Kumano-fude là gì? Sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống được nuôi dưỡng ở thị trấn Kumano, tỉnh Hiroshima
Kumano-fude (bút lông Kumano) là nghề làm bút lông được kế thừa tại thị trấn Kumano, huyện Aki, tỉnh Hiroshima, và là sản phẩm thủ công mỹ nghệ tiêu biểu của "thành phố bút lông" với sản lượng nội địa chiếm tỷ trọng lớn.
Được biết đến như nền văn hóa có lịch sử khoảng 180 năm, Kumano nổi tiếng không phải là vùng sản xuất nguyên liệu mà là nơi phát triển kỹ thuật chọn lựa, pha trộn lông và tạo hình đầu bút.
Khi xem Kumano-fude trong chuyến du lịch Nhật Bản, thay vì chỉ nghĩ đó là "nơi để mua bút", bạn sẽ thấy thú vị hơn khi nhìn nhận chúng như những công cụ để viết, vẽ và trang điểm.
Kumano-fude đã mở rộng sang các loại shohitsu (bút viết thư pháp), gahitsu (bút vẽ tranh), và bút trang điểm, và vẫn được sử dụng với nhiều mục đích rộng rãi.
Ở thị trấn Kumano, nhiều người tham gia vào nghề làm bút, bạn có thể tiếp xúc với văn hóa bút lông khắp thị trấn - đó cũng là sức hấp dẫn của chuyến đi.
Lịch sử của Kumano-fude bắt đầu từ đâu
Mối liên hệ giữa Kumano và bút lông được cho là bắt đầu vào cuối thời Edo, khi người dân địa phương đi mua bút và mực từ vùng Nara trong thời gian nông nhàn rồi đem bán rong.
Sau đó, thanh niên trong làng đã học kỹ thuật từ các thợ thủ công ở Arima (tỉnh Hyōgo) và các thợ liên quan đến phiên Hiroshima, rồi mang về làng, nhờ đó nghề làm bút bén rễ vào địa phương.
Từ thời Minh Trị trở đi, cùng với sự phát triển của giáo dục học đường, nhu cầu về bút tăng lên, và sau chiến tranh, kỹ thuật làm bút viết thư pháp được tận dụng để phát triển sản xuất bút vẽ tranh và bút trang điểm.
Kumano-fude được công nhận là Sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống quốc gia vào năm 1975 (Shōwa 50).
Hiện nay, trong thị trấn Kumano vẫn có nhiều nhà sản xuất Kumano-fude tập trung, và kỹ thuật làm bút được kế thừa như ngành công nghiệp của địa phương.
Lý do Kumano-fude được trân trọng như nghề thủ công
Trong quá trình làm Kumano-fude, khâu chọn lông nguyên liệu và pha trộn phù hợp với tính chất bút được cho là đặc biệt quan trọng.
Công đoạn làm bút khác nhau tùy kích thước và loại, nhưng được cho là có khoảng hơn 70 công đoạn, và hầu hết đều được làm thủ công.
Công đoạn được chia lớn thành ba giai đoạn "shita-shigoto" (khâu chuẩn bị), "dai-shigoto" (khâu làm thân), và "shiage" (hoàn thiện), mỗi giai đoạn đòi hỏi mắt nhìn và cảm giác đầu ngón tay của người thợ.
"Senmō" (chọn lông) và "kegumi" (pha trộn lông) - những khâu đầu tiên cần chú ý
Việc làm bút bắt đầu từ chọn lọc lông.
Theo mô tả trong khâu chuẩn bị, người ta sắp xếp độ dài và chất lượng phù hợp với vị trí sử dụng ở đầu bút, rồi kết hợp nguyên liệu theo loại bút, đây là công đoạn quan trọng quyết định thành phẩm.
Lông động vật được sử dụng rất đa dạng như dê, ngựa, hươu, lửng, chồn, mỗi bộ phận có độ đàn hồi và độ kết dính khác nhau, nên việc pha trộn nhiều loại lông trong một cây bút là chuyện không hiếm.
Sự tinh tế khó thay thế bằng máy móc
Lông động vật không chỉ khác nhau về loại mà còn có sự khác biệt giữa từng cá thể, việc đọc tính chất đó và tạo hình thành bút được cho là khó thực hiện bằng máy.
Sự khác biệt về đầu bút và độ đàn hồi của Kumano-fude đến từ việc đưa ra những phán đoán tỉ mỉ như vậy cho từng cây bút.
Công việc thủ công của các nghệ nhân truyền thống được Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp chỉ định tạo nên nét cá tính tinh tế riêng cho từng cây bút dù cùng một thương hiệu, được đánh giá cao như công cụ càng dùng càng quen tay.
Kumano-fude có những loại nào? Shohitsu, gahitsu và bút trang điểm
Đối với du khách, Kumano-fude sẽ dễ hiểu hơn khi chia thành ba loại: shohitsu (bút viết thư pháp), gahitsu (bút vẽ tranh) và bút trang điểm.
Các mục đích sử dụng được giới thiệu với sự mở rộng này cho thấy kỹ thuật của Kumano không chỉ được áp dụng trong thế giới thư pháp mà còn trong tranh vẽ và trang điểm.
Sắp xếp theo mục đích dành cho du khách
Về bút trang điểm, theo thông tin chính thức cũng có các loại và cách dùng khác nhau tùy bộ phận khuôn mặt và sản phẩm trang điểm.
Bút trang điểm Kumano được biết đến với chất lượng cao, thậm chí được sử dụng trong giới chuyên nghiệp.
Vì vậy, nếu chỉ tưởng tượng "Kumano-fude" là bút thư pháp, khi đến nơi bạn sẽ bất ngờ trước thế giới rộng lớn hơn mong đợi.
Cách tham quan và trải nghiệm Kumano-fude tại thị trấn Kumano: Hướng dẫn Fude no Sato Kōbō
Nếu muốn tìm hiểu sâu về Kumano-fude tại địa phương, Fude no Sato Kōbō (Xưởng nghệ thuật làng bút) là cửa ngõ đầu tiên.
Đây là cơ sở bao gồm triển lãm văn hóa bút, trình diễn làm bút, trải nghiệm sáng tạo và cửa hàng tuyển chọn kinh doanh khoảng 1.500 loại bút.
Khám phá Fude no Sato Kōbō trước khi trải nghiệm
- Địa chỉ: 5-17-1 Nakamizo, thị trấn Kumano, huyện Aki, tỉnh Hiroshima, 731-4293
- Điện thoại: 082-855-3010
- Giờ mở cửa: 9:30 - 17:00 (vào cửa đến 16:30)
- Ngày nghỉ: Thứ Hai hàng tuần (nếu trùng ngày lễ thì nghỉ ngày hôm sau), cuối năm và đầu năm
- Giá vé: khác nhau tùy nội dung triển lãm
- Bãi đỗ xe: miễn phí (122 chỗ xe thường, 5 chỗ xe buýt lớn)
- Cách đi: khoảng 45 phút đi xe buýt từ Bến xe Hiroshima (Hiroshima Bus Center) hoặc ga JR Hiroshima (Hiroshima Station), khoảng 35 phút đi ô tô từ trung tâm thành phố Hiroshima
Những điều có thể xem tại Fude no Sato Kōbō
Trong khu vực có cây bút lớn nhất thế giới và khu vực bạn có thể chạm vào bút thật để thử viết, vừa xem vừa có thể học hỏi bằng cách tự mình xác nhận.
Tại "Fudeshi no Ie" (Nhà nghệ nhân làm bút), các nghệ nhân truyền thống trình diễn làm bút trong giờ mở cửa; bạn có thể xem quy trình trong không gian tái hiện ngôi nhà dân truyền thống Kumano — đây là nơi giúp bạn cảm nhận sự tỉ mỉ của nghề thủ công mà chỉ nhìn thành phẩm sẽ khó hiểu được.
Nếu muốn trải nghiệm, kiểm tra trước để yên tâm
Tại Fude no Sato Kōbō có chương trình trả phí (3.500 yên, vé vào cửa riêng) cho phép tham quan trình diễn làm bút và trải nghiệm khâu hoàn thiện.
Ưu tiên đăng ký trước, có những ngày không thể trải nghiệm do sự kiện, nên hãy kiểm tra trước khi đưa vào lịch trình để yên tâm.
Với nhóm từ 8 người trở lên cần trao đổi trước, việc khắc tên lên thân bút đáp ứng đặt trước đến 2 tuần trước.
Một điểm ghé nữa: Kumano Fude Kaikan (Hội quán bút Kumano)
Kumano Fude Kaikan cũng là một địa điểm để tìm hiểu về Kumano-fude.
Tầng 1 là văn phòng của Hợp tác xã nghề Kumano-fude, tầng 2 có không gian trưng bày Kumano-fude, đồng thời bán đa dạng các loại bút như shohitsu, gahitsu và bút trang điểm.
Sức hấp dẫn là sự phong phú sản phẩm chỉ có ở cửa hàng trực thuộc hợp tác xã, nên nếu có thời gian thì đây là một lựa chọn ghé qua.
Bí quyết chọn Kumano-fude dành cho du khách
Nếu lần đầu chọn Kumano-fude, cách đơn giản nhất là trước tiên quyết định dùng vào việc gì.
Hình dáng và cảm giác sử dụng sẽ khác nhau tùy bạn cần bút để viết, để vẽ, hay để trang điểm, nên việc xác định rõ mục đích sẽ giúp bạn ít phân vân hơn là chỉ chọn theo hình thức.
Những điểm muốn xem tại cửa hàng
- Kích thước / độ đàn hồi / chất lông: chạm và so sánh cảm giác thực tế
- Dùng vào việc gì: với bút trang điểm, hãy hỏi rõ bút dùng cho phần nào của khuôn mặt
- Quà tặng hay dùng lâu dài: lựa chọn sẽ khác nhau tùy mục đích
Mức giá tham khảo
Mức giá của shohitsu và bút trang điểm khác nhau nhiều tùy mục đích, chất liệu và người làm.
Tại Kumano-fude Select Shop có khoảng 1.500 loại shohitsu, gahitsu và bút trang điểm, dễ so sánh khi chọn, nên nếu bạn tìm kiếm một cây bút có thể tiếp tục sử dụng sau khi về nước thay vì chỉ là quà lưu niệm cho chuyến đi, bạn sẽ dễ chọn đúng hơn.
Thông tin thực tế mà du khách nước ngoài quan tâm
Hướng dẫn trong khu vực và cách trưng bày khác nhau tùy sự kiện, nên hãy kiểm tra trước xem có hỗ trợ cần thiết không để yên tâm.
Phương thức thanh toán và dịch vụ gửi hàng có thể khác nhau tùy quầy và sản phẩm, nên bạn nên xác nhận khi mua hàng.
Thiết bị trong khu vực và tính tiện lợi sử dụng cũng nên kiểm tra trước khi đến để yên tâm.
Tổng kết: Bí quyết thưởng thức Kumano-fude sâu sắc trong chuyến du lịch
Sức hấp dẫn của Kumano-fude không chỉ ở lịch sử lâu dài.
Ở vùng đất không có nguyên liệu gốc nhưng mài giũa kỹ thuật, mở rộng từ bút thư pháp sang bút vẽ tranh và bút trang điểm - tính linh hoạt đó chính là đặc trưng của vùng sản xuất này.
Tìm hiểu lịch sử qua triển lãm tại Fude no Sato Kōbō, xem nghề thủ công qua trình diễn, và cuối cùng chọn một cây bút phù hợp với mục đích của mình.
Khi tiếp cận theo thứ tự như vậy, Kumano-fude sẽ không chỉ là món quà lưu niệm đơn thuần mà trở thành trải nghiệm du lịch giúp bạn cảm nhận nghề thủ công Nhật Bản.
