cho thấy nước trong thành không chỉ tạo cảnh quan hay phòng thủ, mà còn được duy trì bằng kỹ thuật công trình quản lý dòng chảy vào và thoát ra.
Hình dung nền tháp chính từ mặt bằng
Tại thành Sunpu, nơi tháp chính không còn tồn tại, cần kết hợp kết quả khai quật, địa hình và trưng bày để hình dung khu trung tâm thời trước.
Phân biệt di tích có thể thấy với những công trình đã mất, rồi dựng lại quy mô thành từ các dấu vết chắc chắn, chính là thú vị của việc dạo quanh di tích lịch sử.
Nếu đối chiếu vị trí tường đá được xác nhận qua khai quật với bản đồ và trưng bày, bạn có thể cảm nhận bằng bước chân đường viền Honmaru đã biến mất khỏi mặt đất.
| Di tích hoặc cơ sở | Yếu tố quan sát tại chỗ | Điều có thể hiểu |
|---|---|---|
| Di tích hào Honmaru | Ranh giới giữa mặt nước và tường đá | Phân chia Honmaru và Ninomaru |
| Kênh Ninomaru | Kết cấu đá và dòng nước | Quản lý mực nước hào |
| Khu vực nền tháp chính | Thông tin khai quật và độ rộng mặt bằng | Quy mô công trình trung tâm đã mất |
Dạo quanh khu vườn và cây gắn với Ieyasu
Sau khi cảm nhận vẻ căng thẳng của thành quách, hãy hướng mắt đến vườn Momijiyama và cây quýt gắn với Ieyasu; văn hóa và khí hậu trù phú của Sunpu sẽ hiện lên rõ nét hơn.
Cảnh quan Suruga được thể hiện trong vườn Momijiyama
Vườn Momijiyama là khu vườn hiện đại được xây dựng có xét đến bối cảnh lịch sử, thể hiện cảnh quan Suruga đồng thời đưa vào phong vị của vườn daimyō.
Khi đi qua 4 khu vườn gợi nhớ núi Phú Sĩ, biển, đồng quê và làng miền núi, bạn có thể thong thả cảm nhận địa hình và sản vật của vùng từng nâng đỡ đô thị dưới chân thành qua bố cục khu vườn.
Điều quan trọng là không nhầm khu vườn với di tích còn lại từ thời Edo, mà nhìn nó như một không gian hiện đại biểu đạt thiên nhiên Suruga.
Cây quýt được truyền lại là do Ieyasu tự tay trồng
Trong khuôn viên có một cây quýt được truyền lại là do Ieyasu trồng, đã được chỉ định là Di tích Thiên nhiên của tỉnh Shizuoka.
Có thể quan sát cây này không chỉ qua lịch sử chính trị của di tích thành, mà còn như một hiện diện truyền tải khí hậu ấm áp của Sunpu và hình ảnh Ieyasu còn lưu lại trong vùng.
Xác nhận điều kiện sử dụng trước khi tham quan
Điều kiện sử dụng có thể khác nhau giữa việc dạo công viên và tham quan các cơ sở phục dựng hoặc khu vườn.
Trước khi đến, hãy xác nhận tình trạng mở cửa, phí tham quan và thay đổi lối đi do công trình hay sự kiện; sau đó sắp xếp một tuyến hợp lý qua hào, kiến trúc phục dựng, di tích khai quật và khu vườn.
Tóm tắt｜Đọc các lớp thời đại tại Công viên thành Sunpu
Tại Công viên thành Sunpu, khi quan sát chồng lớp bố cục thành với 3 lớp hào, Higashi Gomon, Tatsumi Yagura và Hitsuji-saru Yagura được phục dựng, các hào và kênh nước được khai quật cùng khu vườn thể hiện Suruga, bạn có thể hiểu một cách ba chiều sự biến đổi liên tục của vùng đất từ nền chính trị Ōgosho của Ieyasu đến quá trình trở thành công viên trong thời cận-hiện đại.
Đánh giá (0)