Chọn lễ hội - sự kiện ở Kyoto theo mùa
Lễ hội - sự kiện ở Kyoto rất đa dạng, từ lễ tế của các đền, nghi lễ tôn giáo tiễn tổ tiên, sân khấu của geiko - maiko (geisha và maiko), đến các sự kiện thưởng hoa và ngắm trăng theo mùa, nên khung cảnh bạn gặp được thay đổi rất nhiều tùy thời điểm đi du lịch.
Các lễ hội chính của Kyoto hầu như cố định tháng tổ chức như Aoi Matsuri vào 15 tháng 5 hằng năm, Gion Matsuri vào tháng 7, Gozan no Okuribi vào 16 tháng 8, Jidai Matsuri và Kurama no Himatsuri vào 22 tháng 10, vì vậy nên chọn bằng cách tính ngược từ thời điểm chuyến đi.
Với du khách lần đầu đến, thay vì chỉ chạy theo những lễ hội nổi tiếng, nếu chọn sau khi hiểu ý nghĩa của mùa và quy tắc xem lễ thì dù ở cảnh đông đúc bạn cũng dễ tận hưởng một cách thong thả.
Để nắm không khí từng mùa, trước tiên hãy sắp xếp trục lựa chọn.
| Mùa | Không khí chính | Hợp với ai |
|---|---|---|
| Đông - đầu xuân | Trừ tà, hoa mơ | Coi trọng văn hóa |
| Xuân | Đoàn rước tao nhã | Lần đầu đến |
| Hè | Đêm và sức nóng | Người mê lễ hội |
| Thu | Lịch sử và trăng | Người quay lại |
Lần đầu thì nên chọn từ ba lễ hội lớn của Kyoto
Aoi Matsuri, Gion Matsuri và Jidai Matsuri là ba lễ hội lớn được gọi là ba đại lễ hội của Kyoto, là những sự kiện dễ hiểu lịch sử Kyoto một cách trực quan qua đoàn rước, yamahoko (kiệu xe) và trang phục các thời đại.
Vì Aoi Matsuri vào tháng 5 mùa xuân, Gion Matsuri vào tháng 7 mùa hè, Jidai Matsuri vào tháng 10 mùa thu, mỗi lễ một mùa, nên nếu lưu trú ngắn và chỉ chọn một, hãy lấy lễ hợp với tháng đi làm trục để dễ lên kế hoạch di chuyển và lưu trú.
Lễ hội ở đền thêm ấn tượng khi hiểu ý nghĩa
Các lễ tế liên quan đến Yasaka-jinja, Kamigamo-jinja, Shimogamo-jinja không phải chỉ là sự kiện du lịch, mà là lễ hội bám rễ trong tín ngưỡng và đời sống của địa phương.
Trước khi chụp ảnh, kiểm tra động thái xung quanh và bảng thông báo, và giữ thái độ lặng lẽ dõi theo trong các cảnh nghi lễ, thì ngay cả du khách nước ngoài cũng có cách nhìn dễ được đón nhận.
Aoi Matsuri - Setsubun-sai - Miyako Odori muốn xem ở Kyoto mùa xuân
Kyoto mùa xuân nối tiếp sự rực rỡ dịu dàng, từ lễ hội trừ tà đón mùa mới, đoàn rước gợi nhớ văn hóa cung đình, đến sân khấu của khu phố hoa (kagai).
Vì nhiều sự kiện diễn ra trong khuôn viên đền chùa hay nhà hát, nếu ý thức sự khác biệt giữa xem ngoài trời và thưởng thức trong nhà thì sẽ dễ đưa vào lịch trình.
Setsubun-sai | Lễ hội Kyoto đón xuân với quỷ và ném đậu
Setsubun là lễ hội mang ý nghĩa trừ tà và mời gọi phúc lành ở thời điểm giao mùa, tại các đền chùa Kyoto diễn ra các nghi thức khác nhau như ném đậu và oniyarai (lễ tsuina trừ quỷ) vào khoảng trước sau Setsubun đầu tháng 2.
Yoshida-jinja, Mibu-dera, Yasaka-jinja, Kitano Tenmangū thường được nhắc đến gắn với lễ hội Setsubun, nhưng cùng là Setsubun mà không khí lại rất khác nhau.
Ví dụ Yoshida-jinja nổi tiếng với lễ tsuina (oniyarai) và Karosai (lễ lò lửa), Mibu-dera thì diễn Mibu Kyogen, mỗi đền chùa mỗi cá tính.
Ở những lễ hội dễ tập trung dòng người, điều quan trọng là không chỉ nhắm đến vật phẩm hay quầy hàng, mà đi lễ theo hướng dẫn trong khuôn viên và sự dẫn dắt của nhân viên.
Aoi Matsuri | Lễ tế mùa xuân gắn với Kamigamo-jinja và Shimogamo-jinja
Aoi Matsuri tên chính thức là Kamo Matsuri, nổi tiếng là lễ tế của Kamigamo-jinja (Kamowakeikazuchi-jinja) và Shimogamo-jinja (Kamomioya-jinja), tổ chức vào 15 tháng 5 hằng năm.
Lễ được cho là bắt đầu khoảng 1500 năm trước, lá aoi (futaba-aoi) dùng trong lễ lấy theo huy hiệu thần Futaba-aoi của cả hai đền.
Điểm đáng xem "Rotō no Gi" là đoàn rước khoảng 500 người mặc trang phục quý tộc thời Heian, cùng ngựa và xe bò (xe Goshoguruma), tiến khoảng 8 kilômét từ Hoàng cung Kyoto đến Shimogamo-jinja rồi Kamigamo-jinja.
Vì đoàn rước có cả động vật tham gia, thái độ tuân theo lưu ý tại chỗ như kiêng chụp ảnh có đèn flash là điều quan trọng trong quy tắc xem lễ.
Miyako Odori - vũ điệu mùa xuân | Thưởng thức sân khấu của geiko - maiko
Ở Kyoto mùa xuân, có thời điểm diễn ra các buổi biểu diễn vũ đạo theo từng khu phố hoa, tiêu biểu là Miyako Odori của Gion Kobu.
Miyako Odori là nét phong cảnh mùa xuân của Kyoto bắt đầu từ năm Minh Trị 5 (1872), thường được trình diễn vào tháng 4 tại nhà hát Gion Kobu Kaburenjo.
Sân khấu của geiko - maiko là sự kiện văn hóa khác với trải nghiệm tình cờ bắt gặp dáng hình trên phố, nơi bạn có thể thong thả thưởng thức vẻ đẹp của vũ đạo Kyoto, âm nhạc và trang phục trong nhà hát.
Vì ngày diễn và cách xử lý vé thay đổi theo từng năm, nếu lấy việc thưởng thức làm mục đích, hãy kiểm tra hướng dẫn chính thức rồi mới đưa vào lịch trình để yên tâm.
Kyoto mùa hè ấn tượng với Gion Matsuri và Gozan no Okuribi
Kyoto mùa hè hiện ra sự tương phản giữa sức nóng giữa phố và sự tĩnh lặng của đêm.
Gion Matsuri là lễ tế kéo dài lấy trung tâm phố làm sân khấu, Gozan no Okuribi là nghi lễ tôn giáo dõi theo ngọn lửa thắp trên núi, cùng một mùa hè nhưng tính chất rất khác nhau.
Gion Matsuri | Lễ tế của Yasaka-jinja và văn hóa rước yamahoko
Gion Matsuri nổi tiếng là lễ tế của Yasaka-jinja, là sự kiện tiêu biểu mùa hè với yamahoko và các nghi lễ diễn ra ở trung tâm Kyoto suốt khoảng một tháng từ 1 đến 31 tháng 7.
Trong đó, lễ rước yamahoko của Saki Matsuri (lễ trước) và Ato Matsuri (lễ sau), cùng Yoiyama - đêm thắp đèn lồng komagata, là những điểm đáng xem náo nhiệt đông người.
Sức hấp dẫn nằm ở chỗ được chạm đến văn hóa thị dân nâng đỡ lễ hội, như trang trí yamahoko, bình phong và bảo vật được truyền lại trong khu phố, cùng không khí phố đêm.
Ở những cảnh vỉa hè và ngã tư đông đúc, thay vì dừng lại chụp ảnh liên tục, ý thức tận hưởng ngắn gọn ở vị trí không cản trở dòng người sẽ hữu ích.
Gozan no Okuribi | Nghi lễ tôn giáo mùa hè lặng lẽ dõi theo
Gozan no Okuribi được yêu mến như lễ hội mùa hè mang ý nghĩa tiễn linh hồn tổ tiên đã đón về dịp Obon, vào đêm 16 tháng 8 hằng năm.
Từ 8 giờ tối, mở đầu bằng "Daimonji", rồi "Myō-Hō", "Funagata", "Hidari Daimonji", "Toriigata" lần lượt được thắp cách nhau khoảng 5 phút, làm hiện lên chữ và hình trên năm ngọn núi bao quanh Kyoto.
Đây là cảnh tượng ấn tượng, nhưng vì không phải đại hội pháo hoa mà là nghi lễ trên nền lời cầu nguyện, nên thái độ lặng lẽ dõi theo là phù hợp.
Ngày diễn ra có thể có các lưu ý an toàn ở bờ sông hay đường núi, vì vậy điều quan trọng là không cố vào nơi tối tăm và tuân theo nhân viên hay hướng dẫn của cơ quan công.
Kyoto mùa thu nên chú ý Jidai Matsuri - Kurama no Himatsuri - Kangetsue
Mùa thu, đoàn rước khoác áo lịch sử, lễ hội lửa nơi làng núi và sự kiện thưởng trăng chồng lên nhau, là mùa dễ cảm nhận chiều sâu văn hóa Kyoto.
Vì cách nghĩ về di chuyển khác nhau giữa khu phố thị và vùng núi, nếu không nhồi nhét quá nhiều trong cùng một ngày và quyết định khu lưu trú dựa trên địa điểm lễ hội muốn xem thì sẽ không quá sức.
Jidai Matsuri | Bức tranh lịch sử tiến về Heian-jingū ở khu Okazaki
Jidai Matsuri là đại lễ của Heian-jingū bắt đầu từ năm Minh Trị 28 (1895) để kỷ niệm 1100 năm dời đô về Heian, tổ chức vào 22 tháng 10 hằng năm.
Lễ gắn bó sâu sắc với Heian-jingū thờ Thiên hoàng Kanmu và Thiên hoàng Kōmei, điểm đáng xem là đoàn rước khoảng 2000 người tái hiện các nhân vật lịch sử và phong tục các thời đại của Kyoto.
Đoàn rước được sắp xếp như ngược dòng từ thời Minh Trị Duy Tân về thời Enryaku (thời kỳ xây dựng kinh đô Heian), tiến từ Hoàng cung Kyoto đến Heian-jingū, chỉ nhìn trang phục và đạo cụ cũng đã cảm nhận được sự chồng lớp của dòng thời gian dài của Kyoto.
Khu Okazaki nơi có Heian-jingū cũng có Okazaki-jinja, là khu vực dễ tạo nên một ngày văn hóa khi kết hợp dạo các điểm lân cận chứ không chỉ vào ngày lễ hội.
Kurama no Himatsuri | Lễ hội lửa ban đêm được truyền giữ nơi làng núi
Kurama no Himatsuri là lễ tế của đền Yuki-jinja ở Kurama, là sự kiện được xếp vào ba đại lễ hội lửa của Nhật Bản, diễn ra vào đêm 22 tháng 10 hằng năm.
Đây là lễ hội đầy uy lực với ánh sáng của những bó đuốc (taimatsu) lớn nhỏ nối nhau nơi làng núi về đêm, Yuki-jinja cũng được tín ngưỡng với thần đức cai quản lửa và phòng hỏa (trừ hỏa hoạn).
Khác với lễ hội ở khu phố thị, vì bề rộng đường và phương tiện giao thông có hạn, điều quan trọng là không xem nhẹ việc di chuyển và đường về lúc đông đúc.
Khi xem lễ, đừng chắn lối sinh hoạt của địa phương và không lại gần quá mức cảnh dùng lửa, ưu tiên theo hướng dẫn tại chỗ.
Kangetsue | Đêm thu đậm chất Kyoto thưởng trăng
Kangetsue là sự kiện đậm chất mùa thu, vào độ trăng rằm Trung thu, vừa ngắm trăng vừa thưởng thức không gian vườn, hồ và đền chùa.
Khác với lễ hội chạy theo đoàn rước lớn, đây dễ trở thành khoảng thời gian thưởng thức cảnh tĩnh lặng và khoảng lặng, hợp với du khách tìm một Kyoto lắng đọng.
Vì sự kiện ban đêm có thể thay đổi cách vào và điều kiện tổ chức, hãy kiểm tra hướng dẫn chính thức trước khi đi và mặc trang phục dễ đi bộ để yên tâm.
Đông đến đầu xuân là Tōka Ebisu và Baikasai của Kitano Tenmangū
Từ đông sang đầu xuân, có các lễ hội cầu buôn bán phát đạt và lễ tế gắn với hoa mơ, bạn sẽ gặp một Kyoto khác với mùa du lịch rực rỡ.
Vì đây là thời điểm vừa chống rét vừa viếng đền chùa, không xếp quá nhiều kế hoạch đứng lâu ngoài trời sẽ dễ chịu hơn.
Tōka Ebisu | Sự náo nhiệt đầu năm đón nhận phúc lành
Tōka Ebisu được yêu mến như lễ hội đầu năm cầu buôn bán phát đạt và phúc lành, hằng năm quanh khu vực Kyoto Ebisu-jinja náo nhiệt vào khoảng 8 đến 12 tháng 1.
Với du khách quan tâm đến fukuzasa (cành tre phúc) và vật phẩm may mắn, đây là lễ hội dễ cảm nhận văn hóa cầu nguyện đậm chất năm mới của Nhật Bản.
Vì việc có vật phẩm ban tặng và quầy hàng cùng thời gian tổ chức tùy thuộc vào hướng dẫn từng năm, trong bài không nên xem là cố định; hãy kiểm tra thông tin chính thức trước khi đến để an toàn.
Baikasai của Kitano Tenmangū | Chạm đến hoa mơ và vị thần học vấn
Baikasai của Kitano Tenmangū là lễ tế gắn với hoa mơ, diễn ra vào 25 tháng 2 - ngày giỗ của Sugawara-no-Michizane, vị thần được thờ.
Trong khuôn viên có khoảng 1500 cây mơ, trùng với thời điểm mở vườn mơ, nên sức hấp dẫn nằm ở chỗ vừa thưởng hoa vừa chạm đến tín ngưỡng và lịch sử của đền.
Vì nội dung vườn mơ và tiệc trà thay đổi theo năm, hãy kiểm tra nội dung tổ chức, việc vào vườn và cách tiếp nhận trên trang chính thức rồi mới đến để yên tâm.
Quy tắc xem lễ hội Kyoto mà du khách nước ngoài nên biết
Lễ hội Kyoto không phải chỉ mở ra cho du khách, mà nằm trong sự nối dài của tín ngưỡng và đời sống mà người dân địa phương đã gìn giữ.
Chỉ một chút lưu tâm, bạn sẽ dễ tận hưởng thoải mái cả việc chụp ảnh, di chuyển lẫn ăn dạo.
Dưới đây tóm tắt những hành động dễ phân vân khi xem lễ, kèm theo điều nên kiêng.
| Tình huống | Hành động nên làm | Hành động nên kiêng |
|---|---|---|
| Đoàn rước | Xem ở bên lề | Bước ra lòng đường |
| Nghi lễ | Lặng lẽ chờ | Chen ngang |
| Chụp ảnh | Kiểm tra bảng | Dùng đèn flash |
| Ban đêm | Đi trên đường sáng | Đi vào đường núi tối |
Chụp ảnh hãy kiểm tra bảng thông báo và không khí xung quanh
Ở lễ hội có những cảnh được chụp ảnh, nhưng trong nghi lễ, đoàn rước, buổi diễn ở nhà hát có thể có giới hạn chụp ảnh.
Đặc biệt ở đoàn rước có ngựa và bò tham gia như Aoi Matsuri, vì ánh sáng và âm thanh có thể làm động vật hoảng sợ, hãy ưu tiên các điều cấm tại chỗ.
Lúc đông đúc hãy chọn nơi dừng lại
Ở các sự kiện tập trung đông người như Gion Matsuri hay Gozan no Okuribi, nếu đột ngột dừng lại ở ngã tư, trên cầu hay gần ga sẽ dẫn đến nguy hiểm.
Nếu muốn chụp ảnh, hãy chụp ngắn gọn ở nơi tách khỏi dòng người và tránh vừa đi bộ vừa dùng điện thoại để giảm va chạm với xung quanh.
Kiểm tra nội dung tổ chức trên hướng dẫn chính thức
Lễ hội và sự kiện có thể thay đổi cách tổ chức do thời tiết, biện pháp kiểm soát đông đúc, việc trùng tu bảo tồn hay tình hình xã hội.
Những thông tin gắn trực tiếp đến quyết định du lịch như giá vé, chỗ ngồi, đặt chỗ, chụp ảnh và quy định giao thông, nên kiểm tra trên trang chính thức hoặc hướng dẫn du lịch chính thức ngay trước chuyến đi để yên tâm.
Tổng kết | Lễ hội - sự kiện Kyoto hãy tận hưởng khi hiểu mùa và ý nghĩa
Lễ hội - sự kiện ở Kyoto thay đổi cách nhìn theo từng mùa, từ các lễ hội tiêu biểu như Aoi Matsuri, Gion Matsuri, Jidai Matsuri, Gozan no Okuribi đến Setsubun-sai, Miyako Odori, Kurama no Himatsuri, Kangetsue, Tōka Ebisu và Baikasai của Kitano Tenmangū.
Du khách nước ngoài chỉ cần hiểu một chút ý nghĩa của lễ hội trước khi đến là đã dễ chạm đến sức hấp dẫn của Kyoto không chỉ ở vẻ đẹp lên ảnh.
Ở những cảnh có đông đúc hay quy định, hãy kiểm tra hướng dẫn chính thức và với tinh thần chia sẻ cùng một không gian với người dân địa phương, hãy lên kế hoạch vừa sức để tận hưởng.
