Tham quan mỏ đồng Ashio: tìm hiểu lịch sử công nghiệp Nhật Bản ở Nikkō
Mỏ đồng Ashio Dōzan ở khu vực Ashio, thành phố Nikkō, tỉnh Tochigi, là mỏ đã khai thác đồng trong thời gian dài cho đến khi đóng cửa năm 1973.
Hiện nay, một phần hầm mỏ được mở cửa trong khu tham quan Ashio Dōzan Kankō; bạn có thể lên tàu mỏ vào đường hầm, sau đó đi bộ trong không gian ngầm để tìm hiểu công việc và kỹ thuật từng hỗ trợ sản xuất đồng.
Điểm hấp dẫn là có thể tìm hiểu nhiều mặt trong lịch sử mỏ, từ các cảnh tái hiện trong hầm, trưng bày tại bảo tàng đồng và xưởng đúc tiền Chūsenza đến vụ ô nhiễm mỏ Ashio và quá trình phủ xanh qua tư liệu ở khu vực xung quanh.
Lịch sử mỏ đồng Ashio: từ mỏ do Mạc phủ Edo trực tiếp quản lý đến công nghiệp hiện đại
Từ năm 1610, tức năm Keichō thứ 15, việc khai thác quy mô lớn ở mỏ đồng Ashio bắt đầu với trọng tâm là núi Bizen-Tateyama.
Trong thời Edo, mỏ được phát triển dưới sự quản lý trực tiếp của Mạc phủ; đồng Ashio được sử dụng trong các công trình như đền Nikkō Tōshō-gū, thành Edo và còn được xuất khẩu sang Hà Lan, Trung Quốc.
Sang thời Meiji, dưới sự quản lý của doanh nhân Furukawa Ichibē, người tiếp quản vào năm 1877, các kỹ thuật mới được đưa vào khai thác, luyện kim và vận chuyển, giúp mỏ phát triển thành cơ sở hỗ trợ quá trình hiện đại hóa Nhật Bản.
Trong thời cận đại, đây là mỏ đồng có sản lượng lớn nhất cả nước, đến đầu thế kỷ 20 đã cung cấp khoảng 1/4 sản lượng đồng Nhật Bản.
Biết trước quá trình này sẽ giúp bạn liên hệ sự thay đổi của công cụ, cách làm việc trong các trưng bày dưới hầm với những biến chuyển xã hội.
Thăm đường hầm được mở thành điểm du lịch sau khi đóng mỏ
Điểm tham quan sử dụng không gian trong mỏ đồng, mở cửa năm 1980, tức 7 năm sau khi mỏ ngừng khai thác.
Đường hầm Tsūdō-kō được dùng trong cơ sở là một trong các đường hầm chính của mỏ, được chỉ định năm 2008 là di tích quốc gia thuộc quần thể “Di tích mỏ đồng Ashio”.
Hệ thống đường hầm mỏ Ashio được đào mở trong khoảng 400 năm, có tổng chiều dài lên đến 1.234 km, thường được ví với quãng đường từ Tokyo đến Hakata.
Ngắm những đường hầm còn lại và các cảnh tái hiện, bạn có thể hình dung môi trường làm việc của người xưa.
Khi tìm điểm đến cho chuyến đi, hãy dùng tên cơ sở “Ashio Dōzan Kankō” để dễ phân biệt với các di tích và khu trưng bày khác xung quanh.
Tham quan bên trong mỏ đồng Ashio: trải nghiệm bắt đầu bằng tàu mỏ
Lộ trình tham quan Ashio Dōzan Kankō bắt đầu bằng việc đi tàu mỏ vào hầm, sau đó xuống tàu và đi bộ xem trưng bày.
Từ chuyến đầu lúc 9:00, tàu chạy cách nhau khoảng 10 phút, trừ lúc đông khách; chuyến cuối khởi hành lúc 16:15.
Vì có cả phần đi tàu và đi bộ, hãy chuẩn bị theo khả năng đi lại của người đi cùng.
Tàu mỏ chỉ chạy một chiều; sau khi xuống, đi bộ khoảng 300 m để xem trưng bày
Tàu mỏ chỉ chạy một chiều vào hầm, không phải phương tiện để ngồi suốt buổi tham quan.
Sau khi vào hầm khoảng 150 m, bạn xuống tàu rồi đi bộ khoảng 300 m để xem các trưng bày.
Trên tuyến đi bộ có bảo tàng đồng và được giới thiệu là còn có Chūsenza ở gần cuối, nên hãy tính cả thời gian xem cảnh khai thác tái hiện và bảo tàng vào lịch trình.
Quan sát công cụ và tư thế của hình nhân tái hiện từ thời Edo đến Shōwa
Trong hầm, cảnh đào quặng được tái hiện bằng hình nhân theo từng giai đoạn: thời Edo, thời Meiji–Taishō và thời Shōwa.
Các trưng bày giới thiệu từ khai thác thủ công thời Edo đến mỏ cơ giới hóa; nếu có âm thanh phát lại hội thoại khi làm việc ngày xưa, bạn cũng nên vừa đi vừa lắng nghe.
So sánh công cụ trên tay và tư thế làm việc sẽ giúp bạn hình dung cụ thể công việc khai mỏ.
Nếu đi cùng trẻ em, bạn có thể hỏi “Họ dùng gì để đào?” hoặc “Chỗ nào có vẻ vất vả?” để trẻ gần gũi với trưng bày ngay cả khi chưa biết lịch sử.
Ở nửa sau lộ trình được cho là còn có góc trải nghiệm máy khoan đá, thiết bị dùng để tạo lỗ trong khối đá.
Xem trước bản đồ hầm bằng nhiều ngôn ngữ như tiếng Anh, Trung và Hàn
Thành phố Nikkō công bố bản đồ hầm bằng tiếng Nhật, tiếng Anh, tiếng Trung giản thể và phồn thể, tiếng Hàn, tiếng Tây Ban Nha.
Bản đồ được giới thiệu là có ảnh minh họa lộ trình từ chỗ lên tàu qua đường hầm, bảo tàng đồng, Chūsenza rồi ra cửa.
Nếu khó đọc hướng dẫn tiếng Nhật, xem trước bản đồ bằng ngôn ngữ dễ hiểu sẽ giúp bạn nắm được vị trí và thứ tự các khu trưng bày.
Lưu bản đồ vào điện thoại cũng giúp bạn dễ kiểm tra trưng bày muốn xem khi di chuyển.
Tìm hiểu cách luyện và sử dụng đồng tại bảo tàng đồng và Chūsenza
Ngoài cảnh khai thác trong hầm, bảo tàng đồng Akagane Shiryōkan và xưởng đúc tiền Chūsenza bên cạnh cũng giúp bạn hiểu lịch sử Ashio.
Chú ý mối liên hệ giữa “đào lên”, “tách thành kim loại” và “sử dụng làm sản phẩm” sẽ giúp bạn hiểu quy trình biến đồng thành sản phẩm.
Xem quá trình từ quặng thành đồng tại bảo tàng đồng
Bảo tàng đồng giới thiệu quá trình từ quặng đến đồng kim loại.
Bên trong được giới thiệu là có mô hình tái hiện giếng đứng Yokomabu và nhà máy luyện kim thời xưa, quặng khai quật được, tàu mỏ cùng các hiện vật khác.
Đọc tư liệu và nhớ lại cảnh khai thác trong hầm, bạn sẽ hiểu rằng thứ vừa đào lên chưa phải là đồng có thể dùng ngay.
Khi gặp thuật ngữ chuyên môn, nắm mục đích của từng công đoạn trước sẽ giúp bạn theo dõi phần giải thích kỹ thuật chi tiết dễ hơn.
Dưới đây là ý nghĩa đơn giản của các từ liên quan đến sản xuất và gia công đồng.
| Thuật ngữ | Ý nghĩa đơn giản |
|---|---|
| Khai khoáng | Đào lấy quặng |
| Tuyển khoáng | Tách chọn khoáng vật có ích |
| Luyện kim | Tách kim loại từ quặng |
| Đúc | Rót kim loại nóng chảy vào khuôn |
Tìm hiểu mối liên hệ giữa tiền Ashijisen, Kan'ei Tsūhō và địa phương tại Chūsenza
Chūsenza được giới thiệu là có trưng bày dùng hình nhân tái hiện quy trình đúc tiền Ashijisen, loại tiền từng được làm ở Ashio.
Tên Ashijisen bắt nguồn từ chữ ashi trong tên Ashio ở mặt sau đồng Kan'ei Tsūhō mệnh giá 1 mon, loại tiền thời Edo.
Kan'ei Tsūhō là tiền thông dụng, còn được biết đến qua phim cổ trang Zenigata Heiji, và được đúc ở nhiều nơi cho đến cuối thời Edo.
Tại Ashio, việc đúc tiền diễn ra trong 5 năm kể từ năm Kanpō thứ nhất, tức năm 1741; số lượng Ashijisen được đúc có thuyết nói khoảng 20 triệu đồng tiền, cũng có thuyết nói trên 200 triệu đồng tiền.
Chú ý mối liên hệ giữa một chữ nhỏ và tên địa phương sẽ giúp bạn cảm nhận rõ hơn công việc trong mỏ gắn với đời sống con người và lưu thông tiền tệ như thế nào.
Tìm hiểu vụ ô nhiễm mỏ Ashio và hành trình khôi phục màu xanh
Để hiểu lịch sử Ashio, bên cạnh sự phát triển công nghiệp, cần nhìn cả những thiệt hại mà ô nhiễm mỏ gây ra cho địa phương.
Suy nghĩ không chỉ về kỹ thuật tạo ra đồng mà cả ảnh hưởng đến thiên nhiên và đời sống chính là một phần giá trị học hỏi khi đến vùng đất này.
Tìm hiểu ô nhiễm sông Watarase và thiệt hại do khói ở vùng núi
Tại lưu vực sông Watarase, trận lũ lớn năm 1890 đã làm lộ rõ thiệt hại đối với cây trồng ở vùng hạ lưu.
Tình trạng chất độc từ mỏ đồng gây hại cho ruộng vườn trở thành vấn đề xã hội lớn, được nghị sĩ Hạ viện Tanaka Shōzō đưa ra tại Nghị viện Đế quốc năm 1891.
Tại vùng núi Ashio, ngoài khai thác gỗ và cháy rừng, khí lưu huỳnh đioxit từ nhà máy luyện kim cũng gây hại, góp phần làm rừng suy thoái.
Phân biệt thiệt hại trong lưu vực sông với tình trạng suy thoái ở vùng núi sẽ giúp bạn hiểu bối cảnh ô nhiễm tác động trên phạm vi rộng.
Chú ý những nỗ lực phủ xanh đất suy thoái và phòng chống xói lở ở Ashio
Ashio đã triển khai các nỗ lực khôi phục màu xanh thông qua phục hồi sườn dốc suy thoái, công trình phòng chống xói lở để hạn chế đất đá trôi và trồng cây.
Nhà nước bắt đầu thử phục hồi rừng vào khoảng năm 1897, nhưng khói độc tiếp diễn khiến hiệu quả khó đạt được.
Sau khi việc cải tiến phương pháp luyện kim giúp chấm dứt tác hại của khói vào năm 1956, công cuộc phủ xanh quy mô lớn bắt đầu; đến năm 1965, nơi đây đi đầu cả nước trong việc dùng trực thăng phủ xanh các sườn dốc sâu trong núi, nơi con người khó thực hiện.
Tại thượng lưu sông Watarase, công trình phòng chống xói lở được triển khai từ năm 1937; ở các sườn núi xung quanh, hoạt động khôi phục cây xanh vẫn tiếp tục qua việc trồng cây của tổ chức phi lợi nhuận, tình nguyện viên và học sinh tiểu học, trung học cơ sở trong các buổi học trải nghiệm.
Khi ngắm cảnh xung quanh, bạn hãy nghĩ cả đến vẻ đẹp thiên nhiên và công việc của những người đã hỗ trợ quá trình phục hồi.
Mở rộng mối quan tâm từ chuyến thăm hầm mỏ sang tư liệu môi trường do thành phố Nikkō và các cơ quan công bố sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn lịch sử mỏ đồng.
Tại công viên Akagane Shinsui, cách Ashio Dōzan Kankō khoảng 8 phút đi ô tô, có Trung tâm học tập môi trường Ashio, giới thiệu lịch sử mỏ đồng Ashio và các vấn đề môi trường bằng bảng trưng bày, video.
Trung tâm học tập môi trường Ashio hoạt động từ ngày 1 tháng 4 đến ngày 30 tháng 11, nên hãy chú ý nếu muốn ghé thêm vào mùa đông.
Cách đi mỏ đồng Ashio: tàu, xe buýt và ô tô
Nếu đến Ashio Dōzan Kankō bằng phương tiện công cộng, bạn có thể chọn ga Tsūdō trên tuyến Watarase Keikoku Railway hoặc xe buýt thành phố từ phía Nikkō.
Hãy tính cả chiều đi và chiều về sao cho phù hợp với nơi lưu trú và điểm đến tiếp theo.
Đi tàu: từ ga Tsūdō của Watarase Keikoku Railway đi bộ khoảng 5 phút
Nếu đi đường sắt, ga gần nhất trên tuyến Watarase Keikoku Railway là ga Tsūdō.
Từ ga đi bộ khoảng 5 phút đến cơ sở, nên nhập “Tsūdō” vào ứng dụng tìm tuyến sẽ giúp bạn dễ chọn điểm đến.
Từ phía Kiryū ở tỉnh Gunma, thời gian tham khảo đến ga Tsūdō bằng Watarase Keikoku Railway là khoảng 90 phút.
Kiểm tra trước không chỉ chuyến tàu đến mà cả giờ tàu sau buổi tham quan sẽ giúp bạn lên lịch để thong thả thưởng thức trưng bày.
Từ ga Nikkō, đi xe buýt thành phố đến trạm Dōzan Kankō-mae
Từ ga JR Nikkō hoặc ga Tōbu Nikkō, bạn có thể đi xe buýt thành phố Nikkō tuyến Ashio–JR Nikkō-eki và xuống tại trạm Dōzan Kankō-mae.
Thời gian đi xe khoảng 50 phút; từ trạm xe buýt đến cơ sở đi bộ khoảng 2 phút.
Nếu kết hợp với tham quan Nikkō, hãy đối chiếu thông tin vận hành xe buýt với giờ tiếp nhận khách của cơ sở để lên kế hoạch.
Số chuyến trong ngày không nhiều, nên tra trước giờ xe buýt về sẽ giúp bạn tránh vội vã khi kết thúc tham quan.
Nếu đổi phương tiện giữa hai chiều, chẳng hạn đi tàu lúc đến và xe buýt lúc về, hãy kiểm tra điểm lên và giờ khởi hành của từng chuyến.
Đi ô tô: khoảng 20 phút từ nút giao Kiyotaki IC, có bãi đỗ xe miễn phí
Nếu đi ô tô, từ nút giao Kiyotaki IC trên đường Nikkō–Utsunomiya, đi đường thông thường hướng Ashio khoảng 20 phút; từ nút giao Nikkō IC mất khoảng 30 phút bằng đường thông thường.
Từ phía tỉnh Gunma, đi Quốc lộ 122 hướng Nikkō–Ashio.
Cơ sở có bãi đỗ xe miễn phí, sức chứa 100 ô tô con và 17 xe buýt lớn.
Chuẩn bị tham quan mỏ đồng Ashio: trang phục, chụp ảnh, giá vé và ngày nghỉ
Vì di chuyển trong hầm bằng cách đi bộ, trang phục ưu tiên dễ đi và hành lý gọn, dễ mang sẽ hữu ích.
Hãy kiểm tra cách tham quan trưng bày và điều kiện vào cửa qua thông tin chính thức trước chuyến đi, đồng thời đọc các bảng thông báo tại chỗ vào ngày tham quan.
Đi giày thoải mái và mang áo khoác để tham quan phù hợp với sức mình
Chọn giày giúp bước chân vững và hạn chế hành lý cồng kềnh sẽ giúp bạn lên xuống tàu, đi bộ dễ hơn.
Bên trong hầm có thể se lạnh ngay cả mùa hè; nếu dễ thấy lạnh, hãy chuẩn bị áo khoác dễ mặc vào và cởi ra để điều chỉnh theo cảm nhận.
Cuối lộ trình có cầu thang đi lên khoảng 70 bậc ra cửa, nên người gặp khó khăn về chân hoặc lưng nên nghỉ giữa chừng khi cần.
Người sử dụng xe lăn hoặc khó đi cầu thang nên trao đổi trước với cơ sở về cửa vào và lộ trình có thể sử dụng.
Xác nhận vị trí nhà vệ sinh khi vào và đi vệ sinh trước khi lên tàu mỏ sẽ giúp bạn tham quan thoải mái hơn.
Ưu tiên hướng dẫn tại chỗ về chụp ảnh và cách ứng xử với trưng bày
Nếu muốn chụp ảnh, hãy xem bảng thông báo hoặc hỏi nhân viên về phạm vi được chụp và cách sử dụng thiết bị.
Nếu dự định quay chương trình truyền hình hoặc nội dung tương tự, cần nộp đơn xin phép thành phố Nikkō trước ít nhất 7 ngày.
Chú ý nhường chỗ để người xung quanh cũng xem được trưng bày sẽ giúp mọi người đều có thời gian dừng lại quan sát.
Không được đưa thú cưng vào, trừ chó hỗ trợ người khuyết tật được công nhận theo hệ thống của Nhật Bản, nên nếu định mang theo hãy tính trước nơi gửi.
Dưới đây là phép lịch sự thông thường khi tham quan, theo từng tình huống.
| Tình huống | Điều nên làm | Điều nên tránh |
|---|---|---|
| Khi chụp ảnh | Đảm bảo lối cho người qua lại | Chắn lối đi |
| Khi xem trưng bày | Quan sát theo hướng dẫn | Tự ý chạm vào hiện vật |
| Khi di chuyển | Giữ khoảng cách với người phía trước | Chạy vượt lên |
Kiểm tra giá vé vào mỏ, giờ mở cửa, ngày nghỉ và hướng dẫn cửa vào
Vì có thông báo về việc quy định ngày nghỉ và thay đổi lối vào, lối ra do thi công, bạn không nên chỉ dựa vào thông tin du lịch cũ.
Giờ mở cửa là 9:00–17:00; giờ cuối nhận khách và chuyến tàu mỏ cuối cùng là 16:15.
Giá vé khác nhau giữa khách lẻ và đoàn có từ 15 người thuộc diện phải trả vé; với khách lẻ, học sinh trung học phổ thông trả cùng giá người lớn.
| Đối tượng | Khách lẻ | Đoàn từ 15 người |
|---|---|---|
| Người lớn | 830 yên | 730 yên |
| Học sinh trung học phổ thông | 830 yên | 510 yên |
| Học sinh tiểu học và trung học cơ sở | 410 yên | 300 yên |
| Trẻ chưa vào tiểu học | Miễn phí | Miễn phí |
Xuất trình tại quầy sổ chứng nhận khuyết tật thể chất, sổ hỗ trợ người khuyết tật trí tuệ hoặc sổ bảo trợ y tế và phúc lợi dành cho người khuyết tật tâm thần sẽ được miễn phí vào mỏ.
Ngoài tiền mặt, bạn có thể thanh toán bằng PayPay và d-barai.
Một số website du lịch giới thiệu nơi đây “mở cửa quanh năm”, nhưng cơ sở dự kiến áp dụng ngày nghỉ cố định và công bố các ngày đóng cửa theo những nhóm sau.
- Thứ Năm hằng tuần từ tháng 12 đến tháng 2, vẫn mở nếu trùng ngày lễ
- Từ ngày 31 tháng 12 đến ngày 2 tháng 1
- Thứ Năm thứ hai hằng tháng từ tháng 3 đến tháng 11, trừ tháng 8; tháng 8 và tháng có thứ Năm thứ hai trùng ngày lễ sẽ nghỉ vào thứ Năm thứ tư
Trong một số giai đoạn thi công tháo dỡ nhà nghỉ chân cũ, khách được hướng dẫn đi lối vào, lối ra tạm thời từ quầy vé vào mỏ tạm đặt tại Fureai-kan.
Nếu đến theo đoàn có từ 15 người thuộc diện phải trả vé, bạn có thể đặt trước qua biểu mẫu của thành phố Nikkō.
Trước chuyến đi, hãy kiểm tra những mục sau trong hướng dẫn cơ sở của thành phố Nikkō.
- Hoạt động vào ngày đến và giờ ngừng tiếp nhận khách
- Hạng vé theo số người và độ tuổi
- Điều kiện đặt trước khi đi theo đoàn
- Hướng dẫn về quầy vé vào mỏ và cửa vào sử dụng
Tổng kết
Ashio Dōzan Kankō ở khu Ashio, thành phố Nikkō, là nơi bạn có thể đi tàu vào hầm rồi tìm hiểu công việc trong mỏ đồng qua cảnh khai thác tái hiện, bảo tàng đồng và Chūsenza.
Tìm hiểu thêm lịch sử thiệt hại do ô nhiễm mỏ và phục hồi môi trường sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn vùng đất Ashio.
Hãy kiểm tra ngày nghỉ, phương tiện đi lại và hướng dẫn vào cửa, rồi chuẩn bị để đi bộ tham quan.
Đánh giá (0)