Okuizome là gì? Nghi lễ 100 ngày sau sinh cầu chúc bé không thiếu ăn
Okuizome là nghi lễ truyền thống của Nhật Bản được tổ chức vào khoảng ngày thứ 100 sau sinh để cầu chúc em bé sẽ không thiếu ăn trong suốt cuộc đời.
Nghi lễ này còn được gọi bằng nhiều tên khác như "Mogizome", "Hashizoroe" hay "Tabezome", và ở một số vùng còn gọi là "Momoka iwai".
Dù không phải cho bé ăn thật sự, người lớn sẽ làm động tác đưa thức ăn lên miệng bé như một nghi thức tượng trưng.
Đây là một phong tục thể hiện tình yêu thương và lời chúc lớn lên khỏe mạnh của gia đình dành cho trẻ sơ sinh.
Okuizome được tổ chức khi nào?
Okuizome thường được tổ chức vào khoảng ngày thứ 100 đến 120 sau khi em bé chào đời.
Thông thường lấy mốc ngày thứ 100 sau sinh, nhưng cũng có gia đình chọn ngày thuận tiện trong khoảng đó.
Nghi lễ này diễn ra trước khi bé thực sự bắt đầu ăn dặm, với ý nghĩa tượng trưng về bữa ăn đầu tiên trong đời.
Tại Nhật Bản, đây được xem là một trong những cột mốc quan trọng đầu tiên của em bé.
Mâm lễ okuizome gồm những gì?
Mâm lễ okuizome cơ bản thường có “một món súp ba món phụ”, theo phong cách gần giống bữa ăn truyền thống Nhật Bản.
Ví dụ điển hình gồm cơm đậu đỏ, canh, cá nướng như cá tráp biển, món hầm và rau muối.
Những món này được chuẩn bị vì mang ý nghĩa cát tường, chứ không chỉ đơn giản là thức ăn.
Đặc biệt, cá tráp biển (tai) thường xuất hiện vì gợi âm may mắn với từ "medetai" trong tiếng Nhật.
Do đó, mâm lễ không chỉ đẹp mắt mà còn chứa đựng nhiều lớp ý nghĩa truyền thống.
Hagatame no ishi là gì?
Trong nghi lễ okuizome, một vật thường được chuẩn bị cùng bữa ăn là "Hagatame no ishi" - viên đá cầu răng chắc khỏe.
Người ta dùng đũa chạm nhẹ vào viên đá rồi đưa lên môi bé như một động tác tượng trưng, với mong ước bé có hàm răng khỏe mạnh.
Viên đá này đôi khi được lấy từ đền chùa, hoặc chuẩn bị từ trước trong gia đình tùy từng vùng.
Đây là một chi tiết rất đặc trưng của okuizome mà nhiều người nước ngoài thấy thú vị khi tìm hiểu văn hóa Nhật Bản.
Ai là người thực hiện nghi lễ?
Trong okuizome, người thực hiện động tác cho bé “ăn” thường là ông bà hoặc người lớn tuổi nhất trong gia đình.
Điều này xuất phát từ mong muốn em bé sẽ sống lâu và khỏe mạnh giống người lớn tuổi đó.
Tuy nhiên, ngày nay không phải gia đình nào cũng giữ nghi thức đó một cách cứng nhắc, và bố mẹ thực hiện thay cũng rất phổ biến.
Điều quan trọng hơn cả là cả gia đình cùng chia sẻ niềm vui chúc mừng cột mốc của em bé.
Okuizome ngày nay thay đổi ra sao?
Hiện nay, nhiều gia đình tổ chức okuizome tại nhà hàng, khách sạn hoặc nhà riêng thay vì chuẩn bị mọi thứ tại nhà.
Một số cơ sở còn có sẵn suất ăn và bộ đồ dùng dành riêng cho okuizome, giúp các gia đình dễ tổ chức hơn.
Chi phí cũng dao động đáng kể theo cơ sở và nội dung suất ăn.
Tuy nhiên, dù theo hình thức nào, ý nghĩa chính vẫn là chúc cho em bé lớn lên khỏe mạnh và không thiếu ăn.
Điểm hấp dẫn khi tìm hiểu okuizome từ góc nhìn văn hóa
Okuizome không phải là sự kiện du lịch, nhưng nếu hiểu ý nghĩa, bạn sẽ thấy đây là phong tục phản ánh rất rõ quan niệm về gia đình và thực phẩm trong văn hóa Nhật Bản.
Các món ăn không chỉ ngon mà còn chất chứa lời chúc, và việc cả gia đình quây quần bên em bé cho thấy cách người Nhật trân trọng các cột mốc đầu đời.
Đây cũng là ví dụ thú vị về cách nghi lễ liên quan đến “ẩm thực” xuất hiện trong nhiều nền văn hóa trên thế giới.
Qua okuizome, bạn có thể cảm nhận được quan niệm trọng “ẩm thực” và “gia đình” của người Nhật Bản.
Tổng kết
Okuizome là nghi lễ truyền thống ấm áp của Nhật Bản, cầu mong em bé lớn lên khỏe mạnh và có tương lai hạnh phúc.
Thường được tổ chức vào khoảng ngày thứ 100 sau sinh, gia đình chuẩn bị mâm lễ gồm cơm đậu đỏ, canh, cá nướng, món hầm và rau muối, rồi làm động tác giả vờ cho bé ăn để cùng nhau chúc mừng.
Các món ăn và Hagatame no ishi đều mang những lời cầu chúc riêng, và cách tiến hành cũng khác biệt nhẹ tùy vùng miền và gia đình.
Điều quan trọng không phải là giữ đúng hình thức, mà là cả gia đình quây quần chúc mừng em bé trong không khí êm ấm.
Văn hóa Nhật Bản có nhiều phong tục chăm chút cho các dấu mốc cuộc đời.
Hiểu về okuizome cũng là cơ hội để hiểu sâu hơn về quan niệm gia đình và văn hóa ẩm thực Nhật Bản.
