Công viên cổ mộ Sakitama là gì – Điểm khởi đầu khám phá quần thể cổ mộ Saitama, di tích đặc biệt
Công viên cổ mộ Sakitama (Sakitama Kofun Kōen) là một công viên lịch sử nằm ở thành phố Gyōda, tỉnh Saitama, bao gồm quần thể cổ mộ Saitama (Sakitama Kofun-gun) được công nhận là di tích lịch sử đặc biệt.
Nơi đây tập trung 9 ngôi cổ mộ lớn được xây dựng từ cuối thế kỷ 5 đến thế kỷ 7. Vừa dạo bước trên các thảm cỏ và lối đi, du khách có thể cảm nhận tận mắt hình dáng và cách bố trí của kofun (cổ mộ - những ngôi mộ thời cổ đại).
Ngắm cổ mộ như một khung cảnh chứ không chỉ là "lịch sử xa xôi"
Cổ mộ Nhật Bản là loại di tích mà nếu chỉ nhìn qua hình vẽ trong sách giáo khoa thì khó truyền tải được kích thước cũng như mối liên hệ với địa hình.
Trong khuôn viên công viên, du khách có thể cùng lúc thu vào tầm mắt gò mộ đắp bằng đất, hào nước xung quanh và khoảng cách với quảng trường, nên dễ dàng hình dung những người nắm quyền lực thời cổ đại đã sử dụng cảnh quan như thế nào.
Chú ý đến cả địa danh "Sakitama"
Khu Sakitama thuộc thành phố Gyōda (Gyōda-shi Sakitama) - nơi có công viên này - được xem là nơi khởi nguồn của tên tỉnh Saitama.
Tên của đền Sakitama (Sakitama-jinja) nằm liền kề công viên được cho là nguồn gốc của địa danh "Saitama", lưu giữ đến nay mối liên hệ giữa tên tỉnh hiện tại và địa danh cổ.
Đối với du khách đến Nhật, đây là nơi giúp họ biết được sự chồng lớp lịch sử ẩn chứa trong các địa danh Nhật Bản, một nơi mà tên tỉnh hiện tại và địa danh cổ kết nối với nhau.
Kết hợp công viên và bảo tàng để hiểu sâu hơn
Sau khi ngắm hình dáng cổ mộ ngoài trời, nếu xem các hiện vật khai quật và trưng bày tại Bảo tàng Di tích Sakitama tỉnh Saitama, du khách sẽ dễ hiểu rằng những cổ mộ trông như gò đất ấy thực ra là di tích gắn liền với đời sống và chính trị của con người.
Phí tham quan bảo tàng là 200 yên cho người lớn, 100 yên cho học sinh trung học phổ thông và sinh viên, miễn phí cho học sinh trung học cơ sở trở xuống.
Giờ mở cửa từ 9 giờ đến 16 giờ 30 (vào cửa cuối cùng lúc 16 giờ), riêng từ ngày 1 tháng 7 đến ngày 31 tháng 8 mở cửa đến 17 giờ.
Vì các tư liệu trưng bày thay đổi theo từng thời điểm, nếu muốn xem một hiện vật cụ thể, bạn nên kiểm tra thông tin trưng bày trước khi khởi hành cho yên tâm.
Cách thưởng thức quần thể cổ mộ – Chú ý đến hình dáng và cách bố trí của cổ mộ hình lỗ khóa
Tại Công viên cổ mộ Sakitama, thay vì chỉ ngắm từng cổ mộ riêng lẻ, nếu bạn để ý đến cách sắp xếp và hướng của chúng thì ấn tượng sẽ khác hẳn.
Cảnh quan nhiều cổ mộ lớn tập trung tại cùng một nơi gợi cho ta hình dung về quyền lực và các nghi lễ của những người từng cai quản vùng đất này.
Tìm hình dáng cổ mộ hình lỗ khóa (zenpō-kōen-fun)
Quần thể cổ mộ Saitama có nhiều cổ mộ hình lỗ khóa (zenpō-kōen-fun - cổ mộ phía trước vuông phía sau tròn), và trong phần giới thiệu trưng bày có nói về tính quy chuẩn của hình dáng như hướng trục chính, hào kép bao quanh và phần nhô ra (tsukuridashi).
Khi nhìn từ mặt đất, đôi khi khó thấy ngay toàn bộ hình dáng, nhưng nếu vừa đi vừa ý thức về sự kết nối giữa phần phía trước và phần tròn phía sau, bạn sẽ nhận ra những thay đổi của địa hình.
Ngắm cổ mộ Maruhakayama - một trong những cổ mộ hình tròn lớn nhất Nhật Bản
Cổ mộ Maruhakayama (Maruhakayama Kofun) được biết đến là một trong những cổ mộ hình tròn lớn nhất Nhật Bản với đường kính khoảng 105 mét, mang ấn tượng khác hẳn so với các cổ mộ hình lỗ khóa xung quanh.
Du khách có thể leo cầu thang lên đến đỉnh gò mộ. Tương truyền đây là nơi Ishida Mitsunari (một võ tướng thời Sengoku) đóng quân khi tấn công thành Oshi (Oshi-jō) năm 1590.
Sự khác biệt về hình dáng cổ mộ là manh mối để suy ngẫm về thời đại, vai trò và cách thể hiện quyền lực của từng vùng.
Đổi góc nhìn để chuyến dạo bộ thêm sâu sắc
Bảng dưới đây tổng hợp những góc độ quan sát đáng lưu ý khi dạo bước trong công viên.
| Góc nhìn | Nơi quan sát | Điều nhận ra |
|---|---|---|
| Hình dáng | Gò mộ | Khác biệt đường nét |
| Hướng | Cách sắp xếp cổ mộ | Sự liên kết |
| Hào | Vùng đất thấp xung quanh | Ý thức ranh giới |
| Độ cao | Góc nhìn ngước lên | Sự hiện diện |
| Cây xanh | Cỏ và cây | Cảm giác mùa |
Tìm hiểu cổ mộ Inariyama và thanh kiếm sắt khắc chữ vàng - bảo vật quốc gia
Nếu đến thăm Công viên cổ mộ Sakitama, việc biết trước mối liên hệ giữa cổ mộ Inariyama (Inariyama Kofun) và thanh kiếm sắt khắc chữ vàng (Kinsakumei Tekken) sẽ giúp kết nối chuyến dạo bộ ngoài trời với phần trưng bày trong bảo tàng.
Các hiện vật khai quật từ cổ mộ là manh mối quan trọng để suy nghĩ về tên người và các mối liên hệ xã hội thời cổ đại.
Thanh kiếm khắc chữ vàng - cánh cửa bước vào lịch sử cổ đại
Thanh kiếm sắt khắc chữ vàng là tư liệu tiêu biểu trong số "hiện vật khai quật từ cổ mộ Inariyama Musashi Saitama" - bảo vật quốc gia, được khai quật từ cổ mộ Inariyama.
Thanh kiếm được khai quật trong cuộc khảo sát năm 1968, lưỡi kiếm dài khoảng 73,5 cm khắc 115 chữ khảm vàng (kinzōgan) ở cả hai mặt.
Thanh kiếm sắt mang dòng chữ này được công nhận là bảo vật quốc gia năm 1983, được biết đến như tư liệu giải mã các nhân vật và quan hệ quyền lực thời cổ đại, là hiện vật quan trọng để hiểu giá trị của quần thể cổ mộ Saitama.
Ngắm cả đồ tùy táng trong phòng trưng bày bảo vật quốc gia
Trong phòng trưng bày bảo vật quốc gia của Bảo tàng Di tích Sakitama, ngoài thanh kiếm khắc chữ vàng còn giới thiệu các đồ tùy táng như magatama (ngọc cong) và gương đồng được khai quật cùng.
Khi ngắm các đồ trang sức và gương, du khách sẽ cảm nhận được rằng cổ mộ không chỉ đơn thuần là mộ phần, mà còn là nơi phản chiếu kỹ thuật, giao lưu và nghi lễ thời bấy giờ.
Kiểm tra tình hình trưng bày
Bảo tàng về nguyên tắc đóng cửa vào thứ Hai (nếu trùng ngày lễ thì mở cửa) và dịp năm mới (từ ngày 29 tháng 12 đến ngày 3 tháng 1), tư liệu trưng bày có thể khác nhau tùy thời điểm.
Nếu đã định ngày đi, bạn nên kiểm tra trước về phần trưng bày mong muốn cũng như có ngày đóng cửa bất thường hay không rồi mới lên kế hoạch để bớt bối rối khi đến nơi.
Hình dung không gian an táng tại Nhà trưng bày cổ mộ Shōgunyama
Nhà trưng bày cổ mộ Shōgunyama (Shōgunyama Kofun Tenjikan) được giới thiệu là cơ sở trưng bày tận dụng phần bên trong của cổ mộ.
Bằng cách bổ sung thông tin về phòng đá và đồ tùy táng vào ấn tượng về cổ mộ nhìn từ bên ngoài, hình ảnh cổ mộ như một nơi an táng sẽ hiện ra cụ thể hơn.
Cảm nhận quá trình xây dựng qua các lớp đất và phòng đá
Tại nhà trưng bày có trưng bày một phần phòng đá kiểu hành lang ngang được khai quật, các lớp đất của gò mộ và bản sao các hiện vật khai quật.
Khi biết được dấu vết của việc đắp đất chồng lên nhau để tạo nên gò mộ, du khách dễ hiểu rằng cổ mộ không phải là gò đồi tự nhiên mà là công trình do con người tạo nên.
Suy ngẫm về giao lưu qua phần trưng bày đồ dùng cho ngựa
Từ cổ mộ Shōgunyama đã khai quật được nhiều đồ dùng cho ngựa, tiêu biểu là bachū (mũ giáp dành cho ngựa), trở thành cánh cửa để hình dung về sự di chuyển, quân sự và giao lưu thời kỳ cổ mộ.
Nếu chú ý không chỉ vũ khí và đồ trang sức mà cả các tư liệu liên quan đến ngựa, bạn sẽ dễ suy ngẫm về việc tầng lớp thống trị cổ đại đã tiếp nhận nền văn hóa như thế nào.
Tìm hiểu các thuật ngữ về cổ mộ hữu ích khi dạo bộ
Tại công viên cổ mộ, chỉ cần biết một chút thuật ngữ chuyên môn là bạn đã hiểu sâu hơn các bảng chỉ dẫn và phần trưng bày.
Bạn không cần ghi nhớ những lời giải thích khó hiểu, chỉ cần tiếp nhận chúng như những từ chỉ hình dáng và vị trí, thì ý nghĩa sẽ tự nhiên nắm bắt được trong khi đi dạo.
Những từ nên nhớ đầu tiên
Bảng dưới đây tổng hợp ngắn gọn dành cho du khách những từ dễ bắt gặp trong các bảng chỉ dẫn và trưng bày của công viên.
| Thuật ngữ | Ý nghĩa | Nơi quan sát |
|---|---|---|
| Gò mộ | Phần đất nhô lên | Thân cổ mộ |
| Cổ mộ hình lỗ khóa | Cổ mộ hình lỗ khóa | Cổ mộ lớn |
| Cổ mộ hình tròn | Cổ mộ tròn | Maruhakayama |
| Hào quanh mộ | Hào của cổ mộ | Vùng đất thấp xung quanh |
| Đồ tùy táng | Vật chôn theo | Trưng bày bảo tàng |
| Phần nhô ra | Phần lồi ra | Quan sát hình dáng |
Đừng đọc bảng chỉ dẫn quá kỹ ngay từ đầu
Thay vì đọc kỹ bảng chỉ dẫn trước, hãy dùng mắt dõi theo đường nét của cổ mộ trước, sau đó mới đọc phần giải thích thì sẽ dễ hiểu hơn.
Nếu theo thứ tự ngắm hình dáng trước rồi mới xem từ ngữ, thuật ngữ chuyên môn sẽ không còn là việc học thuộc mà gắn liền với khung cảnh tại chỗ.
Đối chiếu đáp án tại bảo tàng
Những hình dáng hay từ ngữ khiến bạn tò mò khi ở ngoài trời, nếu xem lại tại phần trưng bày của bảo tàng như đang đối chiếu đáp án thì sẽ in sâu vào ấn tượng.
Nếu thưởng thức theo cảm giác đi đi lại lại giữa quần thể cổ mộ và phòng trưng bày, dù thời gian lưu lại ngắn bạn vẫn dễ nắm bắt dòng chảy lịch sử.
Quy tắc ứng xử khi sử dụng công viên – Dạo bước mà vẫn bảo vệ di tích
Công viên cổ mộ Sakitama vừa là công viên có thể dạo bộ, vừa là di tích lịch sử bao gồm các di sản văn hóa.
Du khách cần có ý thức không làm tổn hại di tích ngay cả trong những hành động thường ngày như chụp ảnh, nghỉ ngơi hay dắt chó đi dạo.
Tuân theo các bảng hướng dẫn về việc ra vào
Trong quy tắc sử dụng công viên có nêu rõ không được vào các khu vực cấm như cổ mộ khác ngoài những cổ mộ được phép, ao, sông.
Vì mặt đất dốc bằng đất dễ lưu lại dấu chân, hãy đi theo lối đã định và phạm vi tham quan được phép, đừng đi đường tắt.
Lưu ý khi dắt chó đi dạo
Quy tắc sử dụng công viên và quy định về thú cưng của thành phố Gyōda yêu cầu phải đeo dây dắt cho chó, mang theo túi để dọn phân và mang về.
Tại các bãi cỏ và khu nghỉ, nếu giữ khoảng cách để những người khác có thể thư thái, thì sẽ trở thành khoảng thời gian dễ chịu cho cả du khách lẫn người địa phương.
Lưu ý về mục đích khi chụp ảnh hay tổ chức sự kiện
Ngay cả khi chụp ảnh kỷ niệm cá nhân, bạn cũng cần lưu ý không vào khu vực cấm và không cản trở lối đi hay phần trưng bày.
Các hoạt động như chụp ảnh, quay phim mang tính thương mại, tụ họp, triển lãm, kinh doanh được nêu là những hành vi cần xin phép.
Nếu lên kế hoạch chụp ảnh hay tổ chức sự kiện như vậy, cần nộp đơn xin phép cho ban quản lý công viên chậm nhất 10 ngày trước ngày dự kiến sử dụng. Do đó, nếu bạn dự định thực hiện tour chụp ảnh cho du khách hoặc chụp ảnh thương mại, hãy xác nhận trước để yên tâm.
Cách đi đến và cách lên kế hoạch
Để đến Công viên cổ mộ Sakitama, bạn đi xe buýt vòng quanh thành phố khoảng 25 phút từ ga Gyōda thuộc tuyến JR Takasaki, xuống tại bến "Sakitama Kofun Kōen" rồi đi bộ khoảng 2 phút.
Ngoài ra còn có thể đi bộ khoảng 60 phút từ ga JR Kitakōnosu, hoặc kết hợp taxi và xe ô tô.
Vì giờ giấc và bến đỗ có thể thay đổi, bạn nên lên kế hoạch với tâm thế kiểm tra lại thông tin của đơn vị vận tải và hướng dẫn của cơ sở ngay trước khi đến cho yên tâm.
Với phương tiện công cộng, hãy kiểm tra cả chuyến về
Khi du lịch ở các thành phố địa phương, ngoài việc di chuyển lúc đi, điều quan trọng là xem trước kết nối của xe buýt và tàu lúc về.
Đặc biệt nếu có tham quan cả bảo tàng, hãy dành dư dả thời gian cho cả việc dạo bộ ngoài trời lẫn xem trưng bày để tránh tình huống phải vội vã xem phần trưng bày.
Đi ô tô thì tuân theo hướng dẫn bãi đỗ xe
Công viên có hướng dẫn sử dụng bãi đỗ xe miễn phí với khoảng 295 chỗ cho xe con.
Hãy tránh chơi đùa trong bãi đỗ xe và cho xe vào những nơi cấm, không chắn lối đi của người đi bộ và những người sử dụng khác.
Thưởng thức cảnh sắc theo mùa
Cùng một cổ mộ, nhưng ấn tượng sẽ thay đổi tùy theo màu cây cỏ, độ sáng bầu trời và chất đất sau mưa.
Đặc biệt con đường dẫn đến cổ mộ Maruhakayama được biết đến với hàng anh đào (hoa anh đào), được nhiều người yêu thích cả trong những chuyến dạo bộ mùa xuân.
Bảng dưới đây tổng hợp cảnh sắc theo từng mùa dưới góc độ lập kế hoạch.
| Mùa | Cảnh sắc | Cách đi dạo |
|---|---|---|
| Xuân | Cây xanh tươi sáng | Không làm hỏng hoa |
| Hè | Nắng gắt | Xen kẽ nghỉ ngơi |
| Thu | Màu sắc trầm lắng | Ngắm đường nét |
| Đông | Tầm nhìn thoáng | Chuẩn bị chống gió |
| Sau mưa | Lộ ra mặt đất | Chú ý dưới chân |
Tổng kết – Thưởng thức bằng cách kết nối hình dáng cổ mộ với hiện vật khai quật
Công viên cổ mộ Sakitama là điểm đến mà sự hiểu biết sẽ sâu sắc hơn khi bạn ngắm hình dáng cổ mộ ngoài trời rồi tìm hiểu bối cảnh qua các hiện vật khai quật và phần trưng bày.
Khi liên kết cổ mộ Inariyama, thanh kiếm khắc chữ vàng, cổ mộ Maruhakayama, Nhà trưng bày cổ mộ Shōgunyama và nguồn gốc của địa danh Saitama lại với nhau, khung cảnh trông như gò đất ấy sẽ trỗi dậy như ký ức của nước Nhật cổ đại.
Nếu tuân thủ phạm vi ra vào và quy tắc sử dụng công viên, kiểm tra trước tình hình trưng bày và thông tin giao thông, thì ngay cả du khách lần đầu đến Nhật cũng có thể thong thả tận hưởng chuyến dạo bộ lịch sử.
