วิธีไหว้ศาลเจ้าญี่ปุ่นครบทุกขั้นตอน | คู่มือเที่ยวญี่ปุ่นครั้งแรก

ศาลเจ้าคืออะไร? พื้นฐานศาสนาชินโตและความเชื่อของญี่ปุ่น

ศาลเจ้า (Shrine) คือสถานที่ทางศาสนาที่สักการะเทพเจ้าของศาสนาชินโต โดยทั่วประเทศญี่ปุ่นมีศาลเจ้าอยู่ประมาณ 80,000 แห่ง

ธรรมชาติ บรรพบุรุษ และบุคคลในประวัติศาสตร์ ล้วนได้รับการเคารพบูชาในฐานะเทพเจ้า โดยแต่ละศาลเจ้าจะมีเทพเจ้าประจำที่แตกต่างกัน

แม้หลายคนจะมองว่าศาลเจ้าเป็นสถานที่ขอพร แต่แท้จริงแล้วเป็นสถานที่สำหรับแสดงความขอบคุณต่อชีวิตประจำวัน

สำหรับนักท่องเที่ยวที่มาเยือนญี่ปุ่นเป็นครั้งแรก การไหว้ศาลเจ้าถือเป็นโอกาสอันดีในการสัมผัสวัฒนธรรมญี่ปุ่นอย่างแท้จริง

ศาลเจ้ากับวัดต่างกันอย่างไร? วิธีแยกแยะระหว่างเที่ยวญี่ปุ่น

ในญี่ปุ่นมีทั้งศาลเจ้าและวัด ซึ่งบางครั้งภายนอกอาจดูคล้ายกันจนสับสนได้

หากรู้จุดสังเกตว่ากำลังเยี่ยมชมที่ไหน จะช่วยให้ไม่สับสนเรื่องวิธีการสักการะ

ลักษณะเด่นของศาลเจ้า

・ทางเข้ามีโทริอิ (ประตูสีแดงหรือสีขาวรูปทรงโค้ง)

・สักการะเทพเจ้าของศาสนาชินโต

・ขณะสักการะจะตบมือ (คาชิวาเดะ)

ลักษณะเด่นของวัด

・มีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่

・มักมีพระสงฆ์อยู่ประจำ

・ขณะสักการะไม่ตบมือ (พนมมือเท่านั้น)

หากไม่แน่ใจ ให้สังเกตว่ามีโทริอิที่ทางเข้าหรือไม่ ซึ่งเป็นวิธีแยกแยะที่ง่ายที่สุด

ขั้นตอนการไหว้ศาลเจ้าญี่ปุ่น ตั้งแต่โทริอิถึงการสักการะ

การไหว้ศาลเจ้ามีขั้นตอนทั่วไปที่ควรทราบ

ขั้นตอนหลักคือ "ลอดโทริอิ → ล้างมือที่โชซุยะ → สักการะที่ไฮเด็น" รวม 3 ขั้นตอน

วิธีลอดโทริอิ

โทริอิ (Torii) คือประตูทางเข้าสู่เขตศักดิ์สิทธิ์ของเทพเจ้า

ก่อนลอดให้โค้งคำนับเบาๆ หนึ่งครั้ง

ทางตรงกลางถือเป็นทางของเทพเจ้า จึงควรเดินชิดซ้ายหรือขวา

ขากลับเมื่อลอดโทริอิแล้วหันกลับมาโค้งคำนับอีกครั้งจะถือเป็นมารยาทที่ดี

วิธีล้างมือที่โชซุยะ (Chōzuya) ก่อนไหว้ศาลเจ้า

โชซุยะ (Chōzuya) คือจุดชำระล้างร่างกายและจิตใจก่อนสักการะ

หัวใจสำคัญคือทำทุกขั้นตอนให้เสร็จด้วยน้ำเพียงขันเดียว

1. ใช้มือขวาจับขันตักน้ำ แล้วล้างมือซ้าย
2. สลับขันไปมือซ้าย แล้วล้างมือขวา
3. สลับขันกลับมามือขวา รับน้ำด้วยมือซ้ายแล้วใช้บ้วนปาก (อย่าจ่อปากกับขันโดยตรง)
4. ล้างมือซ้ายอีกครั้ง
5. ตั้งขันขึ้นให้น้ำไหลล้างด้ามจับ แล้ววางคว่ำไว้ที่เดิม

บางศาลเจ้าเปลี่ยนเป็นระบบน้ำไหลแทนขันตักน้ำ

ในกรณีนั้นให้ล้างมือทั้งสองข้างด้วยน้ำไหล และข้ามขั้นตอนบ้วนปากได้

วิธีไหว้ศาลเจ้าที่ถูกต้อง: พิธี 2 โค้ง 2 ตบมือ 1 โค้ง

ที่ไฮเด็น (ศาลสักการะ) พิธี "นิเร นิฮาคุชุ อิจิเร" หรือ 2 โค้ง 2 ตบมือ 1 โค้ง เป็นวิธีสักการะพื้นฐาน

บางศาลเจ้าอาจมีวิธีที่แตกต่างออกไป (เช่น อิซุโมะไทฉะ (Izumo Taisha) ใช้ 2 โค้ง 4 ตบมือ 1 โค้ง)

หากไม่พบป้ายแนะนำ ให้ใช้พิธี 2 โค้ง 2 ตบมือ 1 โค้ง เป็นหลัก

ขั้นตอนและความหมายของพิธี 2 โค้ง 2 ตบมือ 1 โค้ง

1. หยอดเหรียญลงกล่องบริจาค (ซาอิเซ็นบาโกะ) เบาๆ

2. หากมีกระดิ่งให้สั่น (เพื่อบอกเทพเจ้าว่ามาสักการะ)

3. โค้งคำนับลึก 90 องศา 2 ครั้ง (แสดงความเคารพต่อเทพเจ้า)

4. ประนมมือหน้าอก เลื่อนมือขวาลงเล็กน้อย แล้วตบมือ 2 ครั้ง (เพื่อเชิญเทพเจ้าและสื่อสารจิตใจ)

5. ประนมมือพร้อมอธิษฐานหรือแสดงความขอบคุณ

6. โค้งคำนับลึกอีก 1 ครั้ง (แสดงความขอบคุณ)

การอธิษฐานไม่ควรมีแต่ความปรารถนาส่วนตัว แต่ควรขอบคุณสำหรับความปลอดภัยในการเดินทางและสิ่งดีๆ ในชีวิตประจำวันด้วย

วิธีเลือกซื้อเครื่องราง โอมิคุจิ และโกะชูอิน ที่ศาลเจ้าญี่ปุ่น

เครื่องรางญี่ปุ่น (โอมาโมริ) เลือกตามจุดประสงค์

มีหลายประเภทตามจุดประสงค์ เช่น สุขภาพ ความรัก การเรียน ความปลอดภัยในการเดินทาง ราคาทั่วไปอยู่ที่ 500-1,000 เยน

การถือเครื่องรางหลายอันไม่ทำให้เทพเจ้าทะเลาะกัน จึงไม่ต้องกังวล

เครื่องรางที่เก่าแล้ว ควรนำไปคืนที่ศาลเจ้าที่ได้รับมา หรือนำไปใส่กล่องรับคืน "โคซัตสึ โนโชะ" ที่ศาลเจ้าใกล้บ้าน

โอมิคุจิ (Omikuji) เสี่ยงเซียมซีญี่ปุ่น

ราคาส่วนใหญ่อยู่ที่ 100-300 เยน

ผลลัพธ์มีตั้งแต่ "ไดคิจิ (โชคดีมาก) คิจิ ชูคิจิ โชคิจิ ซุเอะคิจิ เคียว (โชคร้าย)" ซึ่งลำดับและประเภทอาจต่างกันไปตามศาลเจ้า

เนื้อหาจะมีคำแนะนำสำหรับชีวิตประจำวัน

แม้ได้ผลไม่ดี ก็ให้มองในแง่บวกว่า "เป็นคำเตือนที่ดี"

บางศาลเจ้ามีโอมิคุจิภาษาอังกฤษให้บริการด้วย

โกะชูอิน (Goshuin) หลักฐานการมาสักการะ

คือตราประทับและลายมือพู่กันที่ได้รับเป็นหลักฐานการสักการะ

ต้องนำสมุดโกะชูอิน (ราคาประมาณ 1,000-2,000 เยน) ไปเอง แล้วรับที่จุดให้บริการ (ชามุโชะ) หลังสักการะเสร็จ

ค่าธรรมเนียม (ฮัตสึโฮเรียว) อยู่ที่ประมาณ 300-500 เยน

โกะชูอินแตกต่างจากการสะสมตราแสตมป์ เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ควรดูแลอย่างทะนุถนอม

การแต่งกาย ถ่ายรูป และมารยาทที่ควรรู้เมื่อไปศาลเจ้าญี่ปุ่น

มารยาทการแต่งกาย

สามารถแต่งกายสบายๆ มาสักการะได้ แต่ควรหลีกเลี่ยงชุดที่เปิดเผยมากหรือรองเท้าแตะ

หากต้องการเข้าพิธีอธิษฐาน (คิโต) อย่างเป็นทางการ ควรสวมเสื้อมีปก แจ็คเก็ต หรือชุดที่ดูสะอาดเรียบร้อย

ข้อควรระวังในการถ่ายรูป

・ภายในไฮเด็นและฮนเด็นส่วนใหญ่ห้ามถ่ายรูป

・ตรวจสอบป้าย "ห้ามถ่ายรูป" ทุกครั้ง

・ไม่รบกวนผู้มาสักการะท่านอื่น

・บางศาลเจ้าห้ามใช้ขาตั้งกล้องหรือไม้เซลฟี่

ข้อควรระวังอื่นๆ

・งดรับประทานอาหารและสูบบุหรี่ในบริเวณศาลเจ้า

・การนำสัตว์เลี้ยงเข้าได้หรือไม่ ขึ้นอยู่กับศาลเจ้าแต่ละแห่ง ควรตรวจสอบล่วงหน้า

・หลีกเลี่ยงการพูดคุยเสียงดัง สักการะด้วยความสงบ

ข้อมูลที่เป็นประโยชน์สำหรับนักท่องเที่ยว เที่ยวศาลเจ้าด้วยตัวเอง

สิ่งที่รู้ไว้จะสบายใจ

・ช่วงเช้าตรู่มักมีคนน้อย เหมาะสำหรับสักการะอย่างสงบ

・ศาลเจ้าชื่อดังหลายแห่งมีป้ายภาษาอังกฤษและแผ่นพับหลายภาษาให้บริการ

・การหยอดเงินบริจาคและซื้อเครื่องรางส่วนใหญ่ต้องใช้เงินสด (โดยเฉพาะเหรียญ) ควรเตรียมเหรียญ 100 เยน และ 500 เยน ไว้ให้พร้อม

・เวลาที่ใช้ในการเยี่ยมชม ศาลเจ้าขนาดเล็กประมาณ 15-30 นาที ศาลเจ้าขนาดใหญ่ประมาณ 1-2 ชั่วโมง

เรื่องจำนวนเงินบริจาค (ซาอิเซ็น)

ไม่มีจำนวนเงินที่กำหนดตายตัว

โดยทั่วไปจะหยอด 5 เยน (เพราะเสียงเดียวกับคำว่า "โกะเอ็น" ที่แปลว่า "บุญวาสนา") หรือ 100 เยน

สิ่งสำคัญไม่ใช่จำนวนเงิน แต่คือการหยอดด้วยความรู้สึกขอบคุณจากใจ

สรุป: สัมผัสวัฒนธรรมญี่ปุ่นผ่านการไหว้ศาลเจ้า

การไหว้ศาลเจ้าเป็นประสบการณ์อันล้ำค่าที่ทำให้สัมผัสประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมญี่ปุ่นได้อย่างใกล้ชิด

ไม่จำเป็นต้องจำทุกขั้นตอนอย่างสมบูรณ์แบบ

แค่จำ 3 สิ่งพื้นฐาน คือ โค้งคำนับที่โทริอิ ล้างมือที่โชซุยะ และสักการะด้วยพิธี 2 โค้ง 2 ตบมือ 1 โค้ง ก็เพียงพอแล้ว

หากสักการะด้วยความเคารพและขอบคุณ ก็จะกลายเป็นความทรงจำอันน่าประทับใจของการเที่ยวญี่ปุ่นอย่างแน่นอน