Bảo tàng Nghệ thuật Bonsai Ōmiya của thành phố Saitama là gì? Thiên nhiên thu nhỏ ở làng bonsai Ōmiya
Bảo tàng Nghệ thuật Bonsai Ōmiya của thành phố Saitama (Saitama-shi Ōmiya Bonsai Bijutsukan) là bảo tàng bonsai công lập đầu tiên trên thế giới chuyên về bonsai, nằm tại làng bonsai Ōmiya thuộc quận Kita, thành phố Saitama.
Khai trương năm 2010, nơi đây có đặc trưng là có thể xem tổng hợp văn hóa bonsai từ những cây bonsai danh phẩm đến chậu bonsai, suiseki (đá cảnh) và cả tư liệu tranh.
Đối với du khách muốn chạm đến vẻ đẹp tĩnh lặng của Nhật Bản trong lúc tham quan Tokyo, đây là điểm văn hóa dễ trải nghiệm cùng lúc cả vườn cảnh, trưng bày mỹ thuật và không gian phòng tatami.
Tìm hiểu bối cảnh của làng bonsai Ōmiya
Làng bonsai Ōmiya được hình thành vào cuối thời Taishō bởi những người làm nghề bonsai chuyển từ Tokyo đến sau trận động đất lớn Kanto, và đến nay vẫn được biết đến là vùng đất của bonsai danh phẩm.
Nếu biết về sự hình thành của vùng này trước khi xem trưng bày, bạn sẽ dễ cảm nhận rằng bonsai không chỉ là cây trồng trong chậu mà là văn hóa gắn liền với ký ức của vùng đất và tay nghề của nghệ nhân.
Lý do du khách đến Nhật dễ thưởng thức Bảo tàng Bonsai Ōmiya
Trong bảo tàng không chỉ có bản thân bonsai mà còn có các tư liệu giúp hiểu văn hóa bonsai từ nhiều khía cạnh như chậu bonsai, suiseki, tranh, tư liệu lịch sử và dân gian.
Dù không am hiểu về vườn Nhật hay phòng trà, bằng cách đi theo trình tự không gian trưng bày, bạn sẽ dần có được góc nhìn để thưởng thức bonsai.
Càng ngắm lặng lẽ, sức hấp dẫn càng sâu
Bonsai không chỉ là việc ngắm hình dáng từ xa, mà là nghệ thuật ngắm các chi tiết như gốc, thân, cành, lá và hình dung thiên nhiên trải rộng trong chậu.
Dù thời gian lưu lại ngắn, chỉ cần điều hòa hơi thở trước một chậu cây và ngắm từ nhiều góc độ, bạn sẽ nhận ra sự lập thể và sự chồng lớp của năm tháng mà ảnh chụp khó truyền tải.
Những điểm nên xem tại vườn bonsai: thưởng ngoạn khoảng 60 chậu bonsai
Tại vườn bonsai, vì biểu cảm của bonsai thay đổi trong ánh sáng và gió ngoài trời, bạn có thể có cách nhìn khác với phần trưng bày trong nhà.
Vườn bonsai luôn trưng bày khoảng 60 chậu bonsai, có thể thưởng ngoạn từ nhiều nơi như quanh ao, sảnh và sân thượng tầng 2.
Ngắm một chậu cây như một khung cảnh thu nhỏ
Khi thưởng ngoạn bonsai, nếu hình dung trong chậu có hình ảnh núi, rừng hay cây đứng trên vách đá, bạn sẽ dễ tìm thấy ý nghĩa trong dòng chảy của cành và độ nghiêng của thân.
Đừng chỉ chú ý đến kích thước cây, nếu ngắm cả khoảng trống, sự hài hòa với chậu, mối liên hệ với đá và mặt nước xung quanh, thì cấu trúc của toàn bộ khu vườn sẽ hiện lên.
Dõi theo thứ tự gốc, thân, cành, lá
Đầu tiên hãy ngắm cách rễ bám, tiếp đến chuyển ánh nhìn sang sự vươn lên của thân, sự xòe rộng của cành, mật độ của lá, bạn sẽ dễ hiểu cấu trúc của một chậu cây.
Ở các loại bonsai thường xanh như thông và shinpaku (bách xù), sự mạnh mẽ của thân và cành để lại ấn tượng; còn ở cây rụng lá và cây thân thảo, sự thay đổi màu sắc, hoa và quả theo mùa lại là điều thú vị.
Ngắm bằng cách thay đổi khoảng cách
Trước khi ngắm chi tiết ở gần, nếu lùi lại một chút để xác nhận đường nét tổng thể, bạn sẽ dễ thấy dòng chảy của cành và sự cân bằng với chậu.
Khi ngắm khu vườn từ sân thượng bonsai hay sảnh, bạn cảm nhận được không chỉ từng chậu cây riêng lẻ mà còn cả cách bố trí toàn vườn và mối liên hệ với mặt nước.
So sánh biểu cảm theo từng mùa
Cùng một cây bonsai, nhưng ấn tượng thay đổi rất nhiều tùy theo hoa, lá xanh non, lá đỏ (mùa thu) và dáng cành sau khi rụng lá.
Nếu sắp xếp cách nhìn theo mùa như cây ra hoa mùa xuân, lá xanh non đầu hè, lá đỏ mùa thu, thân và cành mùa đông, bạn sẽ dễ biết nên đặt ánh nhìn vào đâu tùy theo thời điểm ghé thăm.
| Mùa | Cảnh sắc | Điểm chú ý |
|---|---|---|
| Mùa hoa | Cây ra hoa | Màu và khoảng trống |
| Lá xanh non | Lá non | Độ sáng tối của lá |
| Lá đỏ | Chuyển màu | Dáng cành |
| Đông | Thân và cành | Vỏ cây |
Cách thưởng thức phòng trưng bày bộ sưu tập và khu trang trí phòng tatami
Phần trưng bày trong nhà của Bảo tàng Bonsai Ōmiya là cánh cửa để ngắm bonsai như tác phẩm nghệ thuật.
Phòng trưng bày bộ sưu tập gồm phần mở đầu, phòng trưng bày và khu trang trí phòng tatami, giúp hiểu từng bước về bối cảnh trưng bày và cách trang trí thực tế.
Có được ngôn từ thưởng ngoạn ở phần mở đầu
Ở phần mở đầu, bonsai, chậu bonsai, suiseki, tranh, tư liệu lịch sử và dân gian cùng cách thưởng ngoạn bonsai được giới thiệu qua các bảng thông tin.
Nếu xác nhận trước thuật ngữ và cách nhìn, thì khi ngắm cùng một cây tại vườn, bạn cũng dễ nắm bắt đặc điểm của gốc và cành bằng ngôn từ của chính mình.
Xem trưng bày bonsai theo mùa tại phòng trưng bày
Tại phòng trưng bày, bonsai phù hợp với mùa được giới thiệu thay đổi theo tuần.
Phòng trưng bày có 5 vị trí trưng bày bonsai, còn khu trang trí phòng tatami có 3 vị trí, tạo nên bố cục để ngắm kỹ một số lượng có giới hạn.
Cảm nhận sự trang trọng theo từng không gian qua khu trang trí phòng tatami
Ở khu trang trí phòng tatami, bằng cách đặt bonsai vào không gian hốc tường tokonoma và chiếu tatami, không chỉ cây trong chậu mà toàn bộ căn phòng trở thành một không gian thưởng ngoạn.
Khi biết các phong cách bố trí phòng tatami là shin, gyō, sō, bạn cũng chạm đến cảm quan trang trí của Nhật Bản về việc loại bonsai nào hợp với không gian nào.
Phân biệt không gian trưng bày theo vai trò
Các không gian trong và ngoài bảo tàng có đối tượng và góc nhìn ngắm khác nhau.
| Không gian | Vai trò | Cách nhìn |
|---|---|---|
| Phần mở đầu | Biết cách nhìn | Xem đầu tiên |
| Phòng trưng bày | Trưng bày theo mùa | Ngắm hình dáng |
| Trang trí phòng tatami | Hốc tường tokonoma | Cả không gian |
| Vườn bonsai | Thưởng ngoạn ngoài trời | Thay đổi khoảng cách |
| Phòng triển lãm chuyên đề | Trưng bày tư liệu | Biết bối cảnh |
| Sân thượng | Ngắm vườn | Ngắm tổng thể |
Chụp ảnh và quy tắc thưởng ngoạn: những điều cần lưu ý tại Bảo tàng Bonsai Ōmiya
Tại Bảo tàng Bonsai Ōmiya, khu vực được phép chụp ảnh và khu vực nên hạn chế được phân chia, nên sau khi vào bảo tàng bạn sẽ yên tâm hơn nếu vừa di chuyển vừa kiểm tra các bảng chỉ dẫn trong bảo tàng.
Trừ Phòng trưng bày bộ sưu tập, khu trang trí phòng tatami và một số hiện vật trưng bày, bạn có thể chụp ảnh các vật trưng bày như bonsai.
Ngay cả khu vực được phép chụp ảnh cũng phải tuân thủ điều kiện
Tại sảnh, phòng triển lãm chuyên đề, vườn bonsai và sân thượng bonsai có hướng dẫn cho phép chụp ảnh, nhưng tùy theo vật trưng bày mà có thể không được chụp.
Ngay cả ở khu vực được phép chụp ảnh, điều quan trọng là không dùng đèn flash, chân máy, gậy tự sướng và không cản trở môi trường thưởng ngoạn của những du khách khác.
Không lại gần bonsai quá mức
Khi chụp ảnh, bạn cần giữ khoảng cách trên 30 cm với bonsai và không bước vào ngoài lối đi.
Bonsai là tác phẩm sống được nuôi dưỡng trong thời gian dài, nên ngoài việc không chạm vào cành và chậu, bạn cũng cần ý thức giữ khoảng cách để hành lý và quần áo không chạm phải.
Cùng chia sẻ môi trường thưởng ngoạn yên tĩnh
Tại bảo tàng, người chụp ảnh, người ngắm kỹ và người đọc thuyết minh đều dùng chung một không gian.
Nếu không dừng lại lâu ở lối đi, hạ thấp âm lượng trò chuyện, và nhường chỗ cho người tiếp theo sau khi chụp ảnh, thì các du khách cũng dễ chịu khi cùng nhau trải nghiệm.
Nếu sắp xếp trước các điểm lưu ý khi chụp ảnh theo từng hành động, bạn sẽ ít bối rối tại chỗ.
| Tình huống | Điều được phép | Điều nên tránh |
|---|---|---|
| Vườn cảnh | Chụp ảnh | Chân máy |
| Sảnh | Chụp kỷ niệm | Đèn flash |
| Phòng triển lãm chuyên đề | Trong phạm vi cho phép | Phớt lờ bảng chỉ dẫn |
| Gần bonsai | Trên 30 cm | Lại gần |
| Lối đi | Dừng lại ngắn | Đi ra ngoài phạm vi |
Thuật ngữ bonsai và cách nhìn dễ hiểu ngay cả với người lần đầu
Nếu biết trước một chút thuật ngữ chuyên môn về bonsai, bạn sẽ dễ đọc các thuyết minh trưng bày và tên tác phẩm.
Thay vì ghi nhớ kiến thức khó, nếu ngắm với tâm thế xác nhận từ ngữ đó chỉ phần nào trên chậu cây trước mắt, thì việc thưởng ngoạn sẽ tự nhiên sâu sắc hơn.
Phân biệt nhóm thông - bách (shōhaku) và cây lá rộng (zōki)
Các cây thường xanh như thông và shinpaku (bách xù) có điểm nhấn ở sự mạnh mẽ của thân cành, mật độ lá kim và lớp vỏ cây gợi cảm giác năm tháng.
Các cây lá rộng (zōki) và cây ra hoa như phong, zelkova, hoa tử đằng thì có niềm vui dõi theo sự thay đổi theo mùa như màu lá, hoa, quả, dáng cành sau khi rụng lá.
Shin, gyō, sō là nhịp điệu của không gian
Shin, gyō, sō xuất hiện trong khu trang trí phòng tatami là sự khác biệt về hình thức có nguồn gốc từ cả thư pháp, là manh mối để hiểu sự trang trọng và ấn tượng chuyển động của không gian.
Nếu nhìn phòng shin là bố cục gợi sự trang trọng, phòng gyō là ở giữa, phòng sō là bố cục có sự biến hóa gần với phòng trà, thì cùng một bonsai bạn cũng thấy được ý nghĩa của cách đặt để.
Ngắm năm tháng qua jin và shari
Ở thông và shinpaku, một phần thân hoặc cành có thể khô và còn lại màu trắng; đầu cành gọi là jin, phần trắng trên thân gọi là shari.
Sự tương phản giữa màu xanh đang sống và phần gỗ trắng đã khô là điểm nhấn gợi cảm giác bonsai mang trong mình thời gian.
Nếu sắp xếp ngắn gọn những từ thường gặp, bạn sẽ dễ biết nên đặt ánh nhìn vào đâu khi xem trưng bày.
| Thuật ngữ | Ý nghĩa | Điểm cần ngắm |
|---|---|---|
| Nebari | Sự xòe rộng của rễ | Sự mạnh mẽ |
| Tachiagari | Thân ở gốc | Sức sống cây |
| Edaburi | Cách bố trí cành | Đường nét |
| Shōhaku | Thông, bách xù | Thường xanh |
| Zōki | Cây rụng lá | Cảm giác mùa |
| Jin, shari | Phần gỗ đã khô | Năm tháng |
Cách đi, giá vé vào cửa và giờ mở cửa
Bảo tàng Bonsai Ōmiya nằm tại số 2-24-3 Toro-chō, quận Kita, thành phố Saitama, tỉnh Saitama, có vị trí dễ ghé thăm trong ngày từ trung tâm Tokyo.
Gần nhất là đi bộ khoảng 5 phút từ cửa Đông ga Toro (Toro Station) thuộc tuyến JR Utsunomiya, hoặc đi bộ khoảng 10 phút từ ga Ōmiya-kōen (Ōmiya-kōen Station) thuộc tuyến Tōbu Urban Park Line (tuyến Tōbu Noda).
Giá vé vào cửa là 310 yên cho người lớn, 150 yên cho học sinh trung học phổ thông, sinh viên và người từ 65 tuổi trở lên, 100 yên cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở, ngoài ra còn có ưu đãi theo đoàn.
Giờ mở cửa từ tháng 3 đến tháng 10 là 9:00 đến 16:30 (vào cửa đến 16:00), từ tháng 11 đến tháng 2 là 9:00 đến 16:00 (vào cửa đến 15:30).
Ngày đóng cửa là thứ Năm (nếu trùng ngày lễ thì mở cửa) và dịp năm mới, bạn nên kiểm tra trước có ngày đóng cửa bất thường hay không cho yên tâm.
Lưu ý khi dạo quanh làng bonsai Ōmiya lân cận
Bên ngoài bảo tàng cũng có những nơi có thể cảm nhận không khí của làng bonsai Ōmiya, văn hóa bonsai vẫn đang sống động giữa khu dân cư yên tĩnh.
Gần nhất là cửa Đông ga Toro thuộc tuyến JR Utsunomiya và ga Ōmiya-kōen thuộc tuyến Tōbu Urban Park Line.
Lấy bảo tàng làm điểm xuất phát để ngắm khu vực
Trước hết hãy học cách nhìn bonsai tại bảo tàng, sau đó dạo bộ quanh khu vực, thì chỉ đi ngang qua các vườn bonsai bạn cũng để ý đến cách đặt chậu và cách chỉnh trang khu vườn.
Vì đường trong khu vực không chỉ là nơi có cơ sở du lịch mà còn là nơi sinh hoạt, nên khi chụp ảnh hãy lưu ý đến bảng chỉ dẫn ở lối vào và những người xung quanh.
Tôn trọng quy tắc riêng của từng cơ sở tại các vườn bonsai
Các vườn bonsai lân cận được vận hành riêng biệt với bảo tàng, nên việc tham quan, chụp ảnh, có được vào hay không cần tuân theo hướng dẫn của từng nơi.
Ngay cả khi quan tâm đến việc mua các sản phẩm trưng bày, điều quan trọng là không chạm vào chậu và cành, và xác nhận với nhân viên rồi mới lại gần.
Thêm trải nghiệm văn hóa vào kỳ lưu trú quanh Ōmiya
Đối với du khách lưu trú quanh Ōmiya, bảo tàng bonsai là một lựa chọn để thêm khoảng thời gian tĩnh lặng vào hành trình, không chỉ là mua sắm và di chuyển.
Nếu ghé thăm sau khi đã đi liên tục các điểm du lịch náo nhiệt, đây sẽ là khoảng thời gian thong thả ngắm nhìn những chi tiết tinh tế của văn hóa Nhật Bản, tạo nên chiều sâu cho ấn tượng của chuyến đi.
Tổng kết: bí quyết thưởng thức Bảo tàng Bonsai Ōmiya một cách thư thái
Bảo tàng Bonsai Ōmiya là nơi bạn có thể thưởng thức bonsai như thực vật, mỹ thuật và văn hóa không gian thông qua vườn bonsai, Phòng trưng bày bộ sưu tập và khu trang trí phòng tatami.
Nếu ghé thăm lần đầu, trình tự tự nhiên là biết cách nhìn ở phần mở đầu, xác nhận hình dáng từng chậu cây ở phần trưng bày trong nhà, rồi ngắm cùng ánh sáng và gió theo mùa tại vườn cảnh.
Ngay cả ở khu vực được phép chụp ảnh, bằng cách tránh đèn flash và chân máy, giữ khoảng cách với bonsai và không đi ra ngoài lối đi quy định, bạn sẽ bảo vệ được tác phẩm và môi trường thưởng ngoạn.
Nếu dạo bước sau khi biết một chút bối cảnh của làng bonsai Ōmiya, bạn sẽ cảm nhận thân thuộc hơn về thời gian, kỹ thuật và văn hóa vùng đất gửi gắm trong một cây nhỏ.
