Các loại nhà vệ sinh và biển báo thường gặp tại Nhật Bản
Nhà vệ sinh ở Nhật Bản sử dụng biểu tượng (pictogram) là chính, nên ngay cả khi không hiểu tiếng Nhật bạn vẫn dễ dàng nhận biết.
Ở gần lối vào, hãy tìm các ký hiệu "WC", "TOILET" cùng biểu tượng nam, nữ hoặc nhà vệ sinh đa năng.
Các loại nhà vệ sinh thường gặp gồm:
- Bồn cầu ngồi (kiểu phương Tây): Loại phổ biến nhất tại nhà ở và hầu hết các cơ sở.
- Bồn cầu ngồi xổm (kiểu Nhật): Vẫn còn ở một số ga tàu hoặc tòa nhà cũ.
- Nhà vệ sinh đa năng (barrier-free): Dành cho người dùng xe lăn hoặc gia đình có trẻ nhỏ. Có thể có bàn thay tã hoặc thiết bị dành cho người có hậu môn nhân tạo (ostomate).
Cách sử dụng nhà vệ sinh Nhật Bản: Những điều cần kiểm tra trước khi vào
Trước tiên, hãy kiểm tra biển hiển thị trên cửa buồng.
Nếu trống thì thường hiển thị "VACANT" hoặc ký hiệu tương đương cho trạng thái trống; nếu đang có người sử dụng thì hiện "IN USE" hoặc ký hiệu tương đương cho trạng thái đang dùng.
Khi có dép đi trong nhà vệ sinh
Tại các ryokan (nhà trọ truyền thống Nhật Bản) và một số cơ sở, có thể có dép riêng đặt ở lối vào nhà vệ sinh.
Khi có sẵn dép, hãy đổi sang dép đó và nhớ để lại khi ra ngoài.
Đi dép toilet ra ngoài hành lang là lỗi rất hay gặp, hãy chú ý nhé.
Kiểm tra giấy vệ sinh và thùng rác
Giấy vệ sinh thường có sẵn trong buồng, nhưng đôi khi có thể hết.
Khi thấy giấy còn ít, hãy kiểm tra chỗ dự trữ gần đó trước khi vào để yên tâm hơn.
Hướng dẫn sử dụng bồn cầu kiểu phương Tây và cách phân biệt các nút bấm
Bồn cầu ngồi thì cách dùng "ngồi" giống nhau trên toàn thế giới, nhưng ở Nhật Bản rất phổ biến loại có vòi rửa nước ấm (Washlet), và có thể có bảng điều khiển.
Nếu chưa quen, hãy chỉ bấm các nút tối thiểu cần thiết để tránh bối rối.
Các nút bấm thường gặp (ví dụ)
- Xả nước: Cần gạt, hoặc nút "xả lớn/xả nhỏ", "FLUSH"
- Dừng: Nút dừng khi có chức năng phun nước — "STOP"
- Rửa hậu môn / Bidet: Chức năng rửa bằng nước ấm (ký hiệu khác nhau tùy cơ sở)
Lưu ý: Ký hiệu và vị trí nút khác nhau tùy nhà sản xuất và cơ sở.
Khi không chắc chắn, đừng bấm bừa mà hãy làm theo hướng dẫn gần đó.
Những hành vi KHÔNG NÊN làm với bồn cầu
- Đứng hoặc ngồi xổm trên nắp bồn cầu (có thể gây hỏng hoặc ngã)
- Đập mạnh nắp bồn, thao tác bảng điều khiển thô bạo
- Xả giấy không phải giấy vệ sinh chuyên dụng (khăn giấy, khăn ướt...) vì sẽ gây tắc nghẽn
Cách sử dụng bồn cầu kiểu Nhật (ngồi xổm): Hướng và tư thế đúng
Bồn cầu kiểu Nhật là loại ngồi xổm theo hình dáng bồn cầu.
Nếu là lần đầu, hãy kiểm tra sàn có ướt không và chọn vị trí không trơn trượt để giữ thăng bằng.
Cách xác định hướng ngồi
Thông thường, bạn ngồi xổm hướng về phía có chụp che (phần nhô cao, phía tường).
Tuy nhiên, cấu trúc có thể khác nhau, nên nếu không chắc hãy quan sát biển báo xung quanh hoặc hình dạng sàn để phán đoán.
Mẹo giữ vệ sinh
Treo túi xách và áo khoác lên móc nếu có, tránh để chạm sàn.
Nếu không thấy móc treo, hãy ôm đồ trước người để giữ cách xa sàn nhà.
Quy tắc ứng xử: Giữ sạch sẽ cho người dùng tiếp theo
Nhà vệ sinh ở Nhật Bản là nơi sử dụng chung, nên điều quan trọng là giữ cho người sau cũng cảm thấy dễ chịu.
Dọn dẹp sau khi sử dụng (quy tắc cơ bản)
- Sau khi sử dụng hãy xả nước (ngay cả loại tự động xả, hãy làm theo hướng dẫn)
- Nếu bồn cầu hoặc sàn bị ướt, hãy lau nhẹ nếu có sẵn giấy/khăn
- Tránh gọi điện hoặc chiếm dụng buồng quá lâu
Cách vứt rác đúng cách
Tại Nhật Bản, giấy vệ sinh được xả trực tiếp vào bồn cầu.
Hệ thống thoát nước của Nhật được thiết kế cho giấy vệ sinh tan trong nước, nên việc xả là hoàn toàn bình thường.
Tuy nhiên, nếu có biển báo "không xả giấy", hãy tuân theo hướng dẫn và bỏ vào thùng rác được chỉ định.
Các sản phẩm vệ sinh đã qua sử dụng nên bỏ vào hộp chuyên dụng trong buồng nếu có.
Tìm nhà vệ sinh ở Nhật Bản ở đâu? Các địa điểm chính và cách tìm
Ở Nhật Bản, nhà vệ sinh công cộng tương đối đầy đủ.
Bạn có thể dễ dàng tìm thấy ở những nơi sau:
- Cửa hàng tiện lợi (convenience store) — có thể mượn nhà vệ sinh, nhưng nên hỏi một câu trước khi sử dụng
- Trong ga tàu (cả trong và ngoài cổng soát vé)
- Trung tâm thương mại, cửa hàng bách hóa (kiểm tra trên sơ đồ tầng)
- Công viên và khu du lịch (tìm trên bảng hướng dẫn hoặc Google Maps)
Tại các điểm du lịch vào mùa cao điểm, nhà vệ sinh có thể rất đông, nên khi thấy nhà vệ sinh hãy tranh thủ sử dụng luôn.
Xử lý sự cố: Hết giấy, không xả được, không mở được khóa
Trong môi trường lạ, những chuyện nhỏ cũng có thể khiến bạn lo lắng.
Hãy bình tĩnh kiểm tra những điều sau.
Hết giấy hoặc giấy còn ít
Có thể có giấy dự trữ ở buồng bên cạnh hoặc gần khu vực rửa tay.
Nếu không thấy, hãy nói với nhân viên cơ sở: "Toilet paper, please" — họ sẽ hiểu.
Không xả được nước
Cách xả có thể không phải cần gạt mà là nút bấm trên tường hoặc cảm biến.
Nếu có nút "xả lớn/xả nhỏ", hãy bấm theo tình huống.
Để tránh tắc nghẽn, không nên xả quá nhiều giấy cùng một lúc.
Chú ý nút khẩn cấp
Trong nhà vệ sinh đa năng, có thể có nút gọi khẩn cấp.
Nút này đôi khi dễ nhầm với bảng điều khiển, nên nếu không biết nút nào thì không nên bấm.
Nếu lỡ bấm nhầm, nhân viên có thể chạy đến — hãy nói: "Sorry, I pressed it by mistake" là được.
Tổng kết | Mẹo sử dụng nhà vệ sinh Nhật Bản thoải mái
Nhà vệ sinh Nhật Bản có biển báo dễ hiểu, nhưng bảng điều khiển bồn cầu kiểu phương Tây hay tư thế ngồi kiểu Nhật có thể khiến bạn bỡ ngỡ lúc đầu.
Trước khi vào, hãy kiểm tra "biển báo, giấy vệ sinh, thùng rác", và nếu không biết nút nào thì đừng bấm bừa.
Giấy vệ sinh cơ bản được xả vào bồn cầu, về vệ sinh thì tránh đặt hành lý xuống sàn, và sau khi dùng xong thì xả nước và dọn dẹp gọn gàng — nắm vững những điều cơ bản này, bạn sẽ yên tâm sử dụng nhà vệ sinh ở bất kỳ đâu trong chuyến du lịch Nhật Bản.
