Điều cơ bản về vé cần biết đầu tiên khi đi tàu Shinkansen
Cách đi tàu Shinkansen có thể hơi bối rối với chuyến du lịch Nhật Bản đầu tiên, nhưng nếu nắm trước cơ chế vé thì sẽ di chuyển trơn tru.
Shinkansen có cách hiểu về vé phức tạp hơn tàu thông thường (zairai-sen) một chút.
Cơ bản là kết hợp vé hành trình (jōsha-ken) và vé tốc hành đặc biệt (tokkyū-ken), vé hành trình là vé cần để di chuyển từ ga xuất phát đến ga đến, vé tốc hành đặc biệt là vé bổ sung cần thiết để sử dụng tàu tốc hành Shinkansen.
Điều kiện cần thiết khác nhau giữa ghế chỉ định (shitei-seki) và ghế tự do (jiyu-seki), nếu chọn toa Green Car thì cần thêm vé Green Car.
Ngoài ra, có những chuyến tàu toàn bộ ghế chỉ định như Hayabusa của tuyến Shinkansen Tōhoku/Hokkaidō, Komachi của tuyến Shinkansen Akita, và Nozomi của tuyến Tōkaidō/Sanyō Shinkansen vận hành toàn bộ ghế chỉ định trong các kỳ tập trung đông đúc.
Sự khác biệt giữa ghế chỉ định và ghế tự do
Ghế chỉ định là cách ngồi vào số toa và số ghế đã được định sẵn, mang lại sự yên tâm có thể đảm bảo chỗ ngay cả trong mùa đông đúc.
Ghế tự do là dạng sử dụng ghế trống trong toa ghế tự do, ưu điểm là di chuyển linh hoạt không bị ràng buộc bởi giờ tàu.
Tuy nhiên, trong các kỳ đông đúc như Tuần lễ Vàng (Golden Week) dài ngày, có thể không tìm được ghế tự do, nên trước khi lên tàu, xác nhận trước phương thức ghế của chuyến tàu mình đi sẽ dễ di chuyển hơn.
Những điều cần quyết định trước khi mua vé Shinkansen
Để giảm bối rối tại quầy hoặc máy bán vé, cách nhanh nhất là sắp xếp điều kiện trước.
Khi mua, bạn sẽ xác nhận ga xuất phát, ga đến, ngày và giờ đi, loại tàu, số người, loại ghế.
- Ga xuất phát và ga đến
- Ngày và khung giờ đi
- Loại tàu (Nozomi, Hikari, Kodama, v.v.)
- Ghế chỉ định hay ghế tự do
- Số người sử dụng (người lớn, trẻ em)
Nếu đã quyết định những điều kiện này, sẽ dễ chọn dù tại quầy hay máy bán vé.
Đặc biệt khi lần đầu sử dụng, cách sắp xếp là chọn ghế chỉ định nếu muốn chắc chắn có chỗ, chọn ghế tự do nếu muốn di chuyển linh hoạt sẽ dễ hiểu.
Thời gian di chuyển tham khảo: Tōkyō–Shin-Ōsaka khoảng 2 tiếng 30 phút với Nozomi, Tōkyō–Kyōto khoảng 2 tiếng 15 phút, Tōkyō–Hakata khoảng 5 tiếng.
Vé Shinkansen có thể mua ở đâu?
Vé Shinkansen có thể mua tại "Midori no Madoguchi" (quầy bán vé màu xanh) ở ga, máy bán vé ghế chỉ định, dịch vụ đặt chỗ trực tuyến của các công ty JR (Ekinet, Smart EX, Express Reservation, e5489, v.v.).
Đối với du khách nước ngoài, có lúc được hướng dẫn cách đặt trước trực tuyến trước khi đến Nhật và nhận tại ga sau khi đến Nhật.
Khi sử dụng Japan Rail Pass (JR Pass), cách đổi vé hoặc đặt ghế chỉ định khác với vé thông thường, nên xác nhận phương thức thủ tục từ đầu kỳ lưu trú sẽ yên tâm.
Không chỉ vé giấy, với dịch vụ hỗ trợ, có khi có thể đi tàu không cần vé giấy (ticketless) liên kết với thẻ IC giao thông (Suica, ICOCA, v.v.).
Tuy nhiên, tuyến áp dụng và cài đặt trước cần thiết khác nhau theo từng sản phẩm, nên xác nhận hướng dẫn khi đặt sẽ yên tâm.
Xác nhận quy trình từ cổng soát vé đến sân ga Shinkansen
Khi sử dụng vé giấy
Khi vào trực tiếp từ ga Shinkansen, đưa 2 vé "vé hành trình" và "vé tốc hành đặc biệt" chồng lên nhau qua máy soát vé tự động để vào tại cổng Shinkansen.
Khi chuyển tàu từ tàu thông thường, có hướng dẫn đưa cùng lúc vé tàu thông thường và vé Shinkansen.
Sau khi qua cổng soát vé, vé vẫn cần khi nhân viên trong toa yêu cầu xuất trình hoặc khi ra ga tại ga đến.
Việc không quên lấy vé ra sau khi qua cửa ra của máy soát vé tự động là điều quan trọng.
Khi sử dụng dịch vụ không cần vé giấy
Với dịch vụ hỗ trợ, có dịch vụ liên kết thông tin đặt chỗ với thẻ IC giao thông và chạm vào cổng soát vé để vào.
Dù không cần vé giấy, các chuyến tàu sử dụng được và có cần cài đặt trước hay không khác nhau theo từng sản phẩm, nên hãy xác nhận trên màn hình đặt chỗ.
Khi chuyển tàu từ tàu thông thường mà sử dụng kết hợp thẻ IC và vé giấy, có hướng dẫn thứ tự đưa vé giấy vào trước rồi chạm thẻ IC.
Hiểu bảng hiển thị ở sân ga sẽ ít bối rối khi đi tàu Shinkansen
Ở sân ga, trước hết xác nhận điều kiện chuyến tàu (tên chuyến tàu, giờ khởi hành, số toa, số ghế) trên vé hoặc màn hình đặt chỗ của mình.
Trên cơ sở đó, xem bảng điện tử thông báo khởi hành hoặc bảng hiển thị số toa dưới chân ở sân ga sẽ dễ thu hẹp hướng đi.
Nếu là ghế chỉ định thì lên tàu theo điều kiện đã đặt, nếu là ghế tự do thì chọn toa ghế tự do được thiết lập riêng cho từng chuyến tàu.
Để tránh lỡ lên tàu toàn bộ ghế chỉ định khi định ngồi ghế tự do, hãy xem lại điều kiện ghế một lần nữa trước khi lên tàu.
Shinkansen có nhiều ga với thời gian dừng ngắn, nên đến sân ga trước giờ khởi hành 5–10 phút sẽ thoải mái lên tàu.
Những điều cần lưu ý về hành lý và quy tắc ứng xử trong tàu
Không đặt vali lớn ở lối đi
Lưu ý không đặt hành lý ở lối đi, bục lên xuống, trước cửa lên xuống, không cản trở việc di chuyển của hành khách khác là điều quan trọng.
Khi sử dụng giá hành lý trên ghế, tránh vật quá nặng hoặc không ổn định, cách đặt không cản trở việc đi lại là quan trọng.
Vali kích cỡ xách tay máy bay (tổng 3 cạnh không quá 160 cm) dễ chứa vào giá hành lý trên ghế hoặc dưới chân ghế trước.
Hành lý cỡ lớn có thể cần đặt trước
Trên tuyến Shinkansen Tōkaidō/Sanyō/Kyūshū/Nishi-Kyūshū, khi mang "hành lý cỡ đặc biệt lớn" có tổng 3 cạnh trên 160 cm đến 250 cm, cần đặt trước "ghế kèm chỗ để hành lý cỡ đặc biệt lớn".
Nếu mang hành lý cỡ đặc biệt lớn mà không đặt trước, sẽ phát sinh phí xử lý theo quy định 1.000 yên (đã bao gồm thuế).
Tuy nhiên, dụng cụ thể thao, nhạc cụ, xe lăn, xe đẩy trẻ em thì không cần đặt trước bất kể kích thước.
Cách xử lý khác nhau theo tuyến và loại toa, nếu cảm thấy vali lớn, hãy xác nhận trước hướng dẫn của công ty JR sử dụng sẽ yên tâm.
Không cản trở dòng lên xuống tàu
Sự chậm trễ trong lên xuống tàu có thể dẫn đến chậm trễ của cả chuyến tàu, hãy lưu ý không chắn gần cửa.
Cả ở sân ga và trong toa tàu, có ý thức mở lối đi cho người xuống tàu sẽ giúp di chuyển trơn tru.
Quy tắc ứng xử về gọi điện và ăn uống trong toa tàu
Trong toa tàu Shinkansen, hạn chế gọi điện thoại tại ghế ngồi, nếu cần gọi thì cơ bản là di chuyển sang bục lên xuống (phần nối các toa).
Ăn uống được phép tại ghế, nhưng nên tránh thức ăn có mùi mạnh để tôn trọng người xung quanh.
Tùy toa có thùng rác đặt gần bục lên xuống, gom rác trước khi xuống tàu sẽ trơn tru.
Trang thiết bị và dịch vụ trong toa tàu Shinkansen
Nhiều toa Shinkansen có nhà vệ sinh, bồn rửa mặt, phòng đa dụng, và trên các tuyến Shinkansen Tōkaidō/Sanyō/Kyūshū, các toa hỗ trợ có thể dùng Wi-Fi miễn phí (Shinkansen Free Wi-Fi).
Bảng thông tin và phát thanh trong toa hỗ trợ ngoài tiếng Nhật còn có tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Hàn trên nhiều tuyến, du khách nước ngoài cũng khó bỏ lỡ điểm đến.
Ghế có chức năng ngả lưng (recline), bàn, ổ cắm điện (chủ yếu phía cửa sổ và hàng đầu/cuối, khác nhau theo toa), thoải mái ngay cả khi di chuyển trong thời gian dài.
Tổng kết | Bí quyết không bối rối khi đi tàu Shinkansen lần đầu
Cách đi tàu Shinkansen sẽ dễ hiểu nếu biết điều cơ bản về vé (vé hành trình + vé tốc hành đặc biệt), quyết định trước tàu sẽ đi và điều kiện ghế, xác nhận cách vào cổng soát vé.
Đặc biệt, không quên lấy vé giấy, không nhầm giữa ghế tự do và ghế chỉ định, xem trước quy định cho hành lý lớn là những điều hữu ích trong lần di chuyển đầu tiên.
Trong ngày, hãy bình tĩnh xác nhận điều kiện chuyến tàu qua vé hoặc màn hình đặt chỗ.
Vì các điều kiện chi tiết khác nhau theo từng tuyến và từng sản phẩm, khi bối rối, hãy lấy hướng dẫn của công ty JR mà bạn sử dụng (JR East, JR Tōkai, JR West, JR Kyūshū, JR Hokkaidō) làm chuẩn để chắc chắn hơn.
"
