Cách đi xe buýt ở Nhật Bản: khác nhau tùy từng thành phố
Xe buýt thành phố tại Nhật Bản có cách lên xuống và phương thức thanh toán khác nhau đôi chút tùy theo từng thành phố.
Ví dụ, xe buýt thành phố Kyoto (Kyoto City Bus) thường lên bằng cửa sau và xuống bằng cửa trước, một số xe lên bằng cửa trước, còn xe buýt thành phố Yokohama (Yokohama City Bus) thì lên bằng cửa trước và xuống bằng cửa sau.
Khi đến một thành phố lần đầu, điều quan trọng là phải xác nhận trước lên cửa nào và thanh toán khi nào.
Khi không chắc chắn, hãy quan sát khu vực cửa lên xe, xung quanh máy thu tiền và bảng hướng dẫn tại trạm dừng.
Dù cùng gọi là xe buýt thành phố, nhưng biết trước sự khác biệt giữa các vùng sẽ giúp bạn dễ dàng nắm được quy trình lên xe.
Bài viết này sẽ tổng hợp và giải thích cách đi xe buýt thành phố, phương thức thanh toán và quy tắc ứng xử trên xe để bạn không bị bối rối ngay cả khi lần đầu du lịch Nhật Bản tự túc, kèm theo ví dụ từ xe buýt thành phố Kyoto và xe buýt thành phố Yokohama.
Cần kiểm tra gì ở trạm xe buýt trước khi lên xe?
Điều đầu tiên bạn cần xem khi đi xe buýt thành phố là số tuyến và điểm đến hiển thị.
Ngay cả với xe buýt thành phố Yokohama, nhiều tuyến có thể cùng dừng tại một trạm, nên cần chú ý để tránh lên nhầm xe.
Các điểm cần kiểm tra bao gồm những thông tin sau:
- Số tuyến (ví dụ: "tuyến 5", "tuyến 100" của xe buýt thành phố Kyoto)
- Điểm đến (điểm cuối hoặc các điểm dừng chính)
- Hướng dẫn cách lên xe (lên cửa trước / lên cửa sau)
- Hướng dẫn phương thức thanh toán và thẻ IC
- Giờ xe đầu tiên và xe cuối cùng
Ngoài ra, không phải tất cả tên trạm dừng đều được hiển thị bên ngoài xe.
Khi không rõ, hãy hỏi tài xế để xác nhận dễ dàng hơn.
Ngay cả khi không nhìn thấy tên gần điểm đến, hãy bình tĩnh xác nhận để an tâm.
Tại trạm xe buýt, nếu có hàng người xếp, hãy xếp hàng theo thứ tự để chờ.
Việc xếp hàng chờ tại trạm là quy tắc cơ bản, và nếu di chuyển trật tự trước khi lên xe thì việc lên xuống sẽ thuận tiện hơn.
Tại các trạm xe buýt ở khu du lịch, thường có bảng hiển thị đa ngôn ngữ và sơ đồ tuyến đường, và ngày càng nhiều trạm hỗ trợ hướng dẫn bằng tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Hàn.
Các bước cơ bản khi đi xe buýt thành phố
Khi lên xe: kiểm tra cửa lên và lấy phiếu số nếu cần
Cửa lên xe khác nhau tùy theo nhà điều hành và tuyến đường.
Có xe lên ở cửa trước, cũng có xe lên ở cửa sau.
Nếu khu vực cửa lên có máy đọc thẻ IC hoặc máy phát phiếu số (vé đánh số), hãy làm theo hướng dẫn.
Trên các tuyến có phiếu số, phiếu này có thể được sử dụng để thanh toán khi xuống xe.
Trên các tuyến tính phí theo khoảng cách của xe buýt thành phố Kyoto, mỗi người lấy 1 phiếu số khi lên xe.
Vì nếu mất phiếu số có thể bị áp dụng mức cước từ trạm xuất phát, nên hãy giữ kỹ đến khi xuống xe để tránh lúng túng.
Khi xuống xe (nút yêu cầu dừng và xác nhận an toàn)
Khi gần đến trạm muốn xuống, hãy kiểm tra bảng hiển thị thông tin trong xe và thông báo bằng giọng nói, rồi nhấn nút yêu cầu dừng nếu cần.
Khi muốn xuống ở trạm tiếp theo, hãy nhấn nút yêu cầu dừng để báo hiệu.
Sau đó, điều quan trọng là phải ngồi yên trên ghế cho đến khi xe dừng hẳn, không đứng dậy.
Việc đứng dậy hoặc di chuyển khi xe đang chạy có thể dẫn đến tai nạn trong xe, nên cần chú ý.
Đặc biệt với người cao tuổi hoặc du khách mang nhiều hành lý, chỉ cần đứng dậy từ từ sau khi xe dừng hẳn cũng có thể giảm đáng kể nguy cơ ngã.
Phương thức thanh toán xe buýt thành phố và cách xem giá vé
Phương thức thanh toán xe buýt thành phố cũng khác nhau tùy theo vùng và tuyến.
Xe buýt thành phố Yokohama áp dụng hình thức trả trước khi lên cửa trước - xuống cửa sau, với mức giá đồng đều người lớn 220 yên, trẻ em 110 yên (áp dụng cho cả tiền mặt và thẻ IC).
Đối với xe buýt thành phố Kyoto, hình thức cơ bản là lên bằng cửa sau, xuống bằng cửa trước và thanh toán khi xuống xe; mức giá đồng nhất trong khu vực là 230 yên cho người lớn và 120 yên cho trẻ em.
Chỉ cần xem vị trí thanh toán và giá vé trước khi lên xe cũng giúp bạn nắm rõ quy trình hơn.
Cách dùng thẻ IC giao thông (PASMO, Suica, v.v.)
Hầu hết các xe buýt thành phố đều cho phép thanh toán bằng thẻ IC giao thông.
Xe buýt thành phố Yokohama chấp nhận PASMO, Suica cũng như các thẻ IC giao thông liên thông toàn quốc như ICOCA, Kitaca, TOICA, manaca. Nạp tiền trước khi lên xe sẽ giúp việc lên xe thuận tiện hơn.
Xe buýt thành phố Kyoto cũng có thể sử dụng PiTaPa, ICOCA, Suica, PASMO, v.v.
Khi sử dụng thẻ IC, hãy kiểm tra trước thông tin hỗ trợ từ nhà điều hành để yên tâm.
Mẹo khi thanh toán bằng tiền mặt
Khi đi bằng tiền mặt, có thể có giới hạn về loại tiền giấy và tiền xu có thể đổi trên xe.
Đối với xe buýt thành phố Kyoto, tiền mặt có thể đổi trên xe là tờ 1.000 yên và đồng xu 500 yên, 100 yên, 50 yên; không hỗ trợ tờ 2.000 yên, 5.000 yên, 10.000 yên.
Chuẩn bị sẵn tờ 1.000 yên hoặc tiền lẻ sẽ giúp thanh toán dễ dàng và bình tĩnh hơn.
Những điều cần lưu ý về quy tắc ứng xử trên xe buýt thành phố
Khi đi xe buýt thành phố, bạn cần chú ý đến cách sử dụng ghế và cách đứng.
Trên xe buýt thành phố Kyoto có ghế ưu tiên, yêu cầu nhường chỗ cho người cao tuổi, người khuyết tật về thể chất, phụ nữ mang thai, người đi cùng trẻ sơ sinh, người có khuyết tật bên trong cơ thể, v.v.
Khi đứng trên xe, hãy nắm chắc tay vịn hoặc dây vịn và không cố vội ra cửa xuống trước khi xe dừng.
Di chuyển khi xe đang chạy là rất nguy hiểm.
Vì sự an toàn, ý thức "chỉ di chuyển sau khi xe dừng hẳn" là rất quan trọng.
Xe đẩy em bé, xe lăn và hành lý lớn
Với xe đẩy trẻ em và xe lăn, dù một số xe cho phép giữ nguyên khi lên xe, bạn vẫn cần làm theo cách cố định và hướng dẫn của tài xế.
Xe buýt thành phố Yokohama yêu cầu đặt xe đẩy em bé quay ngược chiều di chuyển và cố định bằng dây an toàn gắn sẵn trên ghế và bộ chặn bánh xe.
Xe buýt thành phố Kyoto yêu cầu hợp tác trong việc sử dụng khu vực dành cho xe lăn và cố định bằng dây an toàn.
Khi hành lý lớn như vali, hãy gom lại dưới chân hoặc trên đầu gối để không chặn lối đi, giúp hành khách khác lên xuống thuận tiện hơn.
Quy tắc về trò chuyện, gọi điện và ăn uống
Trên xe, quy tắc cơ bản là tránh trò chuyện to tiếng và gọi điện thoại.
Một số nhà điều hành còn hướng dẫn tắt nguồn điện thoại di động khi đông người gần khu vực ghế ưu tiên.
Về cơ bản, cũng nên tránh ăn uống; nếu cần bổ sung nước, hãy dùng chai nước có nắp để không làm ảnh hưởng đến người khác.
Mẹo hữu ích khi đi xe buýt thành phố để du lịch
Vé một ngày và thẻ tự do dành cho du lịch
Xe buýt thành phố Kyoto có các thẻ tự do tiện lợi cho du lịch như "Vé 1 ngày tàu điện ngầm - xe buýt" cho phép đi không giới hạn xe buýt thành phố và tàu điện ngầm trong một ngày.
Tùy theo loại vé sử dụng và phạm vi di chuyển, có thể tiết kiệm hơn so với thanh toán tiền mặt mỗi lần.
Xe buýt thành phố Yokohama cũng có vé một ngày, chọn theo lộ trình du lịch sẽ giúp tiết kiệm chi phí vé xe.
Khung giờ đông đúc và thời điểm lên xe
Khung giờ đi làm, đi học buổi sáng và buổi chiều (khoảng 7h - 9h, 17h - 19h) là thời điểm xe buýt thành phố dễ đông đúc.
Nếu đi du lịch, chọn khung giờ sáng sớm, sau trưa hoặc trước buổi tối sẽ tăng khả năng có chỗ ngồi.
Mùa hoa anh đào (thường từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4) và mùa lá đỏ (thường từ giữa tháng 11 đến đầu tháng 12) ở Kyoto đặc biệt đông đúc, nên hãy lên kế hoạch dư thời gian để an tâm.
Tổng kết | Kinh nghiệm để không bối rối khi đi xe buýt thành phố
Khi đi xe buýt thành phố, hãy ý thức kiểm tra số tuyến và điểm đến tại trạm xe buýt, xem cửa lên xe và thứ tự thanh toán, không cố di chuyển khi xe đang chạy, bạn sẽ dễ nắm bắt quy trình hơn.
Chỉ với ví dụ của xe buýt thành phố Kyoto và xe buýt thành phố Yokohama đã thấy có sự khác biệt về cách lên xe và quy trình thanh toán.
Đừng nghĩ "xe buýt thành phố nào cũng giống nhau", việc quan sát kỹ bảng hướng dẫn tại chỗ chính là cách nhanh nhất để giúp việc di chuyển tại Nhật Bản trở nên rõ ràng hơn.
